Manda yuva yapmış söğüt dalına 

Manda yuva yapmış söğüt dalına

İnce Bir Zeka Ürünü Olan “Manda Yuva Yapmış Söğüt Dalına” Türküsünün Hikayesi:

Manda yuva yapmış söğüt dalına – aman aman

Yavrusunu sinek kapmış gördün mü

Amanin yandım

Amanin amanin amanin yandım

Tiridine tiridine tiridine bandım

Bedava mı sandın para vedim aldım

Sabahlayin erken çifte giderken – aman aman

Öküzüm torbadan düştü gördün mü

Amanin yandım

Amanin amanin amanin yandım

Tiridine tiridine tiridine bandım

Bedava mı sandın para vedim aldım

Sabah ezanını okurken – aman aman

Müezzin minareden uçtu gördünmü

Amanin yandım

Amanin amanin amanin yandım

Tiridine tiridine tiridine bandım

Bedava mı sandın para vedim aldım

Bazı kişiler tarafından saçma bulunan ‘manda yuva yapmış söğüt dalına’ sözlerinde anlatılmak istenen ise şöyle ifade ediliyor:

“Tosya bilindiği gibi pirinci ile ünlüdür. Çeltik tarlalarının sürülmesinde kullanılan manda, yazın sıcağında göletlere yatarak az kıllı olan derisini hem serinletmek hem sineklerden korumak amacıyla çamura bular. Bunun için de göletlerin ve çeltik tarlalarının kenarlarında bulunan ve dalları da suyun içine kadar uzanan salkım söğütlerin dalları üzerine, gölgesine yatar. İşte mandanın söğüt dalına yuva yapması budur.”

‘Yavrusunu sinek kapması’

ifadesinin de, yavrunun sinek tarafından ısırılması anlamı taşıdığının belirtildiği makalede, çünkü yörede ‘kapmak’ sözünün ısırmak anlamında kullanıldığı, bir tür sineğin hayvanların kuyruk altlarına girip ısırmasının hayvanı delirten ve oradan oraya sıçratan bir olay olduğu belirtiliyor. Türküdeki sözler ve anlatılmak istenenler, ardından “gördün mü?” sözcüğü ile türküye devam edip akıl almaz olayların olduğunu vurgulayıp alay etmek amacı taşıdığının kaydedildiği makalede, türkünün anlamı hakkında şu bilgiler veriliyor.

İkinci kıtadaki ‘Öküzün torbadan düşmesi’ ise öküzlerin hem yemlenmesi, ekine zarar vermemesi, hem de zaman kazanmak için boyunlarına takılan yem torbasının öküzün boynundan çıkması ve öküzün yemeden içmeden kesilmesi anlamını taşır.

Üçüncü kıtadaki “müezzinin minareden uçması” da erenlere karışması, ermesi anlamındadır. Bağlantı (yani amanin yandım…) bölümünde de tirit yemeğini emeği karşılığı hak ettiğini anlatıyor. Türkü baştan sona doğruları anlatıyor.

29.03.2022 Salı