Yahudi İsrail işgali Tarihden Bugüne

İsrail işgali Tarihden Bugüne

3500 yıllık bir geçmişe sahip bulunan Arap-İsrail Sorunu; 1850 yıllık bir aradan sonra, 1917 yılından itibaren tekrar başlamış ve 1948 yılında İsrail Devleti'nin kurulmasıyla şiddetlenmiştir.

1290'da Yahudiler, İngiltere'den İngilizler tarafından kovuldular. 1340'da Bavyara'dan çıkarıldılar, 1492'de İspanya'dan kovuldular, 1497'de Portekiz'den kovuldular.

I. Dünya Savaşı’ndan önce, 400 yıl boyunca, Güney Suriye’de dâhil olmak üzere Orta Doğu, Osmanlı İmparatorluğu’nun yönetiminde idi.

Hem Arap milliyetçiliği hem de Siyonizm ilk olarak Avrupa’da başladı. Siyonist Kongresi, 1897  Basel’de ve Arap Kulübü 1906  Paris’te kuruldu.

Osmanlı İmparatorluğu’ndan kurtulma arzusu ile birçok Yahudi ve Arabın, Birinci Dünya Savaşında Osmanlı'nın karşısında savaştı.

19. Yüzyıl sonlarında Avrupa ve Orta Doğu’daki Yahudi toplulukları artarak Güney Suriye’ye göç etmeye ve Arap halktan toprak almaya başladılar.

1916'da  İngilizler Araplara savaşta Osmanlıya karşı İngilizlerin yanında olurlarsa, Haşimi’lere bağımsız bir Arap Devleti ve Filistin Devleti vaadiyle kandırdı. Arap Ayaklanması T.E. Lawrence (Arabistanlı Lawrence) ve Şerif Hüseyin’in oğlu Faysal tarafından yönetildi, Osmanlı yenildi.

Savaştan sonra, bölge, 1923'de  Filistin İngiliz Mandası olarak İngiliz yönetimine geçti ve günümüzdeki İsrail Devleti sınırlarını, Filistin bölgesini ve Gazze şeridini içerdi.

1922'de Filistin'de % 11 olan yahudi nüfusu 1931'de %17 oldu.

Birleşik Krallık Filistin Mandası (1920-1948) Birleşik Krallık'ın Filistin'deki Osmanlı Devleti hakimiyetine son vermesiyle İtilaf Devletleri tarafından kararlaştırılan ve Milletler Cemiyeti tarafından Haziran 1922'de resmen onaylanarak kurulan manda cumhuriyeti.

I. Ve II. Dünya savaşları öncesi başta Sovyetler Birliğinde olmak üzere tüm dünyada yahudilerin Filistin'e göçe zorlandı. II. Dünya savaşı ile kendisi de bir Alman Yahudisi olan Hitler tarafından Filistine göçe zorlanan Yahudiler zulme uğradı.

14 Mayıs 1948 İsrail devleti kuruldu.

1948 Arap–İsrail Savaşı veya Birinci Arap–İsrail Savaşı, İsrail 6400 ölü, Arap birliği 15.000 ölü.

Süveyş Savaşı (İkinci Arap-İsrail Savaşı Ekim 1956 - Mart 1957), İsrail, İngiltere, Fransa ittifakına karşı Mısır arasında oldu.

Altı Gün Savaşı ( üçüncü Arap-İsrail Savaşı 5 Haziran 1967 - 10 Haziran 1967). İsrail ile Arap Birliği (Mısır, Suriye, Ürdün, Irak) arasında oldu. İsrail'den 800 ölü , Arap birliğinden 21.000 ölü, 45.000 yaralı, 6000 esir. İsrail Filistin'in Gazze Şeridi ile Batı Şeria toprakları, Mısır'da Sina Yarımadası ve Suriye'nin Golan Tepelerini işgal etti.

Yom Kippur Savaşı  Arap–İsrail Savaşı (6 - 25 Ekim 1973), İsrailin dini Bayramı olan Yom Kippur günü başlayan savaşta İsrail'den 2523 kişi öldü, Mısır-Suriye'de 16.000 asker öldü.

