İslam tarihinde müslümanlar arası savaşlar

İslam tarihinde müslümanlar arası savaşlar

Fatır Suresi 5.ayet 

يَٓا اَيُّهَا النَّاسُ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَاࣞ وَلَا يَغُرَّنَّكُمْ بِاللّٰهِ الْغَرُورُ ﴿٥﴾

"Ey insanlar! Allah’ın verdiği söz gerçektir. Dünya hayatı sakın sizi aldatmasın, o aldatma ustası da Allah hakkında sizi kandırmasın". 

İbn Abbas’tan nakledilen bir rivayette, “aldatma ustası” diye çevrilen ğarûr kelimesiyle şeytanın kastedildiği belirtilmiştir (Taberî, XXII,

İnsanlık tarihi ilk insan ve ilk peygamber Hz. Adem ile başlar. Yeryüzünün ilk kardeşleri, Hz. Adem’in evlatları olan Habil ve Kabildir. Yeryüzünün ilk kardeş kavgaları da Hz. Adem’in evlatları Habil ile Kabil arasında meydana gelmiş ve ilk kardeş katili Kabil yeryüzünde kan dökmüştür.

Bir diğer kavga da Hz.Yakup’ un çocukları arasında geçmiş ve 11 kardeş bir araya gelerek en küçükleri olan Hz.Yusuf’ u kuyuya atmışlardı. Bu olayda, diğer kardeşlerin küçük kardeş Yusuf’u kıskanmalarından kaynaklanmıştı.

Bedir savaşında Hak ile bâtıl, tevhid ile şirk karşı karşıya gelmişti;

• İslâm'ın sancaktarı Mus'ab bin Umeyr'in kardeşi Ebu Aziz bin Umeyr, Kureyş'in birinci bayraktarıydı.

• Hz. Ebu Bekir' in bir oğlu Abdullah kendi yanında, diğer oğlu Abdurrahman müşriklerin safındaydı.

• Resulullah'ın bir amcası Hamza (r.a) müslümanlar tarafında, diğer amcası Abbas düşman tarafında idi.

• Resulullah'ın amcası Hâris'in oğullarından Ubeyde (r.a) müslümanların arasında, Ebu Süfyan ile Nevfel ise müşriklerin arasındaydı.

• Hz. Hatice (r.anhâ) Vâlidemiz'in kardeşi Nevfel bin Huveylid İslâm'ın en büyük düşmanlarındandı.

• Rasûlullah'ın amcası Ebu Tâlib'in oğlu Hz. Ali kendi yanında, diğer oğlu Âkil karşı taraftaydı.

• Muhtereme kızı Hz. Zeyneb'in kocası Ebül-Âs da hasımların içindeydi.

• Uhud savaşında Sa'd b. Ebi Vakkas müslümanlar tarafında, kardeşi Utbe müşrik safında idi. (23 Mart 625)

• Uhud savaşında Kuzman adlı bir Medîneli, savaşta yedi kişiyi öldürmüş, kendisi de ağır bir yara alarak ölmüştü. Buna rağmen Allâh Resûlü: “–Kuzman cehennemliktir!” buyurdu. Çünkü o, son nefesinde kendisine: “−Şehîdliğin mübârek olsun ey Kuzman!” diyen Katâde bin Nûmân’a: “–Ben kabîlem için savaştım; şehîdlik için değil!” demiş ve kılıcına abanarak intiharla canına kıymıştı. (Vâkıdî, I, 263)

• Uhud savaşında Usayram, tepeden tırnağa silâhlanmış bir hâlde Nebî’ye geldi ve: “–Yâ Resûlallâh! Sizinle birlikte önce savaşa mı katılayım, yoksa müslüman mı olayım?” dedi. Resûl-i Ekrem: “–Önce müslüman ol, sonra savaş!” buyurdu. Bunun üzerine Usayram müslüman oldu, sonra savaştı ve şehîd oldu. hayâtında bir kere bile namaz kılmadan cennete giren kişi Usayram, yâni Amr bin Sâbit. (İbn-i Hişâm, III, 39-40; Vâkıdî, I, 262)

• Uhud'da Harp esnâsında Yahûdî âlimlerinden Muhayrık Müslüman oldu ve şehid oldu. Rasûlullah; “–Muhayrık, Yahûdîlerin en hayırlısıdır!” buyurdu. (i.Hişâm, III, 38; Vâkıdî, I, 263; İbn-i Sa’d, I, 501-503)

-Halife Ömer'in oğlu Ubeydullah, Ali'ye karşı Muaviyenin yanında yer aldı ve Sıffın savaşında öldü.

