Aişe r.anha ve Hatice r.anha  - Bir başka açıdan

Aişe r.anha ve Hatice r.anha  - Bir başka açıdan

Hz. Hatice İslam Tarihindeki en önemli kadın figürdür. Peygamberi peygamber yapan Hz. Hatice’dir bana göre. Dul bir kadınken bir peygamberle veya beklenen peygamberle evlenmeyi arzuladığına dair rivayetler var. Okuma yazma biliyor. Muhtemelen kuzeni Varaka ile yakın diyaloğundan dolayı Hristiyanlık hakkında bilgisi var. Hz. Muhammed’e ilgisinin onu dürüst ve ahlaklı bulmasından kaynaklandığı söylenir, bu bir neden olabilir ama bence asıl ilgisi onun ismini öğrenmesiyle oluşmuş ve bu ismi taşıdığına göre acaba beklenen peygamber o olabilir mi diye düşünmüş ve hakkında bilgi toplayarak evlenmeye karar vermiş olabilir. Hz. Muhammed ilk vahiy tecrübesini yaşadığında girdiği şoktan onu eşi Hatice kurtardı. Ona peygamber olduğunu telkin etti. Sen ahlaklı bir insansın, yüce bir ahlakın var, Rabbin seni aldatmaz, dedi. Bu sözleri ikinci inen ayetler şekline dönüştü (Kalem suresi). Rabbin seni terk etmez diye Peygambere moral verdi, ilginç bir şekilde bu da “Rabbin seni terk etmedi,” diye ayete dönüştü. Girdiği bunalım yüzünden kendini atıp intihar edecek duruma gelen peygamberi bunalımdan o kurtardı. Gördüğü görüntülerdeki varlıkların cinler veya şeytanlar değil melek olduğunu, çıplak vücudunu ona yapıştırıp dikkatini gördüğü görüntülerden uzaklaştırıp, melekler çıplak kadınların yanında durmaz, cin olsaydı kaçmazdı diyerek peygamberi yine o ikna etti. Kısacası peygamberi peygamber yapan Hz. Hatice’dir. Ve daha da önemlisi Hz. Muhammed kendi peygamberliğini kabullenememişken bunu anında onaylayıp onu da ikna etmeye çalışan Hz. Hatice’dir. Hz. Muhammed’in peygamberliğine ilk iman eden kişi Hz. Muhammed'den ziyade Hz. Hatice’dir yani.

Hz. Ayşe ise, Hz. Hatice’nin aksine eğer biraz daha bilgisi ve tecrübesi olsaydı veya Peygamber biraz daha yaşasaydı muhtemelen onu, peygamberliğinden bile şüpheye düşürebilecek yapıda bir kadındı. Belki de düşürmüştür, bilmiyorum. Çünkü Hz. Ayşe “Vallahi bana öyle geliyor ki, Rabb'in senin arzunu/rızanı, hoşnutluğunu tahakkuk ettirmek için böyle çabucak ayetleri indiriveriyor,” diyebilecek kadar zekâ ve özgüvene sahip birisiydi. İnen ayet “Eşlerinden dilediğini bir süre bırakıp, dilediğini de yanına alabilirsin…” mealindeki ayettir. Bu sözü bugün biri etmeye cesaret etse kâfir, zındık, ateist, deist, oryantalist vs. tüm yaftaları yerdi. Hz. Ayşe kıskanç, zeki, hırslı, kindar bir insandır. Cemel savaşının sebeplerinden birisinin Hz. Ayşe’nin ifk hadisesinde Hz. Ali’nin takındığı tavra duyduğu kin olduğunu pek çok tarihçi söylüyor. Daha da ilginç olanı ifk hadisesinin olduğu Beni Mustalık gazvesinde Peygamberin payına düşen Cüveyriye (Cariyecik demek!) isimli 20 yaşındaki, kocası savaşta öldürülmüş kadını görünce onun güzelliği karşısında kıskançlık krizlerine girmesi, içinden umarım peygamber bu kadını görmez diye geçirmesi ve ifk hadisesinden çok kısa bir süre önce Peygamberin Hz. Zeynep ile (evlatlığı Zeyd’in boşadığı eşi) evlenmiş olmasıdır. Hz. Muhammed’in eşlerinin sayısının hızla arttığı bir dönemde ifk hadisesi cereyan etmiştir. Onun zekasına, cin fikirliliğine, bazı durumlar karşısında takındığı ilginç tavırlara dair çok sayıda örnek var. Kur’an’da peygamber eşlerine dair ayetlerin nüzulüne sebep olan olayların içinde ve hatta arkasında çoğunlukla Ayşe var.  

Bugün dindar/İslamıcı kadınlar genellikle kendilerini Hz. Meryem veya Hz. Fatma ile özdeşleştiriyorlar. Belki bunun nedeni birisi peygamber annesi diğeri ise peygamber kızı olmalarıdır. Belki de kadınlar peygamber annesi veya kızı olmayı peygamber eşi olmaya tercih ediyorlar. Mesela Hz. Hatice gibi güçlü bir figür ve Hz. Ayşe gibi  dirayetli bir kadın pek idol haline getirilmiyor.

Cemaat yapılarının içindeki dindar/İslamcı kadınların hemen hepsi, kocalarının dini, mezhebi ve cemaati üzerineler. Maturidi’nin “Kadın kocasının dini üzerinedir,” dediği rivayet edilir. Elbette bu fıkhi veya dini bir tespit değil, sosyolojik bir gözlemin sonucudur. Erkekler nereye kadınlar da oraya yani.

Cemaatler çoğunlukla menfaat çatışması veya liderlik kavgası yüzünden bölündüklerinde  genelde cemaatten ayrılan erkeklerin kadınları da hep birlikte ayrılırlar.