Çanakkale Savşı

Çanakkale Savaşı

Çanakkale Savaşı veya Çanakkale Muharebeleri, I. Dünya Savaşı sırasında 1915-1916 yılları arasında Gelibolu Yarımadası'nda Osmanlı İmparatorluğu ile İtilaf Devletleri arasında yapılan deniz ve kara muharebeleridir.

19 Şubat 1915 tarihinde başlayıp 8 Ocak 1916’da biten Çanakkale zaferini, yüzlerce subaydan biri olan Yarbay Mustafa Kemal ekseninde anlatırlar. 20. yüzyılın en büyük savaşlarından ilki olan Çanakkale savaşlarında Osmanlı’nın 2 zaferi vardır:

Birincisi 19 Şubat 1915’te başlayıp 18 Mart’ta elde edilen Deniz Zaferidir. Deniz zaferinde (Yarbay) Mustafa Kemal yoktur.

İkincisi de 25 Nisan 1915’te başlayıp 8 Ocak 1916’da biten Çanakkale Kara Savaşları’dır.

8 ay süren kara savaşlarında ise Yarbay Mustafa Kemal Ağustos ayına kadar üç ay süreyle vardır. Savaş ondan sonra 5 ay daha devam etmiştir.

Çanakkale Zaferi’nin gerçek kahramanı devrik sultan 2. Abdulhamid Han’dır. Dönemin padişahı Mehmed Reşad'a Abdülhamid Han şöyle demiştir :

"Çanakkale’yi ben zamanında fevkalade tahkim etmiştim. Oradan hiçbir donanmanın geçmesi kabil değildir. Amma farzı muhal olarak öyle bir felaket başa geldiği takdirde Hakan’ın yapacağı şey tacını tebaasını terk ile kaçma zilletini işlemek değil, eyvanı payitahtının taşları altında canını feda etmektir".

Metrekareye 6 bin mermi düşen bu savaşta, Osmanlı’dan intikal etmiş resmî verilere göre 56 bin 643 şehit, 11 bin 178 kayıp ve 97 bin 7 gazi vermişiz. Ruhları şad olsun.

* 18 Mart Çanakkale Zaferi nde ordularımızı komuta eden Binbaşı Selahaddin Adil Bey.

* Deniz harekâtında komutanımız Esad Paşa.

* Cevat Paşa

* Ahmet Cemal Paşa

• Yarbay Mustafa Kemal Paşa

* Enver Paşa.

* Albay Cevat Çobanlı

* Deniz Yüzbaşı Tophaneli Hakkı Bey.

* Seyit Onbaşı

* Nezahat Onbaşı

* Bombacı Mehmet Çavuş

19 Şubat 1915 tarihinde başlayıp 8 Ocak 1916’da biten Çanakkale savaşının yapıldığı yerler;

* Kilitbahir Kalesi, Eceabat, Çanakkale 1462

Kale, Eceabat ilçesi, Kilitbahir  köyündedir. 1462'de İstanbul kuşatması esnasında Avrupalı devletlerin Bizans İmparatorluğu’na yardımını önlemek amacıyla Fatih Sultan Mehmet tarafından Çanakkale Boğazı'nın Avrupa yakasına, boğazın en dar yerine, Çimenlik Kalesi'nin karşısına yaptırılmıştır.

* Namazgâh Tabyası

Kilitbahir Kalesi’ni geçtikten sonra yolun deniz tarafında bulunan 26 adet bonetten oluşur. Çanakkale Boğazı en dar noktasına yaptırılan ilk ve en büyük tabyadır. 4. Ağır Topçu Alayı’nın karargâh merkeziydi. Geniş alanda askerler toplu halde namaz kıldıkları için “Namazgâh” (Açık Mescit) adı verilmiştir.

* Rumeli Hamidiye Tabyası, Sultan II. Abdülhamit döneminde, 1896 yılında, Kilitbahir bölgesindeki top sayısını arttırmak ve boğaz savunmasını güçlendirmek amacıyla yaptırılmıştır.

* Rumeli Mecidiye Tabyası

Çanakkale'nin Gelibolu Yarımadası'nda bulunan tabya. 1892 yılında Kilitbahir Kalesi'nin güneyinde Asaf Paşa tarafından yaptırılan tabya; 8 bonetten ve Alman yapımı 4 adet 24 cm.,2 adet 28 cm çapında toplardan oluşmaktadır. Çanakkale Savaşı'nda komutanlığını Yüzbaşı Hilmi(Şanlıtop) Bey yapmıştır. Ayrıca bu tabya Seyit Onbaşı'nın 190 ila 215 kiloluk mermiyi kaldırdığı tabyadır.

