Zeyd -2
Kuran'da hicret sonrası Ensar'ın eşlerini boşayıp; muhacirlerle kendi elleriyle evlendirdiklerine dair bir delil ,bilgi yok.
Ama tarihi : sire: siyer ve hadis kaynaklı bilgilerde bu var.
Lakin hangi insan sevdigi ,koynuna aldığı bir kadını bir başkasının koynuna sokar. Muhammed sanki komün bir cemaat kurmuş gibi .
Aynı zamanda kadın istemedikten sonra ve bunkadinlar ki medine gibi bir şehirde de yaşıyorlar ; bunların bir başkası ile evlenmelerine onları boşayan eşlerinin ne hakkı var ki hem dini anlamda ve hem de bireysel anlamda?
Kadın boşanmış ,en fazla ailesi : anne babası tarafının etkisi olabilir,eski kocasının değil.
Bir de bu kadınlardan çocukları olduğunu düşünün.. Bu rivayetler ciddi anlamda sorunlu.
Ne böyle bir Arap geleneği var ve ne de böyle bir bilgi Kuran'da var ve ne de kabul edilebilirliği.
Olayın buradan alınıp ; bunu kabul edebilen ,içine sindirebilen bir toplumun : evlatlığın karısıyla elbetteki babalığıda : üvey babası da evlenebilir noktasına getirilmesi cidden garip bir durum.
Üstelik Muhammed Mekke'li, halası ve kızı Zeyneb'de.
Zeyd ise kölelestirilmiş , sonrasında Hatice'ye hediye edilmiş ,Muhammed ile akran: yaşıt (aralarında dört yaş farkı var) ve Muhammed tarafından da hürriyetine kavuşturulmuş : azad edilmiş birisi.
Kur'an Zeyd'e Muhammed'in oğulluğu: TEBENNÂ'sı demiyor; EDIYA'sı diyor.
Evlatlık sistemi Arap dilinde ve folklöründe ve dahi hukuki : töresel ifadelerinde " tebennî": çocuk edinme ,evlatlık alma,başkasının çocuğunu farklı gerekçelerle çocuk edinme ,biyolojik olmayan aile ferdi : çocuğu yapma demektir.
Oysa Ediya kelimesi çok daha geniş. Bu kelime bir aileyi oluşturan biyolojik açıdan anne ,baba ve çocukları ile yakın akraba dışında kalan kimseleri ,örneğin bekçisinden, çobanına,şoföründen bahçevanına ve hatta hiç bir yükümlülüğü olmadığı halde sırf insanî: vicdanî veya dinî saiklerle koruma : kollama altına alınmış tüm kimseleri kapsamaktadır. Elbette buna o dönemde köleler de dahil.
İşte Zeyd'de bunlardan birisi. Öncelikle Hatice'nin evine köle olarak girer,ki bu dönemde Hatice Muhammed'le evli değil.Muhammed ile evlendikten sonra yine Zeyd ailededir. İslami dönemde kölelerin özgürleştirilmesi sürecinde Zeyd ilk azad edilen kölelerden. Zeyd azad edildikten sonra Muhammed ailesinden kopmaz,hatta Hatice'nin ölümü sonrası , Medine'ye hicret ve tâki Zeyneb ile evlendirilip bir aile Kur'an'a kadar.
Zeyd bir şekilde hep Muhammed'in kanatları altındadır.
Zeyneb ile evlenmeden önce Muhammed'in dadısı olan Ümmü Eymen ile evlenir ,daha sonrasında da başka kadılar vardır hayatında.
Zeynep ile ise hicret sonrası miladi 625-626 yıllarında evli kalır. Üstelik bu evlilikte Muhammed'in belli bir zorlaması da vardır.
Elbette daha çok şeyler söylenebilir ,lakin Zeyd ve Zeyneb'in hayatına bir bütün olarak bakılmadığı,tebennâ ile ed'iyâ arasındaki sınırın ne olduğunun belirtilmediği : bilinmediği durumlarda sap ile şaman karışır,bilgi kirliliği ve peşinden de söylemlerde kirlilik ,haddi aşma devreye girer. Ve olan da bu.