وَاللّٰهُ خَلَقَكُمْ ثُمَّ يَتَوَفّٰيكُمْ وَمِنْكُمْ مَنْ يُرَدُّ اِلٰٓى اَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْ لَا يَعْلَمَ بَعْدَ عِلْمٍ شَيْـًٔاۜ اِنَّ اللّٰهَ عَل۪يمٌ قَد۪يرٌ۟
Diyanet İşleri Meali: Allah, sizi yarattı. Sonra sizi öldürecek. İçinizden kimileri de, bilgili olduktan sonra hiçbir şeyi bilmesin diye ömrünün en düşkün çağına ulaştırılır. Şüphesiz Allah hakkıyla bilendir, (her şeye) hakkıyla gücü yetendir. (Nahl 16:70)
*Ayetteki [erzel-i ömür] ifadesi Hacc 22:5’te de geçmekte ve insan ömrünün en sıkıntılı, en zor, en ileri aşamasına dikkat çekmektedir.
Alzaymır (İngilizce; Alzheimer) : “yaşlılıkla gelen bunama sonucu unutkanlık”, (Arapça اَرْذَلِ الْعُمُر) Erzeli’l-Umur, “. Nahl 70.ayette geçer, ömrün en düşkün (rezil) çağı.
Diyanet Vakfı Meali: İncire, zeytine, Sina dağına ve şu emîn beldeye yemin ederim ki, biz insanı en güzel biçimde yarattık. Sonra onu aşağıların aşağısına indirdik. (Tin 95:1-5). (ثُمَّ رَدَدْنَاهُ أَسْفَلَ سَافِلِينَ)
وَمَنْ نُعَمِّرْهُ نُنَكِّسْهُ فِي الْخَلْقِۜ اَفَلَا يَعْقِلُونَ ﴿٦٨﴾
Diyanet İşleri Meali: Kime uzun ömür verirsek, onu yaratılış itibariyle tersine çeviririz (gücünü azaltırız). Hâlâ düşünmeyecekler mi? (Yasin 36:68)
*İnsan, “ömrün en düşkün olunan çağına vardırılır, öyle ki, bilirken hiçbir şey bilmez olur” -insanın organik gelişme sürecini îma eden bir ifade: insan doğar, gelişir; gücünün, zeka, bilgi ve tecrübesinin doruğuna erişir; sonra giderek geriler; yaşlanır ve bazı hallerde, yeni doğan bir çocuk kadar düşkün ve çaresiz bir duruma düşer.
Allah sizi zayıf bir halde yarattı, zayıflıktan sonra size kuvvet verdi, kuvvetin ardından yine bir zayıflık ve ihtiyarlık verdi. O, dilediğini yaratır. O Alîm’dir, Kadîr’dir. (Rum 30:54)
Ey insanlar! Yeniden dirilme konusunda reyb’de iseniz, muhakkak ki Biz sizi topraktan, sonra nutfeden/spermatozoid’den, sonra rahme yapışan döllenmiş yumurtadan/ embryon’dan [alaka], sonra şekilli veya şekilsiz bir çiğnem etten [mudğa] yarattık ki size apaçık anlatalım. Dilediğimizi belli bir süreye kadar rahimlerde tutarız. Sonra sizi bir bebek [tıfl] olarak çıkarırız², sonra da yetişip ergenlik çağına ulaşırsınız. İçinizden kiminiz öldürülür, kiminiz de ömrün en rezil çağına ulaştırılır ki, sonunda bilirken bilmez hâle gelir. Yeryüzünü de kupkuru/cansız görürsün. Üzerine suyu indirdiğimiz zaman hareketlenir; kabarır ve her güzel bitkiden çift çift bitirir. (Hac 22:5)
تَدَاوَوْا عِبَادَ اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ لَمْ يَضَعْ دَاءً إِلاَّ وَضَعَ مَعَهُ شِفَاءً إِلاَّ الْهَرَمَ.