* Hilal’ i Ahmer Müzesini (Kızılay Müzesi)

Müze Alçıtepe Köyündedir. Çanakkale Muharebeleri sırasında 5. Ordu Menzil Teşkilatına bağlı hastaneler ve Hilâl-i Ahmer (Kızılay) Cemiyeti’nin bölgede kurduğu seyyar hastaneler önemli rol oynamıştır.

* Çanakkale Şehitleri Anıtı 1960

Çanakkale Eceabat sınırları içindeki Gelibolu Yarımadası'nda, Çanakkale Boğazı ucunda Morto Koyu önü Hisarlık Tepe üzerindedir. 1915 yılında I. Dünya Savaşı sırasında Çanakkale Savaşları'nda hayatını kaybeden Türk askerlerin anısına yaptırıldı. Dört ayak ve bir kubbeden oluşan 41,7 m yüksekliğindedir. Temeli 17 Nisan 1954 tarihinde atılmış ve 21 Ağustos 1960 tarihinde ziyarete açılmıştır.

Yanında Mehmetçik Anıtı, Türk Bahçesi, Mustafa Kemal Çanakkale'de Anıtı, Yaralı Asker Anıtı, Meçhul Asker Kabri ve Türk Şehitliği bulunur.

* Seddülhabir Köyü, Ertuğrul Koyu

Çanakkale deniz muharebeleri sırasında Seddülbahir bölgesinde, 25 Nisan 1915'de İngilizlerin çıkarma harekâtı düzenledikleri 5 koydan (Sığırini (Morto) koyu – Hisarlık Burnu, Ertuğrul Koyu, Tekekoyu, İkizkoyu, Zığındere) biridir. Yahya Çavuş ve askerleri bu koyu korumakla görevlendirilmiştir. Bölgede Yahya Çavuş Anıtı ve sahilde V Beach İngiliz askeri mezarlığı bulunmaktadır.

* Anzak (Avustralya ve Yeni Zelanda Askeri Birlikleri) Koyu ve Anzak Tören Alanı

Anzak Günü, 1915 yılında I. Dünya Savaşı'nın Çanakkale Cephesi'nde Osmanlı İmparatorluğu'na karşı savaşan İtilaf Devletleri’nin Gelibolu Yarımadası’na çıkartma yaptığı ve ANZAC (Avustralya ve Yeni Zelanda Ordu Birlikleri) askerlerinin çok sayıda kayıp verdiği 25 Nisan gününün yıldönümünde anma günüdür.

* 57.Piyade Alayı Şehitliği

Çanakkale Kara Savaşları'nın başlangıcı olan Anzak çıkarması ve sonrası gerçekleşen muharebelerdeki başarısıyla bilinen Osmanlı Ordusuna mensup askerlerden oluşan ve tamamı savaş sırasında yaşamını yitiren 57. Alay'a ithafen yapılan anıt mezar. Hayatını kaybeden 57. Alay'a bağlı 628 asker için Gelibolu Yarımadası'nda, Bombasırtı üzerinde 12 Aralık 1992 tarihinde sembolik bir şehitlik açılmıştır. Alayın hatırasını yaşatmak için 2021 yılında Adana'da 57. Alay Şehitleri Camii yapılmıştır.

* Conkbayırı Muharebesi 7 Ağustos 1915

7 Ağustos 1915 tarihinde Anzak ve İngiliz birliklerinin Conk Bayırı Osmanlı mevzilerine taarruzlarıyla başlayan ve 10 Ağustos 1915 tarihine kadar süren muharebedir. Kurmay Albay Mustafa Kemal Bey, 10 Ağustos sabahı saat 04:30'da bölgedeki 8. ve 9. Tümenlerin taarruzunu yönetmiştir. Ani bir süngü taarruzuyla girişilen ileri hareket Müttefik hatlarını 500-1.000 metre geri atmıştır. Bu muharebe, Çanakkale Savaşı'nın en kanlı çatışmalarından biri olarak tarihe geçmiştir.

* Anafartalar Ovası ve Azmak Deresi

Anafarta Köyü’nden 7 km, deniz kenarında 3km, Büyük Anafarta Köyü bölgesinde ise 700m genişliğe sahip olan ova, 1.800 hektarlık bir Yüzölçümü vardır . 35 m rakımlı ovanın bereketli topraklarında özellikle domates, pamuk ve ayçiçeği tarımı yapılmaktadır.

TOPRAK BAŞKA BİR ŞEY, VATAN BAŞKA BİR ŞEY , VERME, DÜNYALARI ALSAN DA, BU CENNET VATANI"

27.06.2024 Perşembe

Mehmet Bülbül