3. Aliimran 55 - İSA A.S HAKKINDA AYETLER:
Îsâ Aleyhisselam’ın dünyevî hayatının sonuyla ilgili âyetlerde yer alan iki kavram büyük önem taşımaktadır. Bunlar “teveffî” ve “ref‘” kavramlarıdır.
Âl-i İmrân sûresinde (3/55) Allah, “Ey Îsâ! Seni vefat ettireceğim (müteveffîke), seni nezdime yükselteceğim (râfiuke), seni inkâr edenlerden arındıracağım ve sana uyanları kıyamete kadar kâfirlerden üstün kılacağım” demektedir. Mâide sûresinde ise Allah Îsâ’ya, “Beni ve annemi Allah’tan başka iki tanrı bilin diye sen mi dedin?” diye sorduğunda Îsâ, “Ben onlara ancak bana emrettiğini söyledim. Benim de rabbim, sizin de rabbiniz olan Allah’a kulluk edin dedim. İçlerinde bulunduğum müddetçe onları kontrol ediyordum. Beni vefat ettirince artık onların üzerine gözetleyici yalnız sen oldun” diye cevap vermektedir (el-Mâide 5/116-117). Bu âyetlerden, önce teveffînin ve ardından ref‘ hadisesinin olacağı anlaşılmaktadır. Nisâ sûresinde yahudilerin Îsâ’yı öldüremedikleri, asamadıkları, bilakis Allah’ın onu kendi nezdine aldığı belirtilmektedir (4/157-158).
Îsâ Aleyhisselam'ın öldürülmekten ve çarmıha gerilmekten kurtulduğu, fakat, ^Seni vefat ettireceğim, seni nezdime yükselteceğim^ (Âl-i İmrân 3/55) âyeti gereği dünyevî ömrünü tamamlayıp vefat ettiği, ruhunun Allah katına yükseltildiği görüşü ileri sürülmektedir...
...Tefsir kitaplarında, tarih ve kısas-ı enbiyâ türü eserlerde ve tasavvuf literatüründe Hz. Îsâ ile ilgili çeşitli rivayetler yer alır. Bu rivayetlerin büyük bir kısmı hıristiyan kaynaklarından gelmektedir. (Taberî, Târîh, I, 593- 605; Sa‘lebî, s.381-406; Clair Tisdall, s. 49-65).
Kaynak: (TDV Ansiklopedi, İsa maddesi)
* Nisa 159. ayet:
Kitap ehlinden her biri, (kendi) ölümünden önce ona (İsa’ya) elbette iman edecektir. Kıyamet gününde de (İsa), onlara (aleyhte) şahit olacaktır."
- Nisâ 159.ayet açıklaması:
"Lafzen, “ölümünden önce o’na inanmamış olsun”. Bu ayete göre bütün Yahudiler ve Hristiyanlar, ölümleri anında Hz. İsa’nın Allah’ın bir peygamberi olduğunu anlarlar, -ve onun bir sahtekar olmadığını ve “Allah’ın oğlu” olmadığını- anlarlar (Zemahşerî).
Bir çok alim ayete bu manayı vermiş ve bu yorumu yapmıştır. Hz. İsa'nın öldüğü üç ayetle sabittir. İşte ayetler;
* Âl-i İmrân Suresi 55. Ayet:
O zaman Allah dedi ki: “Ey İsa! Muhakkak ki Ben seni vefat ettiririm ve seni katıma yükseltirim ve seni inkâr edenlerden temizlerim. Sana uyanları da kıyamet gününe kadar inkâr edenlerin üstünde tutarım. Sonra da [summe] zaten dönüşünüz Banadır. İşte o zaman aranızda ayrılığa düştüğünüz şeyler hakkında hükmü Ben veririm.”
- Âl-i İmrân Suresi 55. Ayet Açıklaması:
Refe’a fiili, yükseltmek anlamındadır. Peygamberler için bu fiil, “manevi bir derece” veya “üstün bir konum verme” anlamına gelir. Nitekim Meryem Sûresi’nde 19/57’de Hz. İdris için de aynı fiil kullanılmıştır. “Onu yüce bir makama yükselttik” demektir. Maalesef bu ayeti, Hz. İsa’nın vefat ettirilmeden canlı bir şekilde yükseltildiği şeklinde yorumluyorlar ki Kur’an semantiğine aykırıdır. Çünkü Kur’an, Enbiyâ (23/ 34-35)’ de hiçbir peygambere ölümsüzlük vermediğini belirtiyor.
* Mâide Suresi 117. Ayet:
(Ya Rabbi!) “Ben onlara, (söylememi) emrettiğinden başkasını söylemedim. ‘Benim de Rabbim, sizin de Rabbiniz olan Allah'a kulluk edin' dedim. İçlerinde bulunduğum müddetçe onlar üzerine denetçiydim. Sen beni vefat ettirince üzerlerine yalnız sen gözetleyici oldun. Sen her şeye hakkiyle şahitsin.”
- Mâide Suresi 117. Ayet Açıklaması
Bu ayetten de anlaşılıyor ki; Hz. İsa Hıristiyanların sandığı ve iddia ettiği gibi Allah’ın insan şeklindeki bir tezahürü değil, tıpkı diğer insanlar gibi yaşayan ve dünyadan ayrıldıktan sonra diğer insanlar üzerinde etkisi olamayan bir beşerdir. Yine anlaşılıyor ki, Allah’ın dışındaki varlıkların –isterse peygamber olsunlar- öldükten sonra diğer insanları etkileme gibi bir güçleri ve yetkileri yoktur. Bu ayette ayrıca Hz. İsa’nın ahir zamanda yeryüzüne ineceğini iddia edenlere de bir cevap vardır. Öyle sanıldığı gibi Hz. İsa gelecek olsaydı ayette; “Sen beni vefat ettirince üzerlerine yalnız sen gözetleyici oldun” ifadesi yer almazdı. Binaenaleyh Hz. İsa ölmüştür ve kıyamette Hz. Muhammed de dahil diğer bütün peygamberler gibi insanlarla beraber dirilecek ve yine bütün peygamberler ve insanlar gibi hesap verici olarak Allah’ın huzuruna çıkacaktır.
* Senden önce de hiçbir insana ölümsüzlük vermedik. Şimdi sen ölürsen onlar ebedi mi kalacaklar?
- Enbiyâ Suresi 34. Ayet Açıklaması
Bir rivayete göre de hıristiyanların, Hz. İsa (a.s.)`nın ölmediğini, Hz. Muhammed (a.s.)`in ise mutlaka öleceğini ve onun ölmesinden sonra dininin son bulacağını ileri sürmeleri üzerine bu ayeti kerime indirildi.
Hz. İsa'nın kıyametten önce geleceği hakkındaki hadislerden biri Ebu Hüreyre den rivayet edilmiştir:
*"Nefsim kudret elinde olan Zat-ı Zülcelal'e yemin ederim! Meryem oğlu İsa'nın, aranıza (bu şeriatla hükmedecek) adaletli bir hakim olarak ineceği, istavrozları kırıp, hınzırları öldüreceği, cizyeyi (Ehl-i Kitap'tan) kaldıracağı vakit yakındır. O zaman, mal öylesine artar ki, kimse onu kabul etmez; tek bir secde, dünya ve içindekilerin tamamından daha hayırlı olur."