2. Bakara 189. Ayet - Hilal

2. Bakara 189. Ayet - Hilal

Ay dünya çevresindeki dönüşünü 29.53 günde (29 gün 12 saat 44 dakika 2,8 saniyede tamamlar. 

1 kameri yıl 29,53 x 12 = 354.36 gün. 

صُومُوا لِرُؤْيَتِهِ وَأَفْطِرُوا لِرُؤْيَتِهِ، فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ  فَأَكْمِلُوا الْعِدَّةَ ثَلاَثِينَ [ متفق عليه] 

"Hilal görüldüğünde oruca başlayın, yine hilal görüldüğünde orucu bitirin, eğer size hava bulutlu ise sayıyı otuza tamamlayın. (muttafekun aleyh). 

"Hilali görünce oruca başlayın, tekrar onu görünce iftar edin: eğer hava kapalı ise onu takdir edin" (Buhârî Savm 11, Müslim Siyam 3,18).

يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْأَهِلَّةِ ۖ قُلْ هِيَ مَوَاقِيتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ ۗ وَلَيْسَ الْبِرُّ بِأَنْ تَأْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ ظُهُورِهَا وَلَٰكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقَىٰ ۗ وَأْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ أَبْوَابِهَا ۚ وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ (١٨٩)

Sana doğan aylardan soruyorlar. De ki: Onlar insanlar ve hac için vakit ölçüleridir. Evlere arkalarından girmek (lafı dolandırmak, tersinden anlamak) iyilik değildir. İyilik, Allah´tan korkanın iyiliğidir. Evlere kapılarından girin (lafı dolandırmadan deyin ve anlayın) Allah´tan korkun ki, başarıya eresiniz, umduğunuzu bulasınız. (Bakara 2:189)

الشَّمْسُ وَالْقَمَرُ بِحُسْبَانٍ (٥)

Güneş ve ay bir hesaba göre (hareket etmekte)dir. (Rahmân 55:5)

إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِنْدَ اللَّهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا فِي كِتَابِ اللَّهِ... (٣٦)

Gerçek şu ki, Allah katında ayların sayısı, gökleri ve yeri yarattığı günden beri Allah´ın kitabında on ikidir... (Tevbe 9:36)

هُوَ الَّذِي جَعَلَ الشَّمْسَ ضِيَاءً وَالْقَمَرَ نُورًا وَقَدَّرَهُ مَنَازِلَ لِتَعْلَمُوا عَدَدَ السِّنِينَ وَالْحِسَابَ ۚ مَا خَلَقَ اللَّهُ ذَٰلِكَ إِلَّا بِالْحَقِّ ۚ يُفَصِّلُ الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ (٥)

Güneşi ışıklı, ayı da parlak kılan, yılların sayısını ve hesabı bilmeniz için ona (aya) birtakım menziller takdir eden O’dur. Allah bunları, ancak bir gerçeğe (ve hikmete) binaen yaratmıştır. O, bilen bir kavme âyetlerini açıklamaktadır. (Yûnus 10:5, Diyanet Vakfı)

فَالِقُ الْإِصْبَاحِ وَجَعَلَ اللَّيْلَ سَكَنًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ حُسْبَانًا ۚ ذَٰلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ (٩٦)

Sabahı ortaya çıkarandır. Geceyi dinlenme zamanı, güneşi ve ay'ı da bir hesaplama aracı yapmıştır. Bu, Aziz (her şeyden Üstün) ve Alim (her şeyi Bilen)'in takdiri (planıdır). (En’âm 6:96). 

وَجَعَلَ الْقَمَرَ فِيهِنَّ نُورًا وَجَعَلَ الشَّمْسَ سِرَاجًا (١٦ )

´Ve Ayı bunların içinde nur yaptı. Güneşi de bir lamba yaptı.´ (Nûh 71:16)

“Aslolan hilalin çıplak gözle görülmesidir. Astronomik hesaba gelince:

1. Hesaba engel bir nass yoktur. Hesaba karşı olanların dayandığı hadisteki “Biz ümmî bir ümmetiz” ifadesindeki “ümmîlik”, hilali gözle görme hükmünün illetidir. İllet kalkınca hüküm de kalkar. Ümmet “ümmî” (hesap bilmez) olmaktan çıkıp hesap/rasat yapar hale gelince illet ortadan kalkmış, dolayısıyla hilali çıplak gözle görme şartı da kalkmış olur.

2. Ekseri fukahanın rasada/hesaba cevaz vermemesi, kendi dönemlerinde astronomik gözlemlerin kesinlik ifade etmeyen zan/tahmin üzere yapılmasındandı.

3. Çıplak gözle görme işi zannîdir; yanılma, hata, hatta hıyanet söz konusu olabilir. Böyle olduğu halde onu kabul etmez caiz iken, hesap/rasat evleviyetle caizdir.

4. Çıplak gözle yapılan gözlem, geçmişe nazaran günümüzde daha zordur. Hatta imkânsız olabilir. Zira günümüzde kirlilik dolayısıyla yanılma ihtimali fazladır.

5. Bir kısım siyasî/ideolojik tutumlar çıplak gözle gözlemin ilan edilen sonuçları konusunda güven azaltıcı rol oynamaktadır.

Bazan bir ülkeden ötekine hilalin görülme zamanı 3 gün oynayabilmektedir. Geçmişte böyle birşey olmamıştır. Bu sebeplerle itimada daha şayan olduğu için hesapla amelin caiz olduğunu düşünüyorum. Vallahu a’lem.”

Ebubekir Sifil Hoca \ 2019