KUNUT NEDİR?
Fakihlerin ıstılahında “Kunut” tarifi: Namaz da kıyam esnasında yapılan duanın adıdır.
Âlimlerin görüşlerinin içerisinde en sahih olanı: Rükûdan sonra vitirde kunut yapmak meşrudur.
Ayrıca Müslümanların başlarına bir bela ve musibet geldiğinde, bütün beş vakit farz namazlarının son rekâtında rükûdan kalktıktan sonra Allah Teâlânın Müslümanları içinde bulunduğu beladan ve sıkıntıdan kurtarana kadar kunut yapılabilir. (Bkz: Tashih Ed-Dua’ Şeyh Ebu Bekr Zeyd, S.460)
Zayıf bir rivayette Ebu Hureyreden rivayet edildiğine göre Rasulullah (s.a.v) bir ay boyunca “Semi Allahu Limen Hamide” dedikten sonra kunut yaparken şöyle derdi: “Ey Allah’ım! Velîd bin Velîd'i, Seleme bin Hisâm'i, Ayâs bin Ebî Rebîa'yi ve küffâr elinde bunalıp zayıf ve âciz görülen diğer mü'minleri kurtar. Mudar kabilesine de azabını indir, onlara aynı Yusuf (a.s) döneminde yaşanmış olan kıtlık gibi kıtlık ver.” (Müslim, 675)
Dört mezhebin kunut konundaki görüşleri şöyledir:
1-Malikiler: Kunut sadece sabah namazında yapılır. Diğer namazlarda ne vitir ve ne de diğer namazlarda yapılmaz.
2-Şafiler: Ramazan ayının son ikinci yarısında vitirde kunut yapılır bunund dışında vitirde kunut yapılmaz. Diğer namazlarda da kunut yapılmaz. Ancak sabaha namazlarında her halükarda yapılabilir. Diğer namazlarda da Müslümanların başlarına bela ve sıkıntı geldiği zamanlarda yapılabilir.
3-Hanefiler: Vitirde kunut yapılır. Diğer namazlarda kunut yapılmaz ancak Müslümanların başlarına bela ve sıkıntı geldiği zamanlarda ve özelliklede sabah namazında kunut yapılabilir. Kunutu imam yapar arkasında bulunan cemaat ise “Âmin” der, kişi kendi başına kunut yapmaz.
Hanbelîler: Vitirde kunut yapılır. Diğer namazlarda kunut yapılmaz ancak Müslümanların başlarına bela ve sıkıntı geldiği zamanlarda taun hastalığından dolayı da kunut yapılmaz. Cuma namazının dışında Devlet reisi yahut yardımcısı kunut yapar.
İmam Ahmed’in (r.a) kendisi şöyle demiştir: Rükûdan önce olsun sonra olsun vitirde kunut yapmak peygamber efendimizden sahih bir şey gelmemiştir. Bu görüş dört mezhebin görüşüdür.
Bu konuda racih görüş ise: farz namazlarda kunut yapılmaz ancak Müslümanların başlarına bela ve sıkıntı geldiği zamanlarda kunut yapılır.
Vitir namazı konusunda ise: peygamber efendimizden (s.a.v) sahih olarak bu konuda bir şey gelmemiştir. Ancak sünen kitaplarında: peygamber efendimizin (s.a.v), Ali bin ebi Talibin oğlu Hasen’e (r.anhm)vitir de söylemesi için öretmiş olduğu dua vardır.
KUNUT DUALARI HANGİLERİDİR
اللهم إنا نستعينك ونستهديك ونؤمن بك ونتوكل عليك، ونثني عليك الخير كله نشكرك ولا نكفرك، ونخلع ونترك من يفجرك، اللهم إياك نعبد، ولك نصلي ونسجد، وإليك نسعى ونحفد، نرجو رحمتك ونخشى عذابك ،إن عذابك الجد بالكفار ملحق
Bu dua Hanefi mezhebinde tercih edilen dua şeklidir.
اللهم اهدني فيمن هديت، وعافني فيمن عافيت، وتولني فيمن توليت، وبارك لي فيما أعطيت، وقني شر ما قضيت، إنك تقضي ولا يقضى عليك، إنه لا يذل من واليت ، (ولايعز من عاديت) ، تباركت ربنا وتعاليت
“ Ey Allah’ım ! Beni hidâyete eriştirdiklerinden eyle. Beni, kendilerine sağlık ihsan ettiklerinden kıl. Beni dost edindiklerinin arasına kat. Verdiğin nimetleri bana bereketli kıl. Takdir buyurduğun kazâların şerrinden koru. Şüphesiz yalnız sen hükmedersin ve sana hükmedilmez. [ Senin dost edindiğin kimse asla zillete düşmez. Düşman olduğun kimseler de aziz ( güçlü ) olamaz. ] Ey Rabbim ! Sen yüceler yücesi olup ululanansın.”
Ebu Davud : 1425 Nesei : 1744 Tirmizi : 464 Darimi : 1/373 İbni Mace : 1178 İbni Mende : 343 Tayalisi : 1179 Ahmed : 1718 Albani : 31-Kıyam-ı Ramazan - Sahih-i Tirmizi : 1/144 Sahih-i İbn Mâce, 1/194. İrvâu’l-Galîl, 2/172. Parantez içindeki lafız Beyhaki'nin rivâyetidir
اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِرِضَاكَ مِنْ سَخَطِكَ وَبِمُعَافَاتِكَ مِنْ عُقُوبَتِكَ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْكَ لا أُحْصِي ثَنَاءً عَلَيْكَ أَنْتَ كَمَا أَثْنَيْتَ عَلَى نَفْسِكَ
(Tirmizi, 1727. Albani irvada, 430 sahih demiştir. Sahih Ebu Davut, 1282)
Bu dualar ise Şafii, Hanbelî ve Maliki mezheplerinde tercih edilen dua şeklidir.
HADİSTE: Cabir (r.a)’dan rivayet edildiğine göre Peygamber efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"أفضل الصلاة طول القنوت " (Namazın en efdali kunutu en uzun olanıdır” (Müslim, 1257)
Bu hadis; kunutun uzun yapılmasını mı teşvik etmektedir?
Hayır, hadiste kastedilen namazda kıyamın uzun olmasıdır.
İmam Nevevi bu hadis hakkında şöyle demiştir: Hadiste kastedilen kunut; Âlimlerin ittifakı ile namazın kıyamını uzun olmasıdır.
İşin özeti şudur ki ;Hanefiysen sabahta kunut okuman mekruh olur bu mezhebin ictihadi bu yönde.
Şafiiysen sabah namazinda okumadığın icin sehiv secdesi yapacaksın. çünkü şafiide kunut ebad(kuvvetli) sünnettir.
Vitirde kunutu hanefiler vacip kabul ederek rukudan once yapar...Bir şafiinin yapmasi ise mekruh olur.