Bakara suresi 35.Ayet İhsan Aktaş Meali
وَقُلْنَا يَٓا اٰدَمُ اسْكُنْ اَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ وَكُلَا مِنْهَا رَغَداً حَيْثُ شِئْتُمَاۖ وَلَا تَقْرَبَا هٰذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُونَا مِنَ الظَّالِم۪ينَ {٣٥}
Biz, ey Âdem! Sen ve eşin (şu) cennete (size has kılınan şu dünya bahçesine) yerleşin ve dilediğiniz zaman ondan (nimetlerinden) bolca yiyin, şu ağaca yaklaşmayın (meyvesini yemeyin), yoksa kendinize yazık edenlerden olursunuz, dedik. (Bakara 2:35)
(*) Cennet, “bahçe” demektir; bağlık, bahçelik, yeşillikli yer anlamına gelmektedir. Bu cennet/bu bahçe dünyadaydı. Ayette ahiretteki cennetten bahsedilmemiştir. Aksi takdirde Şeytan’ın orada bulunması söz konusu olamazdı. Ahiretteki Cennet’e şeytan asla giremez. Ahiret cennetine ancak ahiret günü girilir ve oraya giren ne imtihana tabi tutulur ne de oradan bir daha çıkarılır.
Bu nedenle Hz. Âdem’in cenneti, bir dünya cenneti (bağ-bahçe) olup ahiretteki ebedi cennetle hiçbir alakası yoktur.
Ubey b. Ka’b, İbn Abbas, Süfyan b. Uyeyne, Ebu Hanife ve Mâtürîdî bu bahçenin yeryüzünde olduğunu söylemişlerdir (İbn Kayyım, Dımaşk, 1419, Hâdi’l-Ervah ilâ Bilâdi’l-Efrâh s. 25).
1-Şeytan âhiret cennetine giremez.
2- Giremediği için de başkalarını aldatamaz
3-Âhiret cennetine giren bir daha çıkamaz.
4- Cennette günah olmaz.
5- Cennette sorumluluk, emir ve yasak olmaz.
6- Ebedi cennete girmek ahiret gününe has bir durumdur.
7-Bütün bu sayılanlar Kur’an’ın genel mesajından anlaşılabilir.
İşte bu vb. daha nice deliller gösteriyor ki, Âdem’in cenneti (yerleştiği bağ ve bahçesi) yeryüzündeydi. Ebu Hanife, İmam Matüridi ve Ehli - sünnetin muhakkik âlimlerine göre de bu cennet, dünyadaki bir bahçedir.
Kur’an’da cennet, dünya bahçeleri için de kullanılır. (Bakara 265) Cennetin ayrıca el-cennet şeklinde de geçtiği yerler vardır. (Kalem-17) ‘’ Ashabul Cenneti’’, bahçe sahipleri, fakir fukaraya bir şey vermeme k için erkenden cennetlerine/bahçelerine gittiklerinde, afet ile bahçenin yerle bir olduğunu görüyorlar. (Kalem 68/17-32)
Özetle; Cennet Kur’an’da 147 defa geçer. Bunların 117’si ölümden sonra erdemli ve salih kulların ahiretteki gireceği yerdir. 30’u ise yeryüzünde bir bahçe anlamındadır. Âdem’in cenneti de yeryüzünde bir bahçedir.
Ölümden sonra gidilecek cennetten mahiyet ve nitelik itibariyle farklıdır: Kur’an’a göre ölümden sonra gidilecek cennette, yükümlülük yoktur, yasak yoktur, şeytan oraya giremez, aldatma, isyan ve vesvese söz konusu değildir. Giren oradan çıkmaz, orası ölümsüzlük yeridir, ölümsüzlük aranmaz vb. Âdem’in cennetinde ise, yükümlülük, yani yasak var, şeytan orada kol geziyor, vesvese veriyor, yasak ağaçtan yediriyor, itaatsizlik var. Âdem, cennetinde ölümsüzlük arıyor.
Dolayısıyla bu cenneti Âdem’in yeryüzünde vahiy aldığı, ilahi tecellilere erdiği bir mekân, bir bahçe olarak düşünmek gerekir.
04.04.2025 Cuma
Mehmet Bülbül