2. Bakara 135-138. Ayetlerin tefsiri - "Sıbğatullah - Allahın boyası"

2. Bakara 135-138. Ayetlerin tefsiri - "Sıbğatullah - Allahın boyası"

صِبْغَةَ اللّٰهِۚ وَمَنْ اَحْسَنُ مِنَ اللّٰهِ صِبْغَةًۘ وَنَحْنُ لَهُ عَابِدُونَ 

135. (Yahudiler) “Yahudi olun ve (Hıristiyanlar da) "Hıristiyan olun ki doğru yolu bulasınız” dediler. De ki: “Hayır, hakka yönelen İbrahim’in dinine uyarız. O, Allah’a ortak koşanlardan değildi.”

136. Deyiniz ki: “Biz Allah’a ve bize indirilene, İbrahim, İsmail, İshak, Yakup ve onların torunlarına indirilenlere, Musa ve İsa ile diğer peygamberlere Rablerinden verilmiş (kitaplara) inandık. Biz onların arasında herhangi bir ayırım yapmayız. Biz kendini Allah’a teslim etmiş olanlarız.

137. Eğer onlar sizin iman ettiğiniz gibi iman ederlerse, gerçekten doğru yolu bulmuş olurlar; yüz çevirirlerse onlar elbette derin bir ayrılığa düşmüş olurlar. Allah, onlara karşı seni koruyacaktır. O, hakkıyla işitendir, hakkıyla bilendir.

138. Allah'ın boyası (ile boyan). Allah'ın boyasından daha güzel boyası olan kimdir? Biz ancak O'na kulluk ederiz.

[Bakara 2:135-138]

“Boyamak, suya batırmak” anlamındaki sabğ (sıbğ, sıbağ) kökünden türeyen sıbğa ( صِبْغَةًۘ) "boya/renk" demektir, sıbğatullah (صِبْغَةَ اللّٰهِۚ) tamlaması ise “Allah’ın boyası” demektir. 

Râgıb el-İsfahânî'ye göre "sıbğatullāh"; “Allah’ın insanda yarattığı, onu diğer canlılardan ayıran akıl ve fıtratıdır”.  

[Râgıb el-İsfahânî, el-Müfredât, “ṣbġ” md]

صِبْغَةَ اللَّهِ ۖ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً ۖ وَنَحْنُ لَهُ عَابِدُونَ (Bakara 2:138)

Allah'ın boyası (ile boyan). Allah'ın boyasından daha güzel boyası olan kimdir? Biz ancak O'na kulluk ederiz.

Bakara 138. Ayet

Sibğatellahi Allah’ın boyası, başka değerler, ölçüler, ilkeler karıştırmadan insanın her durumda Kuran’a, Rabbilalemine, Evrensel İlkelere uyarak, ahsenu ameller yaparak oluşturduğu haldir, huydur, ahlaktır.

Kendilerine gönderilen elçilerin tebliğ etmiş olduğu hak dini zamanla bozup değiştirerek Yahudilik, Hıristiyanlık adı altında bâtıl inanç sistemleri oluşturanlar: 

- “Yahudi veya Hıristiyan olun ki, doğru yolu bulasınız!” dediler. 

Ayrıca Yahudiler Yahudiliğin, Hıristiyanlar da Hıristiyanlığın doğru yol olduğunu ve kendilerinin sahip olduğu inanç sistemini kabul etmedikçe, hiç kimsenin cennete giremeyeceğini iddia ettiler. Bunun üzerine Yüce Allah; hidayete ermek ve cennete girmek için:

- “Bütün batıl dinlerden ve şirkten uzaklaşmış olarak İbrâhim'in dinine uyulması ve Allah’a, O’nun bize ve bizden önce; İbrahim’e, İsmail’e, İshak’a, Yakup’a ve onların torunlarına indirdiklerine; Rableri tarafından Musa’ya ve İsa’ya ve diğer peygamberlere verilenlere inandık. Onlardan hiçbiri arasında fark gözetmeyiz.” [Bakara 2:135-136] denilmesi gerektiğini haber verdi. 

Sonra devamla; Yahudiler, Hıristiyanlar ve diğerleri Allahın çağrısına olumlu cevap verir ve Müslümanların inandığı gibi Allah’ın kitapları ve elçileri arasında hiçbir ayrım gözetmeden, ilâhî mesaja tümüyle inanırlarsa, işte o zaman onların da Müslümanlar gibi doğru yolu bulmuş olacaklarını [Bakara 2:137] ifade etti. 

Hemen ardından Allah Teâlâ, saydığı tüm bu nitelikleri; “Sıbğatullah/Allah’ın boyası!” kavramıyla adlandırdı.

Bu manada Sıbğatullah; kâinattaki her şeyin Allah’ın verdiği renklerle boyanması gibi Allah tarafından gönderilen ve insanın yaratılış özelliklerine/fıtratına en uygun tertemiz inanç sistemine iman ederek, hayatın her alanını bu inanca göre şekillendirmektir.

  Çünkü hiçbir ideoloji ve hiçbir yapay inanç sistemi, Allah’ın insan için belirlediği dinden daha iyi ve insanın fıtratıyla daha uyumlu değildir. Allah’ın belirlediği dine girmek, O’nun isimlendirdiği isimle anılmak "Önce de sonra da Müslümanlar olarak sizi isimlendiren odur". [Hac 22:78] yani O’nun boyası ile boyanmak en doğru tercihtir. 

Zira Allah’ın tercihinden, hükmünden, sözünden ve dininden yani boyasından daha güzel ne olabilir?  Mecazi olarak kullanılan “Allah’ın boyası ile boyanmak” ifadesi Allah’ın istediği tevhid inancını benimseme ve bu inancın gereğini yapma sayesinde kazanılan ruhî-ahlâkî güzelliklerdir. Tevhid inancından daha güzelini ortaya koyan olmadığı ve olamayacağı için biz, yalnız O’na kulluk ederiz.

Hz. Peygamberin Rum Sûresi 30. Âyet tefsiri bağlamında söylediği düşünülen hadisi şerife göre; “Her doğan Fıtrat/İslam fıtratı üzere doğar. Fakat ebeveyni onu sonradan Yahudileştirir,  Hıristiyanlaştırır veya Mecusileştirir.” 

[Buhârî, Tefsîr, (Rûm) 2;Müslim, Kader, 22]

O halde söylenecek tek söz şudur:“Allah’ın (insan için belirlediği inanç sisteminden ve) boyasından daha güzel kim renk verebilir ki? Biz O’nun boyası ile boyandık ve O’ndan başkasına kulluk etmemeye söz verdik!”

[Bakara 2/138]