Kan grupları
Kan, plazma denilen sıvı içinde kırmızı kan hücreleri (alyuvarlar), beyaz kan hücreleri ve trombositlerden oluşur.
• Plazma; protein ve tuzlardan oluşan bir sıvıdır. Kan grubunuz kandaki antikorlar ve antijenler tarafından tanımlanır. Kanınız duruma göre, A antijenleri, B antijenleri veya A ve B antijenleri içerebilir
• Antikorlar; plazmada bulunan vücudunuzun doğal savunma sistemi olan proteinlerdir. Herhangi bir yabancı maddeyi veya antijeni tanırlar, bağışıklık sisteminizi uyarırlar ve onları yok ederler.
• Antijenler; bağışıklık sistemimizin tanıyabildiği kırmızı kan hücrelerinin yüzeyinde bulunan protein molekülleridir.
0 Rh(+), 0 Rh(-), AB Rh(+), AB Rh(-), A Rh(+), A Rh(-), B Rh(+), B Rh(-)
Sekiz kan grubu dışında nadir kan türlerini oluşturan 600’den fazla antijen vardır. Belirli kan türleri etnik veya ırksal gruplara özgüdür.
AB0 olarak adlandırılan kan grubu sistemi esas olarak kanı sınıflandırmak için kullanılır. İnsanlarda en önemli kan sistemi, kan hücrelerinde benzer 50 yüzey protein grubunu hassas bir şekilde analiz etmek için kullanılabilen Rhesus sistemidir.
“Rh” kısaltması, kan grubunun yanına yazılır. AB0 kan sistemine benzer şekilde, Rhesus sistemi de pozitif veya negatif (Rhesus pozitif, Rh+ veya Rhesus negatif, Rh-) gibi terimlere sahiptir. Aranan protein karşılık gelen kan hücrelerinde varsa, Rhesus faktörü pozitif; bu eksikse Rhesus faktörü negatiftir.
Kan, Rhesus sistemindeki 50 yüzey proteininin hepsinden yoksunsa, resmi olarak Rh sıfır grubundan olur ve dünyadaki en nadir kan grubu diye adlandırılır. AB kan grubu, AB0 dağılımında en nadir görülen gruptur. Tüm dünyada %1 kadar bulunur.
Rhesus faktörü burada sıklıkla verilir, ancak bu 50 proteinin tümünü değil, sadece D antijenini ifade eder. Dünya nüfusunun yaklaşık %15’inde bir D antijeni olmadığından, AB kan grubu en nadir kan türüdür. Bununla birlikte, altın kan ile karşılaştırıldığında, diğer 49 yüzey proteininin tümü pozitif bile olabilir. Altın kanda ise bu 50 yüzey proteinin hiçbir karşılığı yoktur. Bu da çok özel bir durumdur.
Kan Grubu Dağılımı:
A pozitif %36, 0 pozitif %35, B pozitif %9,
A negatif %6, 0 negatif %7, AB pozitif %4,
B negatif %2, AB negatif %,1, 0 Rh sıfır (altın kan grubu) %0,0000006
- 0 kan grubu: Kolorektal, mide ve pankreas kanseri de dahil olmak üzere pek çok kanser türüne yakalanma riski diğer gruplara göre daha düşüktür. Ayrıca sıtmaya yakalanma riskleri de düşüktür.
- A kan grubunda: LDL (kötü kolestrol), tip 2 diyabet ve mide kanserine daha sık rastlanır.
- AB kan grubunda: Kalp damar hastalıklarında ve bilişsel bozukluk ile ilgili diğer kan gruplarına göre daha riskli durumdadır. Ayrıca kan pıhtılaşması ve buna bağlı felç riskinin yüksek olduğu da bulunmuştur.
- B kan grubu: Tip 2 diyabet, yumurtalık kanseri riski taşır.
• 0 Grubu: sorumlu, pratik, kural bilinci yüksek ve örgütlü olarak tanımlanır. Mükemmel liderdirler ve kararlılıkları sayesinde hedeflerine ulaşırlar. Genellikle diğer insanlar tarafından sevildikleri halde ve yalnız başına zaman geçirmeyi severler.
• A Grubu: Başkalarının menfaatlerini ve ihtiyaçlarını kendi kendilerinden önce ortaya koyan nazik ve şefkatli bireylerdir. Dışarıda sakin görünseler de, sıklıkla iç kargaşa ve endişeden muzdarip olurlar.
• B Grubu: Dışa dönük ve arkadaş canlısı bir kişilikleri vardır. Ancak A tipinden farklı olarak başkalarının çıkarlarını kendi çıkarlarının üstünde tutmazlar. İnsanlarla iletişim kurmak ya da bir ortamda liderlik yapmak onların doğasının bir parçasıdır.
• AB Grubu: Özgürlüğe düşkün, güçlü ve rasyonel insanlardır. Küçük şeylerden endişe duymazlar ve genellikle hayattaki zorlukları, duygusallığa kapılmadan değerlendirler.
• 0 Rh(-) acil bir durumda, herkes için kullanılabilir. Bunun nedeni, bağışıklık sistemine saldıracak herhangi bir antijeni (A, B, Rh) içermemesidir.
0 Rh(-) tüm hastalara verilebilecek evrensel kırmızı hücre verici kandır. Kan basınçları düşüktür. Hastalıklara karşı dirençlidirler
Dünyadaki her 100 kişiden 7’si 0 Rh(-)’tir.
• 0 Rh-null ise180 milyon kişide bir görülür. Bu, dünya nüfusunun sadece yüzde 0.0000006’sını oluşturur. Bugün dünyadaki yaklaşık 7.8 milyar insandan sadece 43’ünün altın kana sahip olduğu sanılıyor.
0 Rh sıfır (Rh0) kanı olan insanlar mükemmel bağışçılardır. Altın kan antijen içermediğinden, bu kan grubuna sahip insanlar tıpta mükemmel kan donörleri olarak kabul edilir. Altın kanın aslında kan naklinde kullanılması mükemmel sonuçlar verdiği hâlde, çok çok nadir olduğu için mümkün değildir.
Bu kan grubu çok nadir olduğu ve aynı zamanda mükemmel donör kanı sayıldığı için halk dilinde “altın kan” olarak adlandırılır.