Gazze Camileri
İşgalciler Gazze Şeridi'nde 7 Ekim 2023'ten 19 Ocak 2025'e kadar 471 gün devam eden saldırılarında bölgedeki yaklaşık 1244 camiden 834'ünü yerle bir etti. Gazze'deki camilerin yüzde 89'u yıkıldı. 834 caminin tamamen enkaza dönerken, 275 cami ise kullanılmayacak halde .
Ez Züheyr Camii, Bedir Camii, Hamza Camii, Buhari Camii, Hasan El Benna Camii, Safa Camii, Muslim Camii, Sultan Abdulhamid Camii ve Tevhid Camii’nin yapımı tamamlanmıştır. 9 camide, 40 bin 800 kişi ibadet edebilecektir.
2016 sonrası Gazze'de Türkiye Diyanet işleri Başkanlığı tarafından yaptırılan camiler
İmam Malik Camii, Bedir Camii, Hamza Camii, Buhari Camii, Hasan El Benna Camii, Safa Camii, Muslim Camii, Sultan Abdulhamid Camii ve Tevhid Camii’nin yapımı tamamlanmıştır. 9 camide, 40 bin 800 kişi ibadet edebilecektir.
İmam Buhari Camii
Gazze’nin kuzeyinde İsrail sınırına oldukça yakın bir bölgede bulunan İmam Buhari Camii, bombalarla yıkılan camilerden biri. 11 yıldır Müslümanlarla buluşmayı bekleyen cami, Türkiye Diyanet Vakfı tarafından ayağa kaldırıldı. Açılışı yapıldıktan sonra 2 bin beşyüz kişi İmam Buhari Camisinde ibadet edebilecek
Hasan El Benna Camii
16 Ocak 2009’da İsrailli askerlerin ateş altına aldığı Hasan El Benna Camiinde 10 Gazzeli hayatını kaybetmiş, 4 kişi de yaralanmıştı. Yıkılan ibadethane de proje kapsamında TDV’nin desteğiyle yeniden yapıldı.
İmam Müslim Camii
2009 yılındaki bombardımanda yıkılan bir başka cami olan İmam Müslim Camisi de onarılarak 3 bin kişi kapasiteli hale getirildi
Sultan II. Abdülhamid Camii
Filistin’den vazgeçmeyi kabul etmediği için İkinci Sultan Abdülhamid’in adının verildiği cami de 2014’te yıkılmıştı. İnşası tamamlanan 2. Sultan Abdülhamid Camiinde 4 bin kişi aynı anda ibadet edebilecek.
Sefa Camii
Yarım asırlık cami de Türkiye Diyanet Vakfı tarafından yeniden imar edildi. 1949 yılında yaptırılan Alvusta bölgesindeki Sefa Camisi 2014’teki saldırıda yıkılmıştı. 5 bin kişilik cami Vakfımız tarafından onarıldı .
Bedir Camii
Tam iki kez yıkılan Bedir Camii de Türkiye Diyanet Vakfı’nın Gazze’de onardığı camiler arasında. 1954 yılında yapılan ve ilk kez 2008 yılında harap hale getirilen camide bombardıman esnasında çok sayıda kişi hayatını kaybetmişti. Onarılan cami Furkan Savaşı sırasında yeniden yıkılmıştı. Bu gazi camiyi de Türkiye Diyanet Vakfı, ibadet hayatına yeniden kazandırdı.
Hazreti Hamza Cami
Peygamber Efendimizin amcası Hazreti Hamza’nın ismini taşıyan cami de 2014’te yıkıldı. İnşası tamamlanan cami 600 kişiye hizmet verecek.
İmam Malik Camii
Han Yunus bölgesinde yer alan ve 2014’te tahrip olan İmam Malik Camii, 500 kişinin aynı anda ibadet edebileceği büyüklükte.
Tevhid Camii
Mısır sınırına yakın olan Tevhid Camisi de 2004 yıkıldı. Yeniden inşa edilen caminin 700 kişilik cemaat kapasitesi bulunuyor.