15 Kasım 1988 Arafat'ın Filistin'in bağımsızlığını ilan etmesi

1987-1993 Birinci İntifada (Filistin ayaklanması).

2000-2005 İkinci İntifada (El Aksa İntifadası).

2006 İsrail-Lübnan Savaşı, Hizbullah ile İsrail Silahlı Kuvvetleri arasında Lübnan ve İsrail'in kuzeyinde, 12 Temmuz-14 Ağustos 2006 tarihleri arasında oldu. Araplardan 1109 kişi öldü ve 1,000.000'dan fazla sivil mülteci durumuna düştü.

Gazze Savaşı (27 Aralık 2008 - 18 Ocak 2008) 21 gün süren savaşta İsrail'den  3 kişi hayatını kaybederken, Gazze'de 1133 kişi hayatını kaybetmiş 4000'den fazla insan yaralanmış ve on binlerce insan evsiz kalmış ve yaşam alanını terk etmek zorunda kalmıştır.

8 Temmuz 2014 İsrail-Gazze çatışması, İsrail'den 85 ölü, Filistin'den 2110 kişi öldü.

6 Mayıs 2021 Filistin-İsrail çatışmaları, İsrail'den 25 sivil,16 asker öldü. Filistin'den 250 sivil, 18 asker hayatını kaybetti.

7 Ekim 2023 Aksa Tufanı Operasyonu, İzzeddin Kassam Tugayları İsrail geneline geniş çaplı bir saldırı düzenledi. Hamas güçleri Gazze Şeridi'nden İsrail'in yerleşim yerlerine girdi ve şehirlere roketli saldırılar yaptı. Bugüne kadar (13 Ekim) Çatışmalarda en az 1200 İsrailli ve 1600 Filistinli hayatını kaybetti, On binlerce kişi yaralandı. İsrail Devleti savaş ilan etti ve orantısız güç kullanarak özellikle sivillerin etkilendiği Gazze'yi bombardıman altında bıraktı. İnsanlık suçu işleyerek Filistinlilere su, elektrik ve gıda yardımlarını kesti. Malesef dünya bu duruma seyirci kaldı. Savaşın 122. gününde 27 bin 395 Filistinli hayatını kaybetti. Savaş hala devam etmekte...

Filistin ile ilgili bazı Terimler :

Amalika: Filistin‟in adı bilinen ilk sakinleri, Tevrat‟a göre dünyanın en eski milleti olan ve İslâm tarihçilerinin Arapların atası olarak kabul ettiği kavim.

Filistin (فلسطين): Kelimenin kökeni Yunanca Philistia sözcüğüdür ve Filistinlerin yurdu anlamına gelir.

İntifada: Filistinlilerin, İsrail askerlerinin işgaline başlattığı direniş hareketidir.

Kufiyye: Filistin Atkısı

Hanzala: Filistinli Karikatürist Naci El-Ali'nin çizdiği 'sırtı okuyucaya dönük, elleri arkasında bağlı çizgi karakteridir.

Nakbe: Büyük felaket anlamında Filistinliler için zorunlu göç, yağmalanma ve katliamlara uğrama.

Murabıt: Mescidi Aksa'nın avlusunda gönüllü nöbet tutan müslümanlar.

Zeytindağı: Kudüs'ün doğusunda Mescidi Aksa'nın tam karşısındadır.

Samarya (Samiriyye): Batı Şeria'nın kuzey kısmında yer alan dağlık bölge.

FKÖ: Filistin Kurtuluş Örgütü Başkanı Yasser Arafat 15 Kasım 1988'de Filistin Devleti'nin kuruluşunu ilan etti. 1993'te Oslo Anlaşmalarının imzalanmasından bir yıl sonra, Batı Şeria ve Gazze Şeridi'ndeki A ve B bölgelerini yönetmek için Filistin Ulusal Otoritesi kuruldu.

13.10.2023 Cuma

Mehmet Bülbül