Yağıbasan Medresesi TOKAT
Yağıbasan Medresesi, Dânişmendliler Beyliği döneminde Tokat'ta ve Niksar'da inşa edilen medreselerden birisidir. Türkler tarafından Anadolu'da inşa edilen ilk medrese olarak bilinmektedir.
Sulusokak’ta Takyeciler Camisi’nin güney tarafındadır. 1148 - 1157 yıllarında Danişmentli Sultanı Nizamettin Yağıbasan tarafından yaptırılmıştır. Yapı ve plan şeması bakımından tamamen eş olan Niksar Yağıbadan Medresesi ile birlikte Anadolu'da bilinen en medreselerdendir. Bu iki medrese, ayrıca İslam dünyasında inşa edilen ilk merkezi kubbeli medreselerdir.
Avlusu kubbe ile örtülüdür. Avlu kubbesi 14 metre çapındadır ve ortasında 10 metre açıklığı vardır. Moloz taştan yapılmış sade ve süsleme kullanılmadan inşa edilmiş yapı, iki yandan da eyvanlar ve tonozlu odalarla donatılmıştır.
Dânişmendliler Beyliği döneminde Danişment Ahmet Gazi’nin torunu Nizâmeddin Yağıbasan tarafından yaptırılmıştır. Günümüzde ilk inşa edildiği haliyle varlığını sürdürmeyen medrese, Selçuklu sultanı II. İzzeddin Keykâvus döneminde onarım görmüş, Osmanlı döneminde de göçmen barınağı olarak kullanılmıştır.
Yağıbasan Medresesi, Dânişmendliler Beyliği döneminde Tokat'ta ve Niksar'da inşa edilen medreselerden birisidir. Türkler tarafından Anadolu'da inşa edilen ilk medrese olarak bilinmektedir.
Aynı isimdeki diğer medrese, Yağıbasan Medresesi (Tokat, merkez)'dir.
Yağıbasan medresesi günümüze sadece duvar kalıntılarıyla ulaşabilmiştir.
Medrese’nin, 1247 tarihli kitabesine göre Nizâmeddin Yağıbasan tarafından XII. yüzyılın ortalarında inşa edilmiş ve 1247’de de kapsamlı bir onarım görmüştür. Zaman içerisinde bölge halkınca demirhane, dükkân, depo vb. amaçlarla kullanılmıştır.
Ballıca Mağarası - Pazar/Tokat
Tokat Pazar İlçe Merkezi'nin 7 kilometre güneyinde, Ballıca Köyü'nün yaklaşık 1 kilometre güneydoğusundadır. Yaşı 3,4 milyon yıl olarak belirlenen Ballıca Mağarası, dünyadaki benzerlerinin içinde özel bir konuma sahiptir.
Yarı kayalık yüksek bir tepenin yamacındaki mağaraya giriş, kısmen düzeltilmiş ana kaya bloğundan sağlanmaktadır. Aydınlatma, yürüyüş yolları, seyir terasları yapılarak 1996 yılında ziyarete açılan Ballıca Mağarası 10 bin metrekare yüzölçümüne sahiptir. Gezilip görülebilen kısmı 94 metre yüksekliğinde olan mağaranın en önemli karakteristik özelliği, “soğan sarkıt” oluşumlarına sahip olmasıdır. Mağaranın bir diğer önemli özelliği koloniler halinde yaşayan cüce yarasaların bulunmasıdır.