Malatya

Darende

Malatya (Dünyanın Kayısı Başkenti)

Malatya, Kültepe kaynaklarında Melita diye geçer (Hititce Bal demektir). Asur ve Urartular ve sonrası Maldiya, Melitea, Melid, Melide, Meliddu, Malita şekline dönüşmüş. Araplar Malatiyye demiş, Türklerin gelmesiyle Malatya adına kavuşmuştur.

Malatya'nın yüzölçümü 12313 km2 , Rakım 954 metre, Nüfusu 750.500.

İlçeleri; Yeşilyurt 298.839, Battalgazi 276.319, Doğanşehir 35.947, Akçadağ 32.610, Darende 25.524, Hekimhan 18.015, Yazıhan 14.710, Pütürge 13.318, Arapgir 10.214, Kuluncak 7.623, Arguvan 7.106, Kale 6.189 ve Doğanyol 4.078.

Malatya; Hitit, Asur, Pers, Roma, Bizans, Arap, Selçuklu ve Osmanlı egemenliklerine tanıklık etmiştir. Malatya, ilk kez Emeviler devrinde Müslümanların eline geçmiş. Danişmentoğulları ve Selçukluların 12.yüzyılda Malatya’ya egemen olmasının ardından Memluklu ve Dulkadiroğulları Beyliği dönemi başladı, 1515’de Yavuz Sultan Selim’in Çaldıran Savaşı dönüşü Turnadağı savaşı ile Osmanlı topraklarına katılmıştır. Malatya’nın ilk yerleşim yeri, Orduzu beldesinde yer alan Arslantepe Höyüğü’nün Kültür Dolgusu 30 m. yüksekliğindedir. M.Ö.5000 bin yıllarından 11.yüzyıla kadar yerleşim görmüştür. 1830’lu yılların sonuna doğru şehir merkezi, Aspuzu olmuştur. Aspuzu 1987 yılında Malatya’nın bir ilçesi olup Battalgazi adını aldı.

Malatya, 1847 yılında Harput Eyaleti’ne bağlanmış ve Türkiye Cumhuriyeti 1924 yılında il statüsü vermiştir.

Malatya Kalesi (MS 79)

Malatya merkezine sadece 11 km uzaklıkta, merkezi Battalgazi ilçesi sınırlarında yer alan Malatya Kalesi, M.S. 79 yıllarına uzanan tarihiyle görülmeye değer bir eser. Roma hükümdarı Titus zamanında yapımı başlatılan uzun yıllar boyunca yapımı devam ederek Bizans İmparatorluğu döneminde tamamlanabilen kaleye Osmanlı döneminde de çeşitli eklemeler ve geliştirmeler yapılmış. 11 sur kapısı ve 75 burcu ile etkileyici bir manzaraya sahip.

Malatya Fotoğraf Makineleri Müzesi (2017)

Türkiye'nin üçüncü, Türkiye hariç Asya ve Avrupa'nın en büyük fotoğraf makinesi müzesi 2017'de açıldı. 1876 yılından günümüze uzanan 2000’den fazla fotoğraf makinesi ve 3000'den fazla aksesuarın sergilendiği müzede fotoğraf makineleri 44 farklı kategoride sınıflanıyor. Altın varaklı fotoğraf makinelerinden savaşlarda kullanıldığı tahmin edilen casus makinelere kadar 60 farklı ülkeden getirilen çok sayıda ilginç fotoğraf makinesi sergileniyor.

Hafta içi her gün 08:00-17:30 arasında ziyarete açık.

Malatya Battalgazi Roma Surları (2.Asır)

Eski Malatya'yı çevreleyen bir yay şeklinde inşa edilen tarihi Roma surları, yaklaşık 5 kilometre uzunluğuyla çok ilgi görüyor. Roma İmparatorluğu döneminde M.S. 2. yüzyılda inşa edilen surlar, şehri saldırılardan korumak amacıyla inşa edilmiş. 3 metre yüksekliğinde ve 2 metre kalınlığındaki tarihi surlar, kesme taştan yapılmış ve 95 burç ile 11 kapıya sahip. 2013 yılında aslına uygun olarak restore edildi.

