Hudeybiye Umresi ve Camii
Hudeybiye, Eski Cidde Yolu üzerinde, Mekke'nin kuzeybatısında, Harem hudutları haricinde, (Mikat Sınırının dışı), Mescid-i Haram'a 24 km, şu an Şümeysî diye isimlendirilen beldedir.
Hudeybiye Umresi (ya da tarihsel adıyla Umretü’l-Kaza), İslam tarihinde bir askeri ve siyasi zaferden ziyade, sabrın ve diplomatik dehanın zaferi olarak kabul edilen çok kritik bir dönüm noktasıdır.
İşte bu önemli hadisenin gelişimi ve sonuçları:
1. Hudeybiye Seferi'nin Başlaması (Hicretin 6. Yılı, 628)
Hz. Peygamber, rüyasında kendisini ve ashabını güven içinde Kabe'yi tavaf ederken görmüştür. Bunun üzerine yaklaşık 1400 sahabi ile birlikte, yanlarına sadece yolcu kılıçlarını alarak (savaş amacı gütmediklerini göstermek için) Mekke'ye doğru yola çıkmışlardır.
Zülhuleyfe: Bu mevkide ihrama girmişler ve kurbanlık develerini yanlarına almışlardır.
Müşriklerin Engeli: Mekkeli müşrikler, Müslümanların şehre girmesine izin vermeyeceklerini bildirerek Halid bin Velid komutasındaki bir birliği yola çıkarmışlardır.
2. Rıdvan Bey'atı ve Anlaşma
Müslümanlar, Mekke yakınlarındaki Hudeybiye kuyusunun başında konakladılar. Hz. Osman elçi olarak gönderildi ancak geri dönmeyince şehit edildiği haberi yayıldı. Bunun üzerine Müslümanlar, ölünceye kadar Hz. Peygamber'e bağlı kalacaklarına dair bir ağacın altında söz verdiler. Bu olaya Rıdvan Bey'atı denir.
Sonrasında müşriklerle Hudeybiye Anlaşması imzalandı. Anlaşmanın bazı maddeleri görünüşte Müslümanların aleyhineydi:
Müslümanlar o yıl umre yapmadan döneceklerdi.
Ertesi yıl üç günlüğüne Mekke'ye gelip umre yapabileceklerdi.
Mekke'den Medine'ye sığınanlar iade edilecek, ancak Medine'den Mekke'ye sığınanlar iade edilmeyecekti.
3. Umretü’l-Kaza (Kaza Umresi)
Anlaşma gereği bir yıl sonra (Hicretin 7. yılı) Hz. Peygamber ve ashabı Mekke'ye gelerek yarım kalan umrelerini kaza ettiler. Bu umreye Umretü’l-Kaza denir. Müslümanlar üç gün boyunca Mekke'de kalmış, müşrikler ise şehri tepelerden izlemiştir. Bu manzara, birçok Mekkelinin (Halid bin Velid ve Amr bin Âs gibi) İslam'a ısınmasına vesile olmuştur.
Hudeybiye Mescidi'nin Özellikleri:
Konum: Mekke-Cidde yolu üzerinde, Şümeysî mevkiindedir.
Önemi: Peygamber Efendimiz (s.a.v.)'in sahabelerle biatlaştığı ve meşhur antlaşmanın imzalandığı yerdir. Yani Bî’at-ür-Rıdvan ve Hudeybiye Musalahası burada yapılmıştır.
Mikat Yeri: Harem bölgesi dışında kaldığı için, buradan umre veya hac için ihrama girilebilir.