• Küçük Ayasofya Camii, İstanbul 536

İstanbulun Küçük Ayasofya semtinde Bizans (Doğu Roma) İmparatoru I. Justinianus ve karısı Theodora tarafından 527-536 yıllarında Aya Sergios ve Bakhos Kilisesi olarak inşa edilen yapı, 1497'de sultan II. Beyazıt Topkapı Sarayı Darüssaade ağası Hüseyin Ağa döneminde camiye çevrilmiştir. 

• Ayasofya Kebir Camii İstanbul 1453

Kapasite 18 bin, alan 7500 m2. Resmî ismi ile Ayasofya-i Kebîr Câmi-i Şerîfi, eski ismi ile Ayasofya Kilisesi,  Bizans İmparatoru olan I. Justinianus tarafından, 532 ile 537 seneleri arasında İstanbul'un tarihi yarımadasında eski şehir merkezi içine inşa ettirilen bazilika planlı bir patrik katedralidir. 1453 de İstanbul'un fethinde F. S. Mehmet tarafından camiye dönüştürülmüştür. Ayasofya’nın ölçüsü 100 m x 70 m’dir. Yaklaşık 7500 m²’lik bir iç alana sahiptir. 1934 de yayınlanan Bakanlar Kurulu Kararnamesi ile birlikte müzeye dönüştürülmüştür. 1935 ile 2020 seneleri arasında müze olarak hizmet vermiştir. 2020 de ise müzeliğinin iptal edilmesi ile yeniden cami statüsü kazanmıştır.

• Kariye Camii, Fatih, Edirnekapı, İstanbul 536

Kariye Camii (Karî Câmi-i Şerîfi) veya eski Azize Kurtarıcı Hora Kilisesi İstanbul'un Fatih ilçesi Edirnekapı semtindedir. Doğu Roma İmparator I. Justinianus döneminde 536'da, eşi Theodora'nın amcası Aziz Theodore tarafından yaptırılmıştır. İstanbul Fethi'nden sonra elli sekiz yıl daha kilise olarak kaldı. Mozaikleri ile ünlü kilise, 1511'de cami olarak kullanılmaya başladı. 1945'te ulusal anıt ilan edilen yapı, Bakanlar Kurulu kararı ile 1948 yılında Müzeler İdaresi’ne bağlı bir müze hâline getirildi. 2019 yılında Danıştay'ın iptal kararı  Cumhurbaşkanı tarafından Diyanet İşleri Başkanlığına devredildi ve 6 Mayıs 2024 tarihinde ibadete açıldı.

* Kocamustafapaşa Camii İstanbul 550-1486

Aziz Andrea Manastırı halk arasında Sümbül Efendi Camii olarak bilinir. 6.Yüzyılda İstanbul Kocamustafapaşa semtinde Doğu Roma döneminde yapılmış, Manastır adını Bizans halkına Hristiyanlığı kabul ettirdiğine inanılan Hagios Andreas en te Krisei adındaki havariden almıştır. İstanbul'un fethine kadar manastır ve kilise olarak faaliyet gösteren bina 1486'da camiye dönüştürülmüştür. 

* Yeraltı Cami (Kurşunlu Mahzen) İstanbul 711

İstanbul Beyoğlu Karaköy Kemankeş Caddesi üzerindedir. Yapım yılı tam olarak bilinmiyor. Evliya Çelebi’ye göre Hicret'in 92 (711) senesinde Abdülaziz oğlu Ömer'in yaptırdığı ve sonraları camiye çevrilen kuledir. Osmanlı resmî kayıtlarda Mahzen-i Sultani adıyla geçer. Bazı kaynaklarda "Kastellion ton Galatau" isimli bir hisardır. II. Tiberios (578-582) döneminde artan Arap akınlarına karşı Haliç’in girişini kontrol amacıyla yaptırılır. Bir rivayete göre Mesleme b. Abdülmelik komutasındaki Emevi ordusu ile 672 yılında İstanbul kuşatmasına katılan ve şehit düşen Vehb bin Hüseyra ve Sufyan ibni Uyeyne (r.a.) bu mahzene defnedilmiştir,   Aynı orduyla İstanbul fethi için gelen sahâbî Amr ibn As'ın da bir makamı vardır (kabri değil, yani buraya gelip, kaldığı gördüğü için). 

Daha sonra 1. Mahmut tarafından sanduka yaptırılmıştır. Mahzen kapısının açılmasını engellemek için kapıya kurşun döktürülmüş. Çorlulu Mustafa Bahir Paşa mahzeni camiye çevirmiş (1752-1756). Minaresi 1. Mahmut tarafından yaptırılmıştır.

Osmanlı döneminde bir müddet askeri depo olarak kullanılmış. İlk Türkçe ezan okunan camii olarak bilinir. Ayrıca camide Kâbe’nin Osmanlı dönemindeki son halinin maketi var.

• Arap Camii Beyoğlu İstanbul 717

Arap Camii İstanbul Beyoğlu Galata semtinde yer alır. Önceleri Aziz Paolo (San Paolo) veya Aziz Domeniko Kilisesi (San Domenico) olarak bilinen ibadethane, 1453 yılında şehrin Osmanlı egemenliğine girmesinin ardından camiye çevrildi. 

717 yılında yapılmış olan İstanbul’un ilk camisi Arap Camii’dir. İstanbu Fethi için 717'de gelen Müslüman Arap kumandanlarından ve sahabe neslinden bir ordu ve komutanları Mesleme bin Abdülmelik bir cami yaptırmış ve adına da Arap Camii denilmiştir. Hicri 95 Senesinin Zilhicce ayında 15 Ağustos 717’e Mesleme bin Abdülmelik, Karadan bir ordu, denizden kuvvetli bir donanma ile Bizans’ı kuşatmıştır. Muhasara bir yıl kadar devam etmiş ancak Kostantiniyye alınamamıştı. Ama Galata zapt edilmişti. Mesleme ve İmparator Leon arasında varılan bir anlaşma sonucu Arap mescidi inşa edilmiş ve ibadete açılmıştır. 7 yıl kadar İstanbul’da kalmış olan Arap Müslüman Ordusu ibadetini burada yapmıştır. Daha sonra Şam'da çıkan bir isyan üzerine Arap ordusunun Şam’a gitmesi üzerine Dominiken Papaz ve Rahipleri burasını kilise haline sokmuş, şimdi minare olarak kullanılan çan kulesini bu esnada ilave etmişlerdir.

1475'te Fatih, kiliseyi camiye çevirerek vakfına katmıştır. Yirmi yıl sonra da, İspanya'dan çıkartılan Endülüs Arapları'nın bir kısmının, çevredeki mahallelere yerleştirilmesiyle cami, "Arap Camii" olarak tanınır.

* Molla Fenari Îsa Camii, Çapa, İstanbul 907

İstanbul’da XV. yüzyıl sonlarında camiye çevrilen eski bir Bizans Kilisesi. Fatih ile Çapa semtleri arasındaki Yenibahçe vadisinde Vatan caddesi kenarında bulunmaktadır. Geç Roma çağına ait bir mezarlık arazisi üzerinde, İmparator VI. Leon döneminde donanma komutanı Konstantinos Lips tarafından kurulan manastırın kilisesi olarak inşa edildi.  imparatorun da katıldığı açılış töreni 907 Haziranında yapılmıştır. İyi ve bakımlı durumda I. Dünya Savaşı yıllarına kadar gelen Fenârî Îsâ Camii 1918 büyük Fatih yangınında bir defa daha yanmış, memleketin sıkıntılı yıllarında tamir edilemediğinden kırk yıl harabe halinde kalmıştır