Boşanma - Koca, karısını boşamazsa
Bir bayan soruyor:
Dini nikâhtan nasıl kurtulurum?
Kocanın uyguladığı şiddet sebebiyle iyi gitmeyen bir evlilikte, koca sulha da yanaşmıyorsa ve kadın senelerce süren hakaretlere sabredip artık dayanamayınca da ayrılmayı göze alıyorsa, buna karşılık kocası, seni asla boşamam diyorsa bu kadın ondan nasıl kurtulur, şeran ne yapabilir? Nikâhlarının da resmi olmadığını, sadece dini nikâhla evli olduklarını söylemeliyim. Kadın kendi başına bu işi nasıl çözebilir? Adamdan talakını zor kullanarak alabilir mi? Sürekli kavga ve anlaşmazlık, çocuklara kötü örnek olma ve hatta maddi manevi yetersizlik... Bunlar bir kadının boşanmak için haklı gerekçeleri olamaz mı? Sadece sevmemek bile boşanma sebebi değil midir?
Cevap
Önce şunu bilmeliyiz, nikâh nikâhtır, dinisi gayr-i dinisi olmaz.
Siz işe en başından hatalı başlamışsınız, hukuku ve yaptırımı olmayan bir nikâhı yaptırmamalıydınız. Halkı müslüman, kanunları laik olan ülkemizde bizim bazı erkeklerimiz evlenme ve miras söz konusu olduğunda şeriatçı kesilirler. Başka işlerde ise şeriatı tanımayabilirler.
Sizin için şunları söyleyebiliriz: Bu tür anlaşmazlıklarda taraflar önce Allah’ın emrine uyup erkeğin ailesinden bir hakem, kadının ailesinden de bir hakem bularak aralarını bulmalarını istemelidirler. Niyetleri samimi ise Allah onlara yardım edeceği sözünü veriyor.
Hakem uygulaması sonuç vermezse, ya da mümkün olmazsa, sizin durumunuzdaki, yani sadece dini nikahla evli bir kadın bu işin fıkhını bilen iki alime müracaat eder ve ayrılmak istemesinin gerekçelerini anlatır. Bu gerekçeler makul ve meşru bulunursa hocalar, o halde biz senin nikahını feshettik derler ve o andan itibaren kadın üç âdet süresi olan iddetini bekler ve artık dilediği erkekle evlenebilir. Kocasının, ben seni boşamıyorum demesinin bir hükmü kalmaz.
Mesela kocanın imkânı olduğu halde evine, çoluk çoğuna bakmaması, zorunlu olmadığı halde dört ayı aşan seyahatlere çıkması, hiç namaz kılmaması, yıkanmaması, eşine sürekli şiddet uygulayıp aşağılaması, ondan meşru olmayan şeyler ve ilişkiler istemesi ve bunda ısrar etmesi, içki ve kumar müptelası olması, başka kadınlarla düşüp kalkması gibi hususlar kadının ayrılmak istemesini meşru kılar. Bunlardan birisi ya da birkaçı varsa kadın bu anlattığımız yolla boşanabilir. Resmi nikâhınız olsaydı bunlar sebebiyle mahkemeye müracaat eder resmen boşanırdınız ve bu boşanma bâin bir boşanma olurdu. Yani siz istemedikçe kocanız artık size dönemezdi. Ancak sizin saydığınız gerekçeler de net ve açık değildir. Mesela ‘maddi manevi yetersizlik’ dediğiniz şeyin mahiyeti belli değildir. Onların geçerliliğine o işi bilen iki alim karar verir.
Faruk Beşer, 8 Ağustos 2023 Facebook kendi sayfasından alınmıştır .
İslâm hukukunda koca, karısını boşamazsa kadın ne yapılabilir? Kadın bu şiddetli geçimsizliğe ve çekilmez hayata katlanmaya devam mı edecektir? İşte bu gibi hallerde kadının bir bedel karşılığında kocasından ayrılması mümkündür. Bu fesih veya talak (boşama)dan ayrı bir boşama şeklidir (es-Serahsî, el-Mebsût, VI, 171-196; İbnü'l-Hümâm, Fethu'l-Kadr, III, 199-224; İbn Âbidin, Reddü'l-Muhtar ale'd-Dürri'l Muhtar, II, 556-5731)