15. Hicr 24.Ayet tefsiri - önde giden ve öncülük eden kimseler
Hicr (15/24)
وَلَقَدْ عَلِمْنَا الْمُسْتَقْدِم۪ينَ مِنْكُمْ وَلَقَدْ عَلِمْنَا الْمُسْتَأْخِر۪ينَ
İçinizden önde gidenleri çok iyi biliriz, geride kalanları da çok iyi biliriz[*].
[*] İyi işler yapmakta önde giden ve öncülük eden kimseler olduğu gibi, umursamayıp iyilikten geri duranlar da vardır (Fatır 35/32, Vakıa 56/7-14, Müddessir 74/37).
• “Sizden önce dünyaya gelip gidenleri, ne kadar ve nerede yaşadıklarını da biliriz, sizden sonra gelecek olanları nerede ve ne kadar yaşayacaklarını da biliriz.”
• “Sizden önce [Bize doğru] hızla yol alanları da, ağırdan alanları (yahut “geride kalanları”) da”. Bu yorumların ikisi de ilk müfessirler tarafından aynı derecede caiz gö-rülmektedir.
• ..sizin türünüzden gelip geçmiş nesilleri de, sonradan gelen nesilleri de biliriz.” Tercihimize göre ibare, inkârda ya da imanda öne geçmeyi veya geride kalmayı ifade eder. “Bile isteye geride kalanlar” şeklindeki çevirimiz muste’hırînin gramatik yapısına dayanır. Klasik tefsire göre bu âyet, “geçip gitmiş (toplulukların hâl ve gidişatını) da biliyoruz, geriden gelecek olanların (hal ve gidişatını) da” veya “önden geçip gidenleri de arkadan gelecek olanları da” şeklinde anlaşılabilir (Taberî; Zemahşerî ve Râzî).
• Doğup ölenleri veya ileride dünyaya gelip ölecekleri yahut İslâm’da, Cihadda, taatte öne geçip geri kalanları da biliriz. Sizin hallerinizden hiç biri Biz’e gizli kalmaz, demektir.
Çok güzel bir kadın, Peygamber’in arkasında (kadınlar safında) namaz kılardı. Sahabilerden bazısı onu görüp ibadetine zarar gelmemesi için ön safa doğru ilerlerlerken bazıları da arka saflarda namaz kılarak rükû sırasında koltuk altından (kadına) bakarlardı. Bunun üzerine şu ayet nazil oldu; “Andolsun sizden öne (tarafa) geçenleri de geri kalanları da muhakkak biliriz.”(Hicr, 24)
Tirmizi, Tefsir, 16.