71. Nuh 14. Ayet - Evrim (Aşama)
71:14.“O ki, sizi halden hale/evreden evreye geçirerek [atvaran] yarattı.”
Atvaran (TVR) sözcüğü bayağı evrim (aşama) demektir, tatavvur da denir.
6:98'de "kalacak yer" olarak çevrilen sözcük "durağan durum" anlamındadır. Yani canlıların kimisinin evrimi bitmiştir, kimisi değişmeyi sürdürür. Kıkırdaklı balıklar uzun süredir evrilmiyorlar. Buna karşın çok yeni türler de var.
15:28-29'daki ifade "yaratacağım" değil "yaratmaktayım" veya "yaratıcısıyım"dır. Yani süren bir süreç var. Pıt diye ortaya çıkmıyor Adem. Dünya dışında bir yerden ışınlanmıyor.
15:29'da da olgunluktan söz ediliyor. Olgunlaşınca Ruh üfleniyor. Veya olgunlaşınca şeylerin adları öğretiliyor. Yine 15:29 ve 38:72'de "düzenlediğimde" ifadesi var. Aynı sözcük (sevva) 87:2 ve 91:7'de de var. Ancak bu son ikisinde "önce yarattı, sonra düzenledi" olarak çok açık bir sıralama var. Yani önce ilk canlı hücre yaratılıyor, sonra evrimle Adem'e kadar geliniyor. Yani Homo Erectus belli fizyolojik olgunluğa ulaşınca konuşmasını sağlayacak olan zihinsel özellikler gelişiyor.
2:30-34'te, 15:28-29'daki öykünün başka bir biçimi var. Adem'e şeylerin adlarını bildirdiğini söylüyor. Ardından melekler Adem'e secde ediyor. Demek ki Adem'e şeylerin adlarını, yani konuşmayı öğretiyor.
21:30'da evrim süreci Büyük Patlama'dan veya evrenin başlangıcı her ne ise oradan başlatılıyor. XIV. yy Müslüman bilim adamı İbni Haldun da Mukaddime'sinde evrimi taşlardan başlatır.
24:45, 26:68, 56:60, 76:28 ayetlerinde seçmekten söz edilir. Öyle görünüyor ki bu, Darwinci doğal seçilimdir. Yine 35:1'de yaratılışa eklemek veya yaratılışı çoğaltmaktan söz ediliyor. Bu da seçilimdir.
36:36'da ise insan eliyle yapılan evrimden, yani yapay seçilimden söz ediliyor. Evcil sığır, tavuk, evcil ördek, köpek, kedi, japon balığı, hibrit domates gibi yaratıklar yapay seçilimle oluşmuştur. Bu yaratıklar doğada bu biçimleriyle yoktu.
35:11'de resmen eşeysiz üremeden eşeyli üremeye geçiş anlatılıyor. Tek hücrelilerin cinsiyeti yoktur.