Malatya Yeni Cami (1893)

Malatya şehir merkezinde yer alan cami, 1843 yılında ulemadan Hocazade Hacı Yusuf tarafından yaptırılmıştır. 2 Mart 1893 tarihinde yaşanan ve Malatyalıların “Büyük Zelzele” dediği depremde hasar görmüş ve yıkılmıştır. O camiden günümüze ancak şerefesine kadar sağlam kalan minaresi gelebilmiştir. Yıkılan caminin yerine bugünkü cami yaptırılmıştır.

Malatya Silahtar Mustafa Paşa Kervansarayı (1637)

4. Murat'ın silahtarı Bosnalı Mustafa Kemal Paşa tarafından yaptırılan etkileyici Silahtar Mustafa Paşa Kervansarayı, 1637 yılında merkezi Battalgazi ilçesinde Alacakapı Mahallesi’nde inşa edilen tarihi yapı, klasik Osmanlı kervansarayı tarzında dikdörtgen planlı ve açık havlulu olarak tasarlanmış. 2010 yılında aslında uygun olarak 3 yılda restore edilen sarayda dükkanlar, mescit, havuz ve avlu gibi bölümler var.

Malatya Battalgazi Ulu Camii (1224)

Battalgazi Ulu Camii olarak da bilinen ve merkezi Battalgazi ilçesinde şehir surları içinde görülmeye değer bir manzara sunan Malatya Ulu Camii, Selçuklu Sultanı I. Alaaddin Keykubat döneminde 1224 yılında inşa edilmiş bir mimari şaheser. Anadolu Selçuklu cami mimarisinin en güzel örneklerinden biridir.

Malatya Hasan Basri Türbesi

Battalgazi İlçesi Karahan Mahallesi’nde, Kırk Kardeşler Şehitliği’nin yanında bulunmaktadır. Türbe, şimdiki yerine Karakaya Baraj Gölü altında kalan Korucuk Köyü'nden taşındığı için zaman zaman Korucuk Türbesi (Korucuk Ziyareti) adıyla da anılır.

Malatya Yusuf Ziya Paşa Camii (1792)

Malatya'da düzenlenen tarih, kültür ve inanç turları ile sıkça ziyaret edilen etkileyici yapılardan biri de Yusuf Ziya Paşa Külliyesi’nin içerisinde yer alan ve külliyenin önemli bir parçası olan Yusuf Ziya Paşa Camii. 1792'de döneme uygun olarak kesme taşlarla inşa edilen tarihi yapı, çevresindeki önemli türbeler için de bayramlarda sıkça ziyaret ediliyor. Malatya merkezinde Mücelli Caddesi üzerinde yer alıyor.

Malatya Kayısı Heykeli (2011)

Malatya'nın en bilinen simgelerinden biri olan kayısı meyvesini tasvir etmek için şehir merkezinde 2011 yılında yaptırılan Malatya Kayısı Heykeli, Malatya'nın kayısı üretiminde Türkiye'nin lider ili olması nedeniyle yapılmış. 10 m yükseklik ve 7 m genişliğe sahip olan heykel, şehrin tanıtımına katkıda bulunmak amacı taşıyor. Her köşesinde kayısı ürünleri bulabileceğiniz Malatya’da Buhara Bulvarı üzerinde yer alıyor.

Malatya Battalgazi Kernek Karagözlüler Camii (1953/2018

1953 yılında Hacı Mehmet Karagözlü tarafından Kernek meydanında yaptırılan ve 2018 yılında yıkılarak yerine yenisi yapılan 4 bin kişinin aynı anda ibadet edebildiği cami, 3 bin 500 m2 alanda inşa edildi. 2 minaresi bulunan camide 4-6 yaş arası kuran kurslarının yanı sıra sosyal donatılar da mevcut.

