Kars

Ani

Kars'ın güneydoğusunda, Arpaçay boyunda bulunan ören yeridir.

1001 kilise şehri veya 40 kapılı şehir diye de adlandırılan Ani'nin ilk keşfi 1880'lere uzanan bir yeraltı şehri de vardır. Bu yeraltı şehrinde 823 yapı ve mağara bulunmaktadır.[10] Şehir suru, 8 kadar kilise ve bir cami, Ani'de hâlen ayakta duran eserlerin en önemlileridir.

(MÖ 1200-1000) Demir Çağı'ndan beri önemli bir yerleşim merkezi olan Ani, önce Anadolu yerlilerinden olan Nairilerin ve Urartuların topraklarının bir parçası olmuş, daha sonra ise M.Ö. 400'lü yıllarda Ermeniler tarafından ele geçirilmiş ve 961-1045 yılları arasında Pakraduni Hanedanlığı'ndan (Bagratuni Hanedanı) Ermeni hükümdarlarının başkentliğini yapmıştır. 11. ve 12. yüzyıla ait bazı İslam mimarisi eserlerini de barındırır. 2012'de UNESCO tarafından Dünya Mirası Geçici Listesi'ne dahil edilen Ani, 2016'da ise Dünya Mirası olarak tescil edildi.

1045'te Bizanslılar Ani'yi zaptedip Bagratlı devletine son verince huzursuz kalan bölge, 1064'te Selçuklu Sultanı Alparslan'a teslim olmuştur. Selçuklu fethinden kısa bir süre sonra kent ve çevresinin Kürt kökenli Şeddadi beyliğinin başkenti olmuştur. Ani'deki en önemli İslam eseri olan Ebu'l Menuçehr Camii, 1072 yılında Şeddadî emiri Menuçehr tarafından yaptırılmıştır.

1877-78 Osmanlı-Rus savaşında Rusların eline geçen bölge, Birinci Dünya Savaşı sonrası Osmanlılar tarafından geri alındı. Ancak Ani platosu daha sonra yeni kurulan Ermenistan Cumhuriyeti'nin eline geçti. 1920'de, Kurtuluş Savaşı sırasında Ani son bir kez daha el değiştirdi ve Türkiye Cumhuriyeti sınırlarına dahil oldu.

Kars Takı Fethiye Camii (1878/1984)

“Kars Takı” bu tarihi bina Kars merkezdeki Yeni Mahalle'de yer alan, kiliseden camiye çevrilmiş bir yapıdır. Kazak askerlerin ibadeti için yapılan Aleksandr Nevski Kaderdali, günümüzde Fethiye Camii olarak işlev görmektedir.

Yazıtlara ve tarihçilere göre kilisenin temelleri Bagratlı Kralı II. Sembat tarafından M.S. 990 yılında atılmış ancak Kral Sembat öldükten sonra kiliseyi eşi kraliçe KATRANİDE tarafından 1001 yılında bitirilmiştir. Kilisenin mimarı aynı yüzyılda İstanbul Ayasofya Kilisesinin tamiratını yapan TİRİDAT ustadır.

Katedral 1064 yılında Sultan Alparslanın Anı’yı feth etmesinden sonra camiye çevrilmiş ve ilk fetih namazı kılınmıştır. Bu sebeple büyük katedrale Fetihiye Camii’de denilmektedir. kilise, bölgenin en eski yapılarından biri olup, 1915 Ermeni Kıyımından sonra boş kalmıştır. 1921 Türk-Ermeni Savaşı'ndan sonra bazı kamu kurumları tarafından bir süre kullanılıp bilâhare camiye çevrilmiştir.

Kilise, 1878 yılında Rus İmparatorluğu'nun Kars'ı alıp Kars Oblastı'nı kurmasının ardından 19. yüzyılın sonunda yine Ruslar tarafından inşa edilmiştir.

Rus dinî mimarîsinin bir örneği olan kilisenin soğan kubbeleri 1953 yılında sökülmüş, çan kulesi yıkılmıştır. İbadethane, 1970'li yıllara kadar kapalı spor salonu olarak kullanılmıştır. 1984'te eklenen iki minare ile camiye çevrilmiştir.

Kars Menûçehr Camii (1072-1086)

Türklerin Anadolu'da yaptığı ilk cami, Kars'ın Ani Ören Yeri'nde bulunan Ebu'l Menuçehr Camii'dir (Ani Ulu Camii).