İbn Osman Cami
Gazze’nin en büyük ikinci tarihi camisi olan İbn Osman Cami, Nabluslu Ahmed bin Osman tarafından 14. yüzyılda inşa edildi. Şucaiyye Mahallesi’ndeki eski Pazar Meydanı’nda yer alan cami yaklaşık 2000 metrekarelik bir alana sahip. Batı revakında, 1445’te Gazze valisi olarak görev yapan Emir Seyfeddin Yelhuce’nin kabri bulunuyor. Memlük mimarisinin zarif örneklerinden biri olarak kabul edilen cami, İsrail saldırıları sonucu büyük hasar gördü.
Ali bin Mervan Cami
Gazze’nin doğusundaki Tuffah Mahallesi’nde, eski şehrin surlarının dışında yer alan cami, adını burada defnedilen veli Şeyh Ali bin Mervan’dan alıyor. Yaklaşık 320 metrekare büyüklüğündeki cami Memlük döneminde 1371 yılında inşa edildi. Yüzyıllar boyunca birçok kez yenilenerek Gazze halkının hafızasında derin bir yer edinen cami, İsrail saldırıları sonucu büyük hasar gördü.
Zafar Demri Cami
Şucaiyye Mahallesi’nin doğu ucunda, eski şehir bölgesinde yer alan cami, Şihabeddin Zafar Demri tarafından 1361’de inşa ettirildi. At nalı biçimli kemerli girişi ile dikkat çeken bir mimariye sahip olan 600 metrekare büyüklüğündeki cami, İsrail saldırısında tamamen yıkıldı.
Bardibekiyye Cami (Mahkeme Cami)
Şucaiyye Mahallesi’nde bulunan Bardibekiyye Cami, 1455 yılında Emir Bardibek ed-Devadar tarafından inşa ettirildi. Başlangıçta bir medrese olarak inşa edilen yapı, Osmanlı döneminde Şer’i Mahkeme olarak kullanıldığı için "Mahkeme Camii" olarak da anılmaktadır. Yaklaşık 546 metrekare büyüklüğündeki bu tarihi cami de İsrail saldırısında tamamen tahrip edildi.
Sitt Rukiyye Cami (Rukiye Hanım Camii)
Gazze’nin doğusundaki Şucaiyye Mahallesi’nde bulunan bu küçük cami, 174 metrekarelik bir alana sahipti. İsrail bombardımanı sonucu tamamen yıkılan eserin adını Osmanlı döneminde Gazze’de yaşamış bir kadından aldığı biliniyor.
Şeyh Osman Kaşgar Cami
Gazze’nin en eski ibadethanelerinden biri olan Şeyh Osman Kaşgar Camisi 1223 yılında inşa edildi. Yalnızca 70 metrekare büyüklüğünde olan cami, Osman Kaşkar isimli bir âlime nispet edilir. Kapısındaki 13. yüzyıla ait taş kitabesiyle ünlü olan cami, İsrail bombardımanında tamamen yıkıldı.
Büyük Han Yunus Cami
Gazze Şeridi’nin güneyinde, adını aldığı kentin en büyük camisi olan Büyük Han Yunus Cami, 1928 yılında inşa edildi. 1954’te genişletilen caminin alanı 3300 metrekareye ulaştı. Genişletme çalışmalarıyla bakım ve onarımı yapılan cami, son İsrail saldırılarında tamamen yıkıldı.
Gazze Büyük Ömer Cami (636)
636 yılında Gazze’nin İslam orduları tarafından fethedilmesinden sonra, Hz. Ömer döneminde inşa edildi. Yapı, daha önce Bizans dönemine ait bir kilisenin kalıntıları üzerine kuruldu. Gazze'nin eski şehir kısmında yer alan, Gazze Şeridi'ndeki en büyük ve en eski camidir.
İlk yapıldığında bir pagan tapınağı olan Ulu Cami, önce Bizanslılar tarafından bir Rum Ortodoks Kilisesi'ne sonra sekizinci yüzyılda Dört Büyük Halife zamanı başında camiye çevrilmiştir. Haçlılar buraya bir katedral inşa etti, ancak Gazze'nin 1187'de Eyyubiler eline geçmesiyle yıkıldı, 1200'lerin başında Memlukler tarafından cami inşa edildi. 1260'ta Moğollar tarafından yıklıdı, daha sonra inşa edildi ve yüzyılın sonunda bir depremde tekrar yıkıldı. Son renovasyonu 300 yıl sonra Osmanlılar tarafından yapıldı. Birinci Cihan Harbinde İngilizler tarafından kötü bir şekilde hasar gören cami, 1925'te Ulu Müslüman Heyeti tarafından restore edildi.
