"Hz İsa Çarmıha Gerilerek Öldürüldü" Yalanı ve Paskalya
وَقَوْلِهِمْ اِنَّا قَتَلْنَا الْمَس۪يحَ ع۪يسَى ابْنَ مَرْيَمَ رَسُولَ اللّٰهِۚ وَمَا قَتَلُوهُ وَمَا صَلَبُوهُ وَلٰكِنْ شُبِّهَ لَهُمْۜ وَاِنَّ الَّذ۪ينَ اخْتَلَفُوا ف۪يهِ لَف۪ي شَكٍّ مِنْهُۜ مَا لَهُمْ بِه۪ مِنْ عِلْمٍ اِلَّا اتِّبَاعَ الظَّنِّۚ وَمَا قَتَلُوهُ يَق۪ينًاۙ .
Ve «Allah elçisi Meryem oğlu İsa'yı öldürdük» demelerinden dolayı da (İsrailoğulları’nı lânetledik). Halbuki onu ne öldürdüler, ne de astılar; ama onlara öyle olmuş gibi geldi. Onun hakkında ihtilâfa düşenler tam bir şüphe içindedirler; bu hususta zandan başka hiçbir (sağlam) bilgileri yoktur ve kesin olarak onu öldürmediler. (Nisâ 4:157)
بَلْ رَفَعَهُ اللّٰهُ اِلَيْهِۜ وَكَانَ اللّٰهُ عَز۪يزًا حَك۪يمًا .
Bilakis Allah onu kendisine re'f eyledi. Allah Azîz ve Hakîm olandır. (Nisâ 4:158)
Allah tarafından bir kişinin ref edilmesi (رَفَعَهُ) (yükseltilmesi), onun onurlandırılması demektir. Allah katında yüce bir mertebeye/makama çıkarılması anlamındadır. Kur'an'da aynı kelime hem Hz İdris için (Meryem 19:57), hem de Hz Muhammed için kullanılmıştır. (İnşirah 94:4).
Bu ayetlerden anlıyoruz ki; Hz. İsa, Yahudiler tarafından öldürülmemiş, Allah tarafından vefat ettirilerek kendi katına yükseltilmiştir.
Ayette, Hz. İsa’nın ölmediği değil, düşmanları tarafından asılamadığı ve öldürülemediği dile getirilmiştir. (Âliimrân 3:55 ve Mâide 5:116-117)
Hristiyan alemine göre;
* Kutsal Perşembe (Maundy Thursday) (Skærtorsdag) : Hz İsa'nın havarilerine yemek indirdiği ve haaşa kutsal şarap içirdiği ve onların ayaklarını yıkayıp temizlediği gün. Påske gününden önceki Perşembe günüdür.
* Kutsal Cuma (Good Freday) (Langfredag): Hz İsa'nın çarmıha gerildiği gün olarak inanılan Cuma günüdür. Påske gününden önceki Cuma günüdür.
* Paskalya (Easter) (Påskedag) : Hz İsa'nın çarmıha gerildigi 3.günü dirildigine inanılan gündür. Baharla birlikte günlerin uzamaya başladığı tarihten (22 Mart - 25 Nisan arası) doğan ilk Dolunay günü o senenin Paskalya (Påske) günüdür.
......................................................................
*** İnciller’de yer alan bilgilere göre ***
Îsâ’nın hayatıyla ilgili kronoloji:
* Miladi yılın başlangıcı - Îsâ’nın doğumu
* MS 27. Yıl - Yahyâ'nın göreve başlaması
* MS 28. yıl kışı - Îsâ’nın vaftiz olması
* MS 28. yıl Nisan ayı - İsa'nın Kudüs’te Paskalya bayramına katılması,
* MS 30. yıl 6 Nisan - son akşam yemeği,
* MS 30. yıl 7 Nisan - Îsâ’nın ölümü
* MS 30. yıl 9 Nisan - İsa'nın dirilişi
(DBS, I, 1280; IV, 970-975; Cazelles, II, 1109-1110; Cothenet, VI, 758-759).
Kudüs'te Yahudiler Îsâ’nın milleti kandırdığını, Kaysere vergi verilmesine engel olduğunu ve kendisinin mesîh kral olduğunu iddia ettiğini ileri sürerek (Luka, 23/2) Romalı Vali Pontius Pilatus’tan öldürülmesi için onay isterler. Îsâ’nın açıkça mesîh olduğunu söylemesi üzerine ölümü hak ettiğine karar verilir.
İnciller’in dördünde de Îsâ’nın cuma günü çarmıha gerildiği bildirilmektedir (Matta, 27/62; Markos, 15/42; Luka, 23/54; Yuhanna, 19/31).
Hıristiyan inancına göre havârilerin gözleri önünde semaya yükselmiştir. Îsâ dünyanın sonuna doğru ikinci defa gelecektir (parousia).
Îsâ gelmeden önce uluslar arası çatışmalar, kıtlık ve depremler, büyük sıkıntılar olacak, birçokları Mesîh iddiasıyla ortaya çıkacak, sonra insanoğlu (Îsâ) gelecektir (Matta, 24/4-44; Markos, 13/24-31; Luka, 17/23-24; 21/25-31). deccâlin hâkimiyetine son verecek, iyileri mükâfatlandıracak, kötüleri cezalandıracaktır (Matta, 25/31-46).
Hıristiyan dünyasında Îsâ’nın ikinci gelişiyle başlayacak ve 1000 yıl sürecek olan bir hükümranlık (millenarisme) inancı vardır.
*** İslama göre Hazreti İsa Aleyhisselam ***
Kur’ân'da Hz Îsâ, resullerin en büyükleri olan beş “ülü’l-azm” peygamberden biridir. Allah, Îsâ’ya kitap vermiş ve onu mübarek kılmıştır. (Mâide 5/75; Meryem 19/30-31). O, İsrâiloğulları'na gönderilen bir peygamberdir (Âl-i İmrân 3/49; en-Nisâ 4/171).
Kur’an’da Hz Îsâ’nın doğduğundan, öldüğünden ve tekrar hayata döneceğinden söz edilir (Meryem 19/33). Ancak genel İslâmî telakkiye göre onun bu dirilişi, kıyamet sonrası diriliştir. Kur’ân'a göre Îsâ çarmıha gerilmemiştir.
Tefsir kitaplarında, tarih ve kısas-ı enbiyâ türü eserlerde ve tasavvufta Îsâ (as) ile ilgili rivayetlerin büyük bir kısmı hıristiyan kaynaklarından gelmektedir (meselâ bk. Taberî, Târih, I, 593-605; Sa‘lebî, s. 381-406; Clair Tisdall, s. 49-65).
Kaynak: TDV Ansiklopedi İsa maddesi (özetle)
.....................................................................
29.03.2024 Cuma
Mehmet Bülbül