-Ömer'in diğer oğlu Abdullah, Cemel ve Sıffın'da tarafsız kaldı sonra Yezid'e biat etti.

-Ömer'in kızı Hafsa Cemel'de Aişe'nin yanında yer aldı ama savaşa katılamadı.

-Ebubekir'in oğlu Muhammed çocukluğundan beri Ali'nin yanında yer aldı, Cemel'de kardeşi Aişe'ye karşı savaştı, Muaviye askerlerince cesedi yakılmak suretiyle öldürüldü.

-Ebubekir'in diğer oğlu Abdurrahman,Cemel'de Aişe'nin safında yer aldı ve kardeşi Muhammed’in üzerine yürüdü.

-Kardeşinin Muâviye b. Hudeyc tarafından öldürülmesine müdahale etmedi.

-Ebubekir'in torunu Abdullah b. Zübeyr, Muaviye sonrası halifeliğini ilan etti. Halife Abdülmelik döneminde başı kesilmek suretiyle öldürüldü. Cesedi bir süre darağacında asılı kaldı.

-Dört Halife”den ikisi namaz üstünde hançerlendi. Üçüncü Halife Hz.Osman linç edildi, cesedi üç gün sokakta kaldı, yahudi mezarlığına defnedildi. Cemel ve Sıffın savaşlarında Bir tarafta Ayşe bir tarafta Ali ellbinden fazla Müslümanın ölümüne neden oldular. Önemli komutanlardan Ebu Talha da ölenler arasındaydı. Yezid”e biat etmeyen Hz Muhammed”in torunu Hz Hasan”ı zehirletip yas ilan ettiler, Hz. Hüseyin”in kafasını kesip şehid ettiler. 

-İslâm tarihinin en önemli kırılma hadiselerinden biri Hz. Osman'ın şehit edildiği tarihtir. - 18 Zilhicce 35'te, Hz. Osman şehit edilmiştir.

- Basra'da Hicri 36'da (miladi 656), bir kardeş kavgası olan Cemel (adalet kavgası)Hadisesi yaşanmıştır. Cemel ya da Basra savaşı sonucunda 10 ila 18 bin arasında değişen bir can kaybından bahsedilir. 

- Sıffin Savaşı Halife Hz. Ali ile Muâviye b. Ebû Süfyân arasında olmuştur (37/657). Can kaybı 70 bine yakın.

- Nehrevan Savaşı Hz. Ali ile Abdullah b. Vehb Râsibî liderliğindeki Hâricîler arasında olmustur (38/658). Bu savaşta üç bine yakın harici askeri, Hz. Ali'nin ordusu tarafından öldürüldü. 

  Kökü Hz.Ali ve Hz.Muaviye zamanındaki eski ihtilaflara dayanan, Sıffîn ve Cemel savaşlarıyla başlayan bu fitne ateşinde, Kerbelâ’da nice Evlâd-ı Resûlün başı gitmiştir. 

Hicrî 61. yılı Muharrem ayının 10.günü Resûlüllah’ın ehli-beytinden başta Hz.Hüseyin (r.a.) olmak üzere 72 kişi şehit olmuştur. Yürekleri dağlayan bu vahim kardeş kavgasında, aralarında sahâbeler bulunan Müslümanlar;  münafıkların tahrikleri yüzünden birbiriyle savaşmışlardı.

Eğer bizler bir kardeş kavgası olan Cemel’i, imamet ile saltanatın kavgası olan Sıffîn’i, ilim ile cehaletin kavgası olan Nehveran’ı bir bilinç ve şuur ile okusaydık; nice Cemellere, Sıffînlara, Nehveranlara ümmet olarak düşmezdik.

Cervantes 1609 yılında Don Kişot adlı kitabında şeytanın yaptıklarını tasvir ederken sanki dünya üstünde şu an yaşananları anlatmıştı.

Şeytan giderken Don Kişot bağırdı;

‘Bir dakika bekle! Sana son bir soru daha soracağım’

‘Sor bakalım’, dedi alaycı bir sesle Şeytan.

‘Ormanda savaş naraları atanlar senin adamların mıydı?’

‘Elbette.. Benim adamlarım çoktur!’

‘İyi ama Allah Allah diye bağırıyorlardı?’

‘Ne sandın ya!.. Şeytan Şeytan diye mi bağıracaklardı?

Bizim işimiz bu: Aldatmak, daima aldatmak!’

 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 

09.06.2023 Cuma 

Mehmet Bülbül