31. Lokman 6. Ayet - lehvel hadis
Lehvel Hadis kuranda tek bir yerde Lokman 6.ayette geçer.
'Uydurma, Boş ve amaçsız’ sözlerdir.
Terkip olarak duyanı etkileyen, kendi hevasına çeken, çevresindeki başka şeylere karşı duyarsız hale getiren söz demektir.
Istilahi olarak insanların Hakk’tan yüz çevirmesine yol açan lüzumsuz laflardır.
وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْتَرِي لَهْوَ الْحَدِيثِ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَيَتَّخِذَهَا هُزُوًا ۚ أُولَٰئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ مُهِينٌ (Lokmân 31:6)
İnsanlardan bazıları var ki, halkı bilgisizce Allah'ın yolundan saptırmak ve onu hafife eğlenceye alarak temelsiz hadislere sarılırlar. Onlar için rezil edici bir azap vardır. (Lokmân 31:6)
Kaynaklarda bu âyetin iniş (nüzul) sebebiyle ilgili ilginç bir örnek anlatılmaktadır. Peygamberimizin tebliğinin etkisini azaltmak için çeşitli yollara başvurulur ama başarılı olunamaz. Bunun üzerine, müşriklerden Nadr b. Harise, Irak’a gidip acemlerin masallarını öğrenip geri dönmüş ve şöyle söylemişti:
“Muhammed size bir takım hikayeler anlatıyor, ben ise Rüstem’in, İsfendiyar’ın öykülerini anlatıyorum. Ben O’ndan daha iyi bir hikaye anlatıcıyım.”
Hatta bu adam, Peygamberimizin etkisine girenlere bir şarkıcı cariye gönderir, ‘ona yedir, içir ve şarkılarınla onu oyala’ diye de tenbih edermiş. (nak. Siyeru İbni Hişam, 1/299-300)
Bu yolla –özellikle- gençleri oyalayacağını, onların hoşlarına gidecek şeylerle onları Hz. Muhammed’in davetinden uzak tutabileceğini, bu boş iş ve eğlencelerle vakitlerini öldürüp, İlâhî davet gibi şeylere dikkat etmelerine fırsat bırakmayacağını sanıyordu.
Peygamberimizin tebliğiyle başedemeyen, insanların O’nu dinlemesini önleyemeyen Mekke müşrikleri, ‘lehve’l hadis’i bir tuzak olarak kullanıyorlardı. Bu yolla Kur’an âyetleriyle, Peygamberimizin sözleriyle alay ediyorlardı. Böylece Kur’an’ın etkisini ve ona olan ilgiyi azaltmaya çalışıyordı.
‘Lehve’l Hadis’ yoluna başvuran kötü niyetliler, işin başında niyetlerini belli etmezler. Hak söze kulak verenlere, İslâm hidayetine ilgi gösterenlere, ‘sizi sapıtmak için böyle yapıyoruz’ demezler. Onlar bu yolla, İslâm anlayışını, temiz ahlakı ve sağlam inancı bozmaya, insanları bu inancın etkisinden uzaklaştırmaya çalışırlar. Onların etkisinde kalanlar da, -Kur’an’ın deyişiyle- ‘bilgisizce Allah yolundan’ saptırmak isteyenlerin oyununa gelirler.