PASKALYA & FISIH VE KUR'AN
Maide 114: Meryem oğlu İsa dedi ki “Ey Allahımız! Ey Rabb’imiz! Bize gökten bir sofra indir. Bizim için, öncemiz ve sonramız için bir bayram hem de Sen’den bir ayet olsun. Bize rızık ver. Sen rızık verenlerin en hayırlısısın.”
İncil'de Son Akşam Yemeği; Paskalya
Bu ayetin müteşabihlerini İncil'de şöyle okuyoruz:
Matta 26:17-30: Mayasız Ekmek Bayramı'nın ilk günü öğrenciler İsa'nın yanına gelerek, “Fısıh yemeğini yemen için nerede hazırlık yapmamızı istersin?” diye sordular. İsa onlara, “Kente varıp o adamın evine gidin” dedi. “Ona şöyle deyin: ‘Öğretmen diyor ki, zamanım yaklaştı. Fısıh Bayramı'nı, öğrencilerimle birlikte senin evinde kutlayacağım.’ ” Öğrenciler, İsa'nın buyruğunu yerine getirerek Fısıh yemeği için hazırlık yaptılar. Akşam olunca İsa on iki öğrencisiyle yemeğe oturdu. Yemek yerlerken, “Size doğrusunu söyleyeyim, sizden biri bana ihanet edecek” dedi. Bu söz onları kedere boğdu. Teker teker, “Ya efendi, beni demek istemedin ya?” diye sormaya başladılar. O da, “Bana ihanet edecek olan” dedi, “Elindeki ekmeği benimle birlikte sahana batırandır. İnsanoğlu, kendisi için yazılmış olduğu gibi gidiyor, ama İnsanoğlu'na ihanet edenin vay haline! O adam hiç doğmamış olsaydı, kendisi için daha iyi olurdu.” ona ihanet edecek olan Yahuda, “Öğretmenim, yoksa beni mi demek istedin?” diye sordu. İsa ona, “Söylediğin gibidir” karşılığını verdi. Yemek sırasında İsa eline ekmek aldı, şükredip ekmeği böldü ve öğrencilerine verdi. “Alın, yiyin” dedi, “Bu benim bedenimdir.” Sonra bir kâse alıp şükretti ve bunu öğrencilerine vererek, “Hepiniz bundan için” dedi. “Çünkü bu benim kanımdır, günahların bağışlanması için birçokları uğruna akıtılan antlaşma kanıdır. Size şunu söyleyeyim, Babam'ın egemenliğinde sizinle birlikte yenisini içeceğim o güne dek, asmanın bu ürününden bir daha içmeyeceğim.” İlahi söyledikten sonra dışarı çıkıp Zeytin Dağı'na doğru gittiler.
Ayetlerde de gördüğümüz gibi İsa nebinin “öncekiler için de sonrakiler için de bayram olacak” dediği bu sofra, ele verilip tutuklanmasından önceki son Fısıh bayramında yenen meşhur Son Akşam Yemeği’dir. “Öncekiler için” bayram olmasının sebebi Fısıh bayramıdır. “Sonrakiler” de Luka 22:19’daki gibi “İsa nebiyi anmak için” Paskalya adıyla kutlamaktadır.
Fısıh Bayramı nedir?
Fısıh -İbranice Pesach- kelimesinin kökü “aşmak, geçmek” demektir. İsrailoğullarının Mısır’dan denizi aşarak geçtiği Çıkış hicretinin kutlandığı bayramdır. Ayetlerde göreceğimiz gibi İsrailoğulları Musa nebi önderliğinde Mısır’dan yola çıkarken acele ettikleri için ekmeklerini mayalayamamışlardır. Bundan ötürü çevirilerde Mayasız Ekmek bayramı adıyla anılır.
Levililer 23:4-8: “ ‘Belirli zamanlarda kutsal toplantılar olarak ilan edeceğiniz ALLAH'IN bayramları şunlardır: Birinci ayın on dördüncü günü akşamüstü ALLAH'IN Fısıh Bayramı başlar. On beşinci gün ALLAH'IN Mayasız Ekmek (Fısıh) Bayramı'dır. Yedi gün mayasız ekmek yiyeceksiniz. İlk gün kutsal toplantı düzenleyecek, gündelik işlerinizi yapmayacaksınız. Yedi gün ALLAH için yakılan sunu sunacaksınız. Yedinci gün kutsal toplantı düzenleyecek, gündelik işlerinizi yapmayacaksınız.’ ”