5. Maide 51. Ayet - yahudi ve hıristiyanları dost edinmeyin ne demek ?
veli; (ولي) yakın, bitişik, dost, akraba, efendi, sahip, vasi, destekçi, koruyucu, yardımcı, komşu yardımcı, hami, evliya, destek olan kimse, malik, arka çıkan, ermiş, komşu, yağmur üstüne yağan yağmur, mesul, destek veren, kanun nazarında sorumlu, mükellef, erbap, eren, sorumlu, seven, bağımsız, özgürce davranan, iş sahibi gibi anlamlara gelir.
Velî kavramı Kuranda sıkça geçer. Rasulullah zamanında kölesini azad eden için "velî" kelimesi kullanılırdı, çünkü azad ettiği kölesinin ayakta kalması için her zaman ona yardım edip onu kollardı. Azad olan kişi için de "velî" kelimesi kullanılırdı, azad olsa da efendisini herzaman kollardı.
Mâide suresi 51.ayette geçen "velî" kelimesi tarafında olmak, safında olmak ve birbirini himaye edip gözetme mânasındadır. Ayette geçen bu kelime dost edinmeyin mânasına çevirilse de olur. Bu durumda kimleri velî/dost edinilmeyeceği sorusuna cevap olarak Mumtehine suresi 9.ayet verilebilir.
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا الْيَهُودَ وَالنَّصَارَىٰ أَوْلِيَاءَ ۘ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ ۚ وَمَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ ۗ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ
Ey inananlar, yahûdileri ve hıristiyanları veliler edinmeyin! (yani onların tarafında olmayın). Onlar, birbirlerinin velileridir. Sizden kim onları kendine veli yaparsa, o onlardandır. Şüphesiz Allâh, zâlim toplumu doğru yola iletmez. (Mâide 5:51, Süleyman Ateş)
إِنَّمَا يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ قَاتَلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَأَخْرَجُوكُمْ مِنْ دِيَارِكُمْ وَظَاهَرُوا عَلَىٰ إِخْرَاجِكُمْ أَنْ تَوَلَّوْهُمْ ۚ وَمَنْ يَتَوَلَّهُمْ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ
Allah, yalnız sizinle din uğrunda savaşanları, sizi yurtlarınızdan çıkaranları ve çıkarılmanız için onlara yardım edenleri dost edinmenizi yasaklar. Kim onlarla dost olursa işte zalimler onlardır. (Mümtehine 60:9, Diyanet Vakfı)
Allah (c.c) müminlerin velisidir demek müminler üzerinde hak ve yetki sahibidir demektir. Müminler Allahın tarafında/safında olmalıdırlar. Böylece Allah (c.c) bu hak ve yetkisiyle müminleri karanlıklardan aydınlığa çıkarır.
Allah (c.c) inananların velisidir (dostudur) , onları karanlıklardan aydınlığa çıkarır.” (Bakara 257)