Cenaze - Ölülere Kuran okumak
59. Haşr 10. Ayet - Kuran ölülere okumak
وَالَّذِينَ جَاءُوا مِنْ بَعْدِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا وَلِإِخْوَانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونَا بِالْإِيمَانِ وَلَا تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنَا غِلًّا لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنَا إِنَّكَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ.
Bunların arkasından gelenler şöyle derler: Rabbimiz! Bizi ve bizden önce gelip geçmiş imanlı kardeşlerimizi bağışla; kalplerimizde, iman edenlere karşı hiçbir kin bırakma! Rabbimiz! Şüphesiz ki sen çok şefkatli, çok merhametlisin! (Haşr 59:10, Diyanet V.)
رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَلِوَالِدَيَّ وَلِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ يَقُومُ الْحِسَابُ
“Rabbimiz! Hesap görülecek günde, beni, ana babamı ve inananları bağışla.” (İbrâhim 14:41, Diyanet İşleri)
Müslüman ailesinde bir cenaze vuku bulmuşsa, orada elbette kuran okunmalı ve de okumalıyız, peki Kur’an okumayalım da başka din/inanç ve görüşte olan topluluklar gibi eğlence düzenleyip, alkış ve ıslık mı çalalım!? Alkış ya da ıslık çalacak değiliz.
Hüzünlü mümin gönülleri en iyi şekilde Kur’an tilaveti teskin eder. Şu hâlde, cenaze evlerinde Kur’an okumak yerindedir ama ölmüşlerin ruhları için değil, orada, cenazenin başında ya da cenaze evinde taziyedeki insanların ruhlarına yani akıllarına, gönüllerine, bilinçlerine hitap etmek üzere Kur’an okumalıyız.
Kur’an, ‘ölmüşlerimizin ruhlarına’ değil, hayatta olanların ruhlarına okunmak, tebliğ edilmek üzere gelmiştir. Kur’an ölü gibi olan kalpleri diriltiyor, taş gibi hatta taştan da katı, kaskatı kalplere hayat veriyor.
Cenaze vesilesiyle veya başka bir vesile ile Kur’an okuduğumuzda mutlaka anlamını vermeli, mümkünse oradaki insanlara bunu kısaca açıklamalıyız. Tabi, anlayış, ölenin ruhuna okumak olunca, anlamadan okunuyor geçiliyor.
Ölene değil ama dirilere, yaşayanlara mesaj vermemiz gerekiyor. Hiçbir nebî mezarda, toprak altında olanlara vahyi okuyup tebliğde bulunmamıştır.
أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَىٰ (٣٨) وَأَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسَانِ إِلَّا مَا سَعَىٰ (٣٩) وَأَنَّ سَعْيَهُ سَوْفَ يُرَىٰ (٤٠) ثُمَّ يُجْزَاهُ الْجَزَاءَ الْأَوْفَىٰ (Necm 53:38:41)
Necm 53:38. Ve hiç kimse, kimsenin yükünü taşıyacak değildir;
39. İnsana çalışmasından başka bir şey yoktur.
40. Şüphesiz ki onun çalışması(nın hesabı) ileride görülecektir.
41. Sonra ona karşılığı tastamam verilecektir.
Rasulullah a.s şöyle buyurmuştur:
إِذَا مَاتَ الْإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثَةٍ: إِلَّا مِنْ صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ. [ رواه مسلم ]
"İnsan öldüğü zaman ameli kesilir; yalnız şu üç şey hariç: sadaka-i câriye (yani ayakta kalan bir hayır eseri); kendisinden faydalanılan ilim, kendisine hayır duâ eden iyi bir evlat.” (Müslim)
Seleme oğularından bir adam, Rasûlullaha gelerek şöyle sordu:
يَا رَسُولَ اللهِ! هَلْ بَقِيَ مِنْ بِرِّ أَبَوَيَّ شَيْءٌ أَبَرُّهُمَا بِهِ بَعْدَ مَوْتِهِمَـا؟ قَالَ: نَعَمْ، الصَّلاةُ عَلَيْهِمـَا، وَالاسْتِغْفَارُ لَهُمـَا، وَإِنْفَاذُ عَهْدِهِمَا مِنْ بَعْدِهِمَا، وَصِلَةُ الرَّحِمِ الَّتِي لا تُوصَلُ إِلا بِهِمـَا وَإِكْرَامُ صَدِيقِهِمـَا [ رواه أحمد وأبو داود ]
" - Ey Allah´ın Rasûlü! ölümlerinden sonra Anne ve babam için onlara yapabileceğim bir iyilik var mı?
Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-:
- Evet, onlara duâ etmek (rahmet okumak), onlar için Allah´tan af dilemek (istiğfar etmek), onların vasiyetlerini yerine getirmek, onlar vasıtası ile olan (amca,hala, dayı, teyze gibi) yakın akrabalara iyilikte bulunmak ve onların dostlarına ikramda bulunmaktır."
(İmam Ahmed, Ebû Dâvud, Edeb, 129; ibn Mâce, Edeb, 2)
================================
İbret alınmaz her gün okuruz ezbere de;
Bir ibret aranmaz mı ayetlerde ?
Ya okur geçeriz bir ölünün toprağına
Ya açar bakarız nazmı celilin yaprağına
İnmemiştir hele Kur’an bunu hakkıyla bilin; Ne teze mezara okunmak, ne fal bakmak için;
İnmemiştir hele Kur’an bunu hakkıyla bilin; Ne duvarlara asılmak ne el sürülmemek için;
İnmemiştir hele Kur’an bunu hakkıyla bilin; Ne tezhip, ne sülüs, ne hat yazmak için;
İnmemiştir hele Kur’an bunu hakkıyla bilin; Ne tapınak, ne nutuk, ne vaaz dini için;
İnmemiştir hele Kur’an bunu hakkıyla bilin; Ne meslek kaygıları ne kariyer hesapları için;
İnmemiştir hele Kur’an bunu hakkıyla bilin; Ne erkeği yüceltmek, ne kadını aşağılamak için;
Ne Araba paye vermek, ne Acemi hor görmek için.
Mehmet Akif Ersoy