Gulam Gılman

18. Kehf 74. Ayet - Gulam Gılman

Gulâm sözlükte “erkek çocuk, delikanlı; âzat edilmiş köle, genç hizmetkâr; efendisine bağlı muhafız” anlamlarına gelen Arapça bir isimdir (çoğulu gılmân, gılme ve ağlime).

Çeşitli İslâm ülkelerinde gulâm yerine  memlûk (çoğulu memâlîk) ve Kuzey Afrika’da abîd (abdin çoğulu) kelimeleri kullanılmıştır. Osmanlılar ise terim olarak gılmanı benimsemişlerdir. Gulâmlar İranlı (Fars), Türk, Slav veya zenci ve Berberî unsurlardan alınmıştır.

Gulâm sistemi Abbâsîler döneminde önce İran kökenli, daha sonra da özellikle Türk kökenli askerlerin halifenin muhafız birliklerine ve saraya alınmasıyla ortaya çıkmıştır (754-775).

Abbasi halifesi Mu‘tasım-Billâh Türk askerleri için “gılmânî” tabirini kullanır.

El-Gılmânü’s-Sûdân. Muhafız ordusunun zencilerden oluşan gulâm birlikleridir.

Kaynak : TDV Ansik. Gulâm maddesi.

............................................................

Kur'an'da Gulâm ve Gılman :

Elmalılı Hamdi Yazır Meali:

Aliimran 3.40 - Yarab! dedi: benim için bir oğul/GULÂM nasıl olur? kendime ihtiyarlık çatmış haremim de kısırken, buyurdu ki: öyle, Allah ne dilerse yapar.

Yusuf 12.19 - Ve bir kervan çıkageldi; (kervancılar) sucularını (su kuyusuna) gönderdiler; onlardan biri kovasını kuyu ya salıyordu ki (orada Yusuf'u gördü) ve: Ne kısmet! diye bağırdı. Bir oğlan /GULAM bu, ve böylece kervancılar o'nu, satmak niyetiyle yanlarına aldılar. Oysa, Allah yaptıklarını (adım adım) biliyordu.

Hicr 15.53 - (Melekler İbrahim'e) : “-Korkma, gerçekten biz, sana, alim bir oğul/GULÂM müjdeliyoruz.” dediler.

Muhammed Esed Meali:

Kehf 18.74 - Böylece yeniden yola koyuldular; sonunda genç bir adama /GULÂM'a rastladılar: (bilge kişi) onu öldürdü, (Musa bunu görünce:) Bir başka cana karşılık olmaksızın masum bir cana kıydın, öyle mi? diye çıkıştı, Gerçek çok korkunç bir iş yaptın sen!

Diyanet Meali:

Meryem 19.7-8 - (Allah, şöyle dedi:) "Ey Zekeriyya! Haberin olsun ki biz sana Yahya adlı bir oğul/GULÂM müjdeliyoruz. Daha önce onun adını kimseye vermedik."

(Zekeriyyâ): Rabbim, dedi benim nasıl oğlum (GULÂM) olur? Karım da kısırdır. Ben ise ihtiyarlığın son sınırına vardım.

Elmalılı Hamdi Yazır Meali:

Meryem 19.19-20 - (Ruh/melek) dedi: haberin olsun ben sana gayet temiz bir oğlan /GULAM vermek için sırf rabbının resulüyüm.

(Meryem) dedi: benim için bir oğlan/GULAM nasıl olur? bana bir beşer dokunmadı, ben bir kahbe de değilim.

Muhammed Esed Meali:

Saffat 37.101 - Bunun üzerine ona (İbrahim'e kendisi gibi) yumuşak huylu bir oğlan/GULAM müjdeledik.

Muhammed Esed Meali:

Zâriyât 51.28 - (İbrahim, misafirlerin yemediklerini görünce,) onlardan endişeye kapıldı; (ama) onlar: Korkma! dediler ve derin bilgi ile donatılan bir erkek çocuk/GULÂM (sahibi olacağı) müjdesini verdiler.

Diyanet Meali:

Tur 52.24 - Hizmetlerine verilmiş, kabuğunda saklı inci gibi GILMAN/ gençler etraflarında dönüp dolaşırlar.