Cumhuriyet 

Cumhuriyet

Cumhuriyet, Arapça kökenli bir sözcüktür ve dilimize de Arapça dilinden geçmiştir. Cumhuriyet, TDK sözlük anlamına göre milletin egemenliği kendi elinde tutması ve belirli sürelerde seçtiği milletvekilleri ile kullanması olan bir yönetim biçimidir.

Öyleyse siz hangi cumhuriyetten yanasınız?  Hangisinden olursanız olun, Hayırlı Cumhuriyetleriniz olsun.

Dünyada her kılığa giren bir Cumhuriyet var, işte Dünyada uygulanan ve birbirinden farklı Cumhuriyet çeşitleri;

* Neo Cumhuriyetcilik:

18. yüzyılın sonlarında demokrasi ile cumhuriyetçilik birleşti. Cumhuriyetçilik, devralınmış yönetimi değiştiren veya yanında bulunduran bir sistemdir. Özgürlüğe vurgu yapar ve yolsuzluğu reddeder.!! 1770'lerde Amerika ve 1790'larda Fransız Devrimleri gibi. Bir de Şahsı Nevine Münhasır Türkiye Cumhuriyeti.

Cumhuriyetçilik, I. Dünya Savaşı sonrası daha da yayıldı. Büyük imparatorluklar çöktü: Rus İmparatorluğu (1917), Alman İmparatorluğu (1918), Avusturya-Macaristan İmparatorluğu (1918) ve Osmanlı İmparatorluğu (1922) hepsine farklı uygulanan bir cumhuriyet getirildi.

* Liberal Cumhuriyetler:

Amerika Birleşik Devletleri Anayasası, 1789'da yürürlüğe girdi ve Federal Cumhuriyete geçti.

Fransız Devrimi başlangıçta cumhuriyetçi değildi ama oldu.

20. yüzyılın başında, Fransa, İsviçre ve San Marino Avrupa'da kalan tek cumhuriyetlerdi. Bu 1908 Lizbon Suikasti'nden sonra değişti ve 5 Ekim 1910 devrimi Portekiz Cumhuriyeti'ni kurdu. Çin Cumhuriyeti ise 1 Ocak 1912'de ilan edildi.

* Sosyalist cumhuriyetler:

I. Dünya Savaşı'nın ardından, Rus monarşisi Rus Devrimi ile düştü. Kominist bir rejimle Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği kuruldu. Bu, Marksist-Leninist ideoloji altında kurulan ilk cumhuriyetti. Mogolistanın yani sıra Avrupada Romanya, Bulgaristan, Yugoslavya, Macaristan, Arnavutluk. Asyada Çin, Vietnam, Kore. Amerikada Küba. Afrikada Burundi ve Etiyopya gibi devletler komunizmle tanıştı.

* Parlamenter Cumhuriyetler:

Almanya, İtalya, Hindistan ve Trinidad ve Tobago gibi. Bosna Hersek, San Marino ve İsviçre gibi bazı ülkelerde devlet başkanı tek bir kişi değil, bu görevi ifa eden birkaç kişiden oluşan bir komitedir.

* Hem parlamenter hem Krallık olanlar:

Başta İngiltere olmak üzere Hollanda, Belçika, İsveç, Danimarka, Norveç gibi ülkeler.

* İslam cumhuriyetleri:

20.Yüzyıl Orta Doğu'da cumhuriyetçilik fikrini öne çıkardı. Irak laik bir devlet haline geldi. Endonezya ve Azerbaycan gibi bazı ülkeler seküler olarak başladı. İran'da, 1979 devrimi monarşiyi devirdi ve İslami Cumhuriyetini kurdu.

Ülkemizde milletimizin ilim, bilim ve akılla, sadakat, ahlak ve erdemli bir toplum olarak, Şûrâ, biat (oy) ile kendi içinden seçtiği demokratik unsurlariyla donatılmış, hakkı, hakikati ve adaleti ayakta tutan bir cumhuriyete kavuşma, insanların inancını yaşamasına engel olan bir laiklik yerine, inancını yaşama özgürlüğü sunan bir laiklik anlayışı ile huzur dolu, barış, kardeşlik ve güven içinde yaşayan sağlıklı bir topluma ulaşması dileğimle.

29 Ekim 1923 Pazar

Mehmet Bülbül