Taş işçiliği, kubbeleri ve kemerli pencereleriyle klasik İslam mimarisini yansıtır. Büyük Ömer Camii, yüzyıllar boyunca hem ibadet yeri hem de ilim merkezi olarak kullanıldı, Gazze’nin simgelerinden biri haline geldi. Cami, İsrail'in saldırıları sonucu ağır hasar aldı.
Seyyid Haşim Cami
Seyyid Haşim Camii, Gazze kentinin doğusundaki Ed-Derac Mahallesinde bulunuyor.
Hz. Muhammed'in büyük dedesi Haşim bin Abdulmenaf'ın mezarının bulunduğu yere yapılan Seyyid Haşim Cami ve türbe nedeniyle kent "Gazze Haşim" olarak adlandırılıyor. Cami, 7 Aralık 2023'te işgalcilerin savaş uçaklarının bombalaması sonucu ağır hasar gördü.
Onbaşı Hasan Camii hizmete açıldı
İHH İnsani Yardım Vakfı, Mescid-i Aksa muhafızı ve aynı zamanda Osmanlı askeri olan Onbaşı Hasan ismini Gazze’de inşa ettiği bir caminin adına verdi. Cami, 1000 kişilik olup, 26.05.2017 tarihinde Cuma namazı ile birlikte hizmete açıldı.
İmam Buhari Camii
Gazze’nin kuzeyinde İsrail sınırına oldukça yakın bir bölgede bulunan İmam Buhari Camii, bombalarla yıkılan camilerden biri. 11 yıldır Müslümanlarla buluşmayı bekleyen cami, Türkiye Diyanet Vakfı tarafından ayağa kaldırıldı. Açılışı yapıldıktan sonra 2 bin beşyüz kişi İmam Buhari Camisinde ibadet edebilecek
Hasan El Benna Camii
16 Ocak 2009’da İsrailli askerlerin ateş altına aldığı Hasan El Benna Camiinde 10 Gazzeli hayatını kaybetmiş, 4 kişi de yaralanmıştı. Yıkılan ibadethane de proje kapsamında TDV’nin desteğiyle yeniden yapıldı.
İmam Müslim Camii
2009 yılındaki bombardımanda yıkılan bir başka cami olan İmam Müslim Camisi de onarılarak 3 bin kişi kapasiteli hale getirildi
Sultan II. Abdülhamid Camii
Filistin’den vazgeçmeyi kabul etmediği için İkinci Sultan Abdülhamid’in adının verildiği cami de 2014’te yıkılmıştı. İnşası tamamlanan 2. Sultan Abdülhamid Camiinde 4 bin kişi aynı anda ibadet edebilecek.
Sefa Camii
Yarım asırlık cami de Türkiye Diyanet Vakfı tarafından yeniden imar edildi. 1949 yılında yaptırılan Alvusta bölgesindeki Sefa Camisi 2014’teki saldırıda yıkılmıştı. 5 bin kişilik cami Vakfımız tarafından onarıldı .
Bedir Camii
Tam iki kez yıkılan Bedir Camii de Türkiye Diyanet Vakfı’nın Gazze’de onardığı camiler arasında. 1954 yılında yapılan ve ilk kez 2008 yılında harap hale getirilen camide bombardıman esnasında çok sayıda kişi hayatını kaybetmişti. Onarılan cami Furkan Savaşı sırasında yeniden yıkılmıştı. Bu gazi camiyi de Türkiye Diyanet Vakfı, ibadet hayatına yeniden kazandırdı.
Hazreti Hamza Cami
Peygamber Efendimizin amcası Hazreti Hamza’nın ismini taşıyan cami de 2014’te yıkıldı. İnşası tamamlanan cami 600 kişiye hizmet verecek.
İmam Malik Camii
Han Yunus bölgesinde yer alan ve 2014’te tahrip olan İmam Malik Camii, 500 kişinin aynı anda ibadet edebileceği büyüklükte.
Tevhid Camii
Mısır sınırına yakın olan Tevhid Camisi de 2004 yıkıldı. Yeniden inşa edilen caminin 700 kişilik cemaat kapasitesi bulunuyor.