1064'te Sultan Alparslan'ın Ani'yi fethinden sonra, 1072-1086 yılları arasında Şeddadoğlu Ebu'l Menuçehr tarafından yaptırılmıştır.

UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan bu cami, Selçuklu mimarisinin Anadolu'daki öncü eseri sayılır.

Kars'ta bulunan Ani Ören Yeri'ndeki Selçuklu Mezarlığı'nda, üzerinde kûfi hatla "Hz. Muhammed" isminin 6 kez yer aldığı ve merkezinde 8 köşeli yıldız bulunan bezemeli bir taş ortaya çıkarıldı.

Bu keşif, Selçuklu döneminin dini ve sanatsal mirasına dair önemli bir arkeolojik bulgu olarak öne çıkıyor. Ani Ören Yeri, tarihi ve kültürel zenginliğiyle bilinen, UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde de yer alan önemli bir antik kent kalıntısı.

Kümbet Camii Kars (932)

Kars Kalesi’nin güney eteğinde yer alan ve halk arasında Kümbet Camii olarak bilinen eski 12 Havariler #Kilisesi'dir.yüzyılda (932-937 yılları arasında) Bagratlı Krallığı döneminde kral Abas tarafından kilise olarak inşa edilmiştir.

Tarihi boyunca Kars'ın geçirdiği siyasi değişikliklere bağlı olarak birden fazla kez kilise ve cami arasında dönüştürülmüştür.

Dış cephesinde kubbe altı bölmesinde yer alan On İki Havari kabartmaları yapının en belirgin ve dikkat çekici mimari detayını oluşturur.

Vaizoğlu Camii Kars (1580)

1579 tarihinde Osmanlı Padişahı III. Murad’ın emri ile Lala Mustafa Paşa tarafından Kars şehrini yeniden imar çalışmaları sırasında 1580 yılında Kars kalesinin batı eteğinde yapılmıştır.

İlk olarak Divriği'den gelen zaimlerden Vezin (Vaızn) Köyü'nü zeamet olarak alan Vaizoğlu ailesi tarafından 1580 yılında yaptırılmıştır.Ancak 1604 yılında #Safavi şahı Abbas Ordusu ile Kars'ı işgal edip 1579 yılında yapılardan çoğunu yıkarken camiyi de yıktırmıştır.

Şah Abbas tarafından yıktırılan cami,1646 yılında Ulu Cami'yi yaptıran Hacı Halil oğlu Hacı İbrahim tarafından yeniden yaptırılmıştır.

Ermeniler ve Rusların bir süre cephanelik olarak kullandığı toprak damlı olan bu cami, 1918 de Ermeni eşkıyalar tarafından minaresi ile birlikte yıkılmıştır.1976 yılında yeniden yapılan bu cami halen ibadete açıktır.

Camii su basman seviyesine kadar sıralı moloz taş ,su basman seviyesinden sonra moloz taş duvar üzeri derzli kesme bazalt taştır . Dış duvarlarda yer yer devşirme taş malzeme görülmektedir.Tavanı ahşap , çatısı saç kaplıdır.

İPEKYOLU KÖPRÜSÜ - KARS

Kars/ Ocaklı köyü, Ani ören yerinde Türkiye- Ermenistan sınırını ayıran Arpaçay nehri üzerinde kurulmuştur. Tarihi İPEK YOLU'nun Anadolu'ya ilk giriş noktasında bulunmaktadır. 10. yüzyıldan kaldığı bilinmektedir. İki katlı köprünün zemin katı kervanların geçişi , üst katı ise yayaların ve askerlerin geçişi için kullanılmıştır

Ebu'l Hasan Harakani (Evliya) Camii Kars (1033)

Kars merkezde, Evliya Mahallesi'nde yer alan bu önemli yapı, 1033 yılında şehit düşen Horasan erlerinden Ebu'l Hasan Harakani'nin türbesini de bünyesinde barındırmaktadır.

Külliye tarzındaki yapının yanında kesme taş işçiliğiyle dikkat çeken tek minaresi ve çok kubbeli klasik mimari özellikleri bulunmaktadır.

Kentin hem dini hem de tarihi açıdan en çok ziyaret edilen odak noktalarından biridir.

Page updated

Google Sites

Report abuse