Hazir savaşı ve Rebeze savaşı

Hazir savaşı ve Rebeze savaşı

Hazir savaşı :

Musulun nehir kıyısında yeralan Hazir'de Muhtar Essakafinin komutanı İbrahim b. Eşter ile gönderdiği 30.000 kişilik ordu ile Emevî halifesi Mervanın komutanı Ubeydullah b. Ziyad  komutasındaki 40.000 kişilik ordu arasında geçen Hazir savaşı (10 Muharrem 67/ 6 ağustos 686) Muhtar' ın ordusunun zaferiyle bitti.

Kaynaklarımızda İbn Ziyâd’ın İbrahim b. Mâlik tarafından kılıcıyla ikiye biçilmek suretiyle öldürüldüğü, daha sonra cesedinin yakıldığı ve kesik başının da Muhtâr’a gönderildiği zikredilmektedir.Nehirde boğulanların çarpışmada ölenlerden fazla olduğu kaynaklarımızda kayıtlıdır. Savaş meydanında ölenlerin, isimlerinin yazıldığı kağıtların kesik başların kulaklarına yerleştirilerek kayıtları tutulmuştur. Muhtâr, ‘Ubeydullah b. Ziyâd’ın kellesini Abdullah b. Zübeyr’e o da İbnü’l-Hanefiyye’ye gönderdi.

Muhtâr hareketi Emevî iktidarına karşı Hüseyin’in intikamı adı altında sahneye çıkan bir harekettir. isyanın teşekkülünde bu hareketin lideri konumundaki Muhtâr’ın İbn Ziyâd’ın kendisini dövmesinden dolayı ona karşı beslediği şahsi kini de vardır.

Zira Muhtâr, İbn Ziyâd’dan intikamını alabilmek için Emevîlere karşı bir alternatif güç olmak için gizli bir faaliyet içerisinde bulunan Abdullah b. Zübeyr’e biat etti. Muhtâr 64/683-684 yılında Hâricilerle birlikte Abdullah b. Zübeyr’in safında Emevîlere karşı mücadelede bulundu.

Yezîd’in ölümüyle birlikte Emevî ordusu çekildikten sonra İbnü’z-Zübeyr’le aralarında bir ihtilaf vukû buldu ve Hâricîler ayrıldılar. Necde b. ‘Âmir, Yemâme’ye, Nâfi’ b. el-Ezrâk ise Basra’ ya gitti.

Hz. Hüseyin’in katline iştirak edenlerden, kendisine Muhtâr tarafından bir emân verilmiş olsa da Ömer b. Sa’d ve oğlu Hafs da öldürüldü ve kesik başları İbnü’l-Hanefiyye’ye (Muhammed b.Ali b.Ebu Tâlib Hanefiyye) gönderildi.

Muhtâr’ın emriyle şurta başkanı Keysân, Hz. Hüseyin’in katline iştirak edenlerin evlerini yıktırdı. Evler yıkılırken içinden çıkmaya çalışanlar da öldürüldü. Keysân buralardan elde ettiği malları da mevâliye dağıttı.

Rebeze savaşı :

Mekke iktidarı Abdullah b.Zubeyr Basra ve Kufe valiliğine kardeşi Musab b.Zubeyr i getirdikten sonra Muhtar ile aralarındaki anlaşmazlık yüzünden Kufe yakınlarındaki Rebeze'de savaştılar. Bu savaşta 7000 e yakın insan ölmüştür.

Muhtâr es-Sekafî Zeyyâtîn mevkiinde  14 Ramazan 69/4 Nisan 687 günü öldürüldü. Muhtâr öldürüldüğünde 67 yaşındaydı.Muhtâr’ı öldüren iki kişi onun kesik başını Mus’ab’a takdim ettiler. O da kelleyi getiren bu iki kişiye 30 bin dirhem mükafat verdi. Mus’ab, Muhtâr’ın kesik başını Abdullah b. Zübeyr’e, o da İbnü’l Hanefiyye’ye gönderdi. Mus’ab, Abdullah b. Zübeyr’e ‘Amra’nın Muhtâr’ın bir peygamber olduğunu iddia ettiğini yazdığı ve İbnü’z-Zübeyr’in de onun öldürülmesi emrini verdiği kayıtlarda geçmektedir.