Şakir Zümre

Şakir Zümre (1885-1966) - (Türk Uçak Bombası Sanayisinin Kurucusu) 

Mareşal Fevzi Çakmak'ın yakın akrabalarından biri olan Şakir Zümre, Türkiye'nin ilk özel sektör silah fabrikasının kurucusudur. 

Şakir Zümre, 1885'te Bulgaristan'ın Varna şehrinde dünyaya gelmiştir. Başarılı bir ilkokul döneminin ardından liseyi okumak için Cenevre'ye giden Zümre, 1908 yılında Cenevre'de üstün başarı puanı ile hukuk bölümünden mezun olmuştur. Ancak çok geçmeden Bulgaristan'daki Türk azınlığının destekçisi olmak için dönmüş ve Bulgar Parlementosuna 17 Türk'ten biri olarak seçilmiştir.

O dönemde Sofya’da yarbay rütbesiyle Türk Askeri Ataşeliği görevinde bulunan Mustafa Kemal ile tanışarak yakın dostluk kurdu. İstiklal Savaşı'nın başlaması üzerine de Anadolu’ya silah ve cephane göndererek milli mücadeleye destek verdi. Daha sonra Türkiye'ye gelerek Atatürk’ün de onayıyla savunma sanayisinin ilk özel sektör fabrikasını kurdu. 

Fabrika, yalnızca yurtiçi ihtiyacı olan üretimle de yetinmeyerek, 1937 senesinde yurtdışına da silah ihraç etmeye başlamıştır. II. Dünya Savaşı'nın sonunda da ABD'nin yaptığı askeri yardımlar sebebiyle Şakir Zümre Fabrikaları, cephane üretimini terk ederek, soba üretimine geçmiştir. Şakir Zümre’nin 16 Haziran 1966 tarihinde vefatının ardından da fabrikası ancak 1 yıl kadar ayakta kalabilmiş, 1970 yılında kapatılmıştır.  

Cumhuriyet tarihinin ilk yerli uçak bombalarını üreten ve girişimleriyle savunma sanayiine öncülük eden istiklâl kahramanı Şakir Zümre’nin hayatını izleyebileceğimiz “Savunma Sanayiinin Yalnız Dehaları” adlı belgesel dizi  Ocak 2025'de TRT Belgesel’de yayınlandı.