Krematoryum
Kremato ya da kremata Latince yakma kelimesinden gelir.
Eski turklerde cesedleri yakma geleneği vardı buradan Hindistan'a ve tüm dünyaya yayılmıştır, cesedlerin yakıldığında ruhların günahlardan temizlendigine inanılıyordu.
Türkiye’de yürürlükteki mevzuatta, “cenazeye kötü muamele yapılamaz” gerekçesi yer alır. Bu da, ölüyü yakmaya imkan vermiyor..
1930’da çıkan Umum Hıfzıssıhha Kanunu’nun 224. maddesine göre, ölü yakma işlemi ‘isteyen ve gerekli işlemleri tamamlayanların isteği belediyelerce yapılabiliyor.
Umumi Hıfzısıhha Kanunu’nun ardından Zincirlikuyu Mezarlığı girişine bir krematoryum yapıldı, ancak hiç kullanılmadığı için 4.5-5 yıl sonra yıkıldı.
İslam’da insan sağken de öldükten sonra da yakılamaz. Ölüler yıkanır, kefenlenir ve toprağa verilir.
Danimarka'da ilk kez 1890 da ceset yakma (lig branding) kanunu çıktı.
Krematoryumda geçirilen evreler
* Kişi öldüğünde kanuni izinler için ceset yakılmadan 48 saat bekleniyor.
* Aynı sürede cesedin kimlik ve DNA örnekleri de kayda geçiriliyor
* Vasiyete göre kadavradan alınabilecek organlar transplantasyon için alınıyor
* Ceset kremasyon için vücudunda bulunan bütün protez ve metal cihazlardan arındırılıyor.
* Yakılacağı fırına uygun bir tabuta konuluyor.
* Yakmak için 3 şahit ile birlikte ailenin izni gerekiyor.
* Yakılma işlemi genelde 80-120 dakika arası sürüyor.
* Cenaze yakılırken herhangi bir koku duyulmuyor.
* Kremasyon işlemi tamamlandığında parçaların soğuması beklenir.
* Kremasyon fırınını çalıştırmak için sıcaklığın önce 872 derece, sonra 1092 dereceye yükselmesi sağlanır. Bu süreç sonunda sanıldığı gibi ceset kül haline gelmez, geride toplam 2.5-3 kilogram ağırlığında kemik kırıkları kalır. Kalan 2-3 Gr’lık kemikler mekanik özel öğütücüden geçirilerek tamamı toz halinde getirilir.
* Son yıllarda eski tip fırınlar yerine elektrikli fırınlar çoğalıyor.
* 850 derecede yakılan küllerden yaklaşık 400 gram kül çıkıyor.
* Yabancı ülkelerdeki krematoryumlarda fırının yanı sıra morg, bekleme odası ve ayin odası da bulunuyor.
* Fırına tabutla konan cesedin yanma işlemi bitince, santrifüjle cesedin külü ve tabutun külleri ayrıştırılıyor.
* Cesedin külleri özel küllüklere (vazo vb) konuyor. Yada isteğe uygun bir biçimde saklanabilir.
* Krematoryumun yüksek maliyeti filtrasyon sisteminin pahalılığından kaynaklanıyor.
19.03.2024
Mehmet Bülbül