Malatya Şire Pazarı

Türkiye'nin en önemli kayısı üreticisi olan Malatya, aynı zamanda ülkenin en büyük kuru kayısı üreticisi. Dünyanın en büyük kuru kayısı pazarlarından biri olan ve 19. yüzyıldan beri kurulan Şire Pazarı Malatya şehir merkezinde güzel bir konumda yer alıyor. Kuru kayısı, incir, üzüm, badem, ceviz, fıstık gibi kuru meyve ve kuruyemişlerin satıldığı 2000’e yakın tezgahın olduğu Şire pazarı 08-18 arası hergün açık.

Malatya Turgut Özal Müzesi (2000)

Turgut Özal Müzesi; Malatya Turgut Özal Üniversitesi, Battalgazi Kampüsü içerisinde yer almaktadır. Malatyalı devlet adamı, başbakan, Türkiye Cumhuriyeti’nin 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal anısına açılmış olan Müze; ilk olarak 2010 yılında İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezinin giriş katında kurulmuştur. Malatya Turgut Özal Üniversitesinin kurulmasıyla 2019 yılında bugünkü yerine nakledilmiştir. Müzede merhum Cumhurbaşkanı’nın kıyafetleri, günlük hayatta kullandığı özel eşyaları, kimlikleri, teşekkür belgeleri, fahri doktora belgeleri, fahri hemşerilik belgeleri, diplomalar, ödüller vb. olmak üzere toplamda 259 eser ile yaşadığı döneme ait çeşitli fotoğraflar sergilenmektedir. Müze Türkiye Cumhuriyeti siyasi ve idari hayatında 1980 sonrası yaşanan değişim ve dönüşümün izlerini yansıtan önemli bir arşiv niteliğindedir.

Turgut Özal Anı Evi, Yeşilyurt / Malatya (2022)

Turgut Özal Anı Evi, Malatya’nın Yeşilyurt ilçesinde bulunmaktadır. Büyükşehir Belediyesi tarafından 2022 yılında kurulan Anı Evi'nde, 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal’a ait fotoğraflar ve Özal’ın kullanmış olduğu bazı eşyalar yer almaktadır. Anı Evi’nde yaklaşık 70 kişi aynı anda ağırlanabilmektedir. Aynı bina içerisinde 2022 yılında kurulan Buğday Müzesi’nde, ata tohumları bulunmakta ve balmumundan heykellerle buğdayın serüveni anlatılmaktadır. Müze'de, Malatya'nın geleneksel ev yaşamı ve mutfak kültürü yansıtılmaktadır.

Turgut Özal Anı Evi ve Araştırma Merkezi, İnönü Mahallesi, Yeşilyurt, Malatya

Arslantepe Höyüğü – Malatya

3.000 YIL ÖNCE BU KAPIDAN KRALLAR GEÇİYORDU!

Malatya’da bulunan Arslantepe, Anadolu’nun binlerce yıllık tarihini günümüze taşıyan en önemli arkeolojik alanlardan biri.

Bölgede hüküm süren Melid Krallığı döneminde, kentin anıtsal girişleri aslan heykelleri ve taş kabartmalarla süslenmişti.

Kapının iki yanında duran dev aslanlar yalnızca süs değildi. Gücü, iktidarı ve kentin korunmasını simgeliyordu.

Duvarlardaki kabartmalarda ise hükümdarlar, tanrılar ve dönemin törenlerini anlatan sahneler yer alıyordu.

Bir zamanlar görkemli yapıların yükseldiği bu bölgeden geriye bugün taş eserler ve arkeolojik kalıntılar kaldı.

Kazılar sayesinde binlerce yıl önce burada yaşamış toplumların izleri yeniden gün ışığına çıkarıldı.

Arslantepe Höyüğü – Malatya

Geç Hitit / Melid Krallığı

Yaklaşık 3.000 yıllık tarih

Bugün gördüğümüz sessiz taşların bulunduğu yerde, binlerce yıl önce hareketli bir krallık merkezi vardı.

Page updated

Google Sites

Report abuse