Hypatia (İskenderiyeli)

İskenderiyeli Hypatia

1600 sene önce yaşamış İskenderiyeli Hypatia (370–415), felsefe ve bilim alanında önemli katkılarda bulunmuş, filozof, matematikçi ve astronomdur.

En ünlü eseri “astronomik kanun” kitabıdır. Hypatia ve babası filozof Theon olmasaydı, Batlamyus (Ptolomy), Öklid ve diğer Yunan matematikçilerin eserleri günümüze kadar zor ulaşırdı.

Ne yazık ki; Kilise, Piskopos Cyril ve özellikle dönemin gerici zihniyeti “inanmadan önce sorgulama ve bildiklerinin arkasında durma” nitelikli düşünce tarzı sebebiyle Hypatia’nın sonunu hazırladılar.  Piskopos Cyril, İncil’den yaptığı alıntılardan ilham alarak “Kadın sessizliği ve uysallığı öğrenmelidir, kadının ne ders vermesine ne de erkeğin üzerinde yetki sahibi olmasına izin vermeyeceğim. Suskun olacak ve sessiz kalacaktır. Çünkü önce Âdem, sonra Havva yaratılmıştır”dedi. Böylece Cyril, Hypatia’nın ölümünü doğrudan emretti veya halkı bunun için teşvik etti. Halkı kışkırttı ve halk arasında Hypatia için “dinsiz” ve “şeytan” dır dedi.

Siyah kukuletalı, yaklaşık 500 kadar kalabalık bir fanatik grup, bir sabah Hypati evden çıkarken, onu durdurup arabasından indirdi. Saçlarından sürükleyerek kiliseye götürdüler, çırılçıplak soyup vahşice öldürdüler ve kilisenin içinde ateşe verdiler.

Hypatia’nın hayatı, 2009 yapımı “Agora” adlı filmde izlenebilir.

13.02.2023

Mehmet Bülbül