“Ey Allah’ın kulları! Tedavi olunuz. Noksan sıfatlardan münezzeh olan Allah, her hastalığın bir şifasını yaratmış, ancak ihtiyarlığın tedavisini yaratmamıştır.” (İbn Mâce Tıb 1
اللَّهُمَّ إِنِّى أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْبُخْلِ وَالْكَسَلِ وَأَرْذَلِ الْعُمُرِ وَعَذَابِ الْقَبْرِ وَفِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ
“Allah’ım! Cimrilikten, tembellikten, ömrün en rezil/düşkün zamanından, kabir azabından, hayatın ve ölümün fitnesinden sana sığınırım.” (Müslim, Zikir, 52
ما أَكْرَم شَابٌّ شَيْخاً لِسِنِّهِ إِلاَّ قَيَّضَ اللَّه لَهُ مَنْ يُكْرِمُهُ عِنْد سِنِّه
“Allah Teâlâ, yaşından ötürü bir ihtiyara saygı gösteren gence, yaşlılığında hizmet edecek kimseler lutfeder.” (Tirmizî, Birr 75)
لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ يَرْحَمْ صَغِيرَنَا ، وَيَعْرِفْ شَرفَ كَبِيرِنَا
“Küçüklerimize acımayan, büyüklerimizin büyüklük şerefini tanımayan bizden değildir.” (Tirmizî, Birr 15)
لَوْلاَ عِبَادٌ للَّهِ رُكَّعٌ وَصِبْيَةٌ رُضَّعٌ وَبَهَائِمُ رُتَّعٌ لَصُبَّ عَلَيْكُمُ الْعَذَابُ صَبًّا ثُمَّ لَتُرَضُّنَّ رَضًّا.
“Beli bükülmüş ihtiyarlar, süt emen bebekler ve otlayan hayvanlar olmasa idi, üzerinize azap yağardı.” (Beyhaki Sünenül kübra 3/486)
Alzheimer, beyin hücrelerinin zarar görmesi ve işlev kaybı yaşaması sonucu ortaya çıkan nörodejeneratif bir hastalıktır. Özellikle bilişsel fonksiyonları etkileyen bu hastalık genelde ilerleyen yaşlarda ortaya çıkar. Hastalığın ortaya çıkışında genetik başta olmak üzere pek çok farklı faktör etkili olur. Alzheimer hastalığı evreleri ilerledikçe kişinin ve yakınlarının günlük hayatını ciddi derecede etkilemeye başlar. Hastalığı tam olarak iyileştiren bir tedavi olmasa da yaşamı olumsuz etkileyen semptomları kontrol altında tutmak için tedavi uygulanır.
Alzheimer Demans Farkı Nedir?
Halk arasında Alzheimer ve demans terimleri hep birbirleri ile karıştırılır ve birbirinin yerine kullanılan terimler olur. Ama aslında Alzheimer ve demans tıbben farklı kavramları ifade eder. Alzheimer, bilişsel işlevlerde bozulmanın görüldüğü nörodejeneratif bir hastalığı ifade eder, Demans ise bilişsel ve zihinsel fonksiyon bozukluklarının görüldüğü pek çok hastalığı kapsar. Demans, Alzheimer demansı başta olmak üzere, vasküler demans, Parkinson ve Huntington hastalığında oluşan demans gibi birçok alt çeşide sahiptir.
Alzheimer belirtileri genelde hafif unutkanlıkla başlar ve zamanla kötüleşen semptomlar gelişebilir. Alzheimer 7 evresi bulunan ve evreleri ilerledikçe, belirtileri artan bir hastalıktır. Hastalığın belirtileri kişiden kişiye farklılık gösterse de genel olarak azheimer belirtileri şunlardır:
Hafıza Problemleri: En yaygın belirtilerden biri olan hafıza kaybı sonucu yakın geçmişteki olayları hatırlama güçlüğü görülür. Örneğin, yeni öğrenilen bilgilerin unutulması veya önemli tarihlerin hatırlanmaması gibi durumlar ortaya çıkabilir.
Dil Sorunları: Alzheimer hastalarının dil yeteneklerinde zamanla zayıflama görülebilir. Kelimeleri bulmakta zorlanma, cümleleri düzgün kuramama veya anlam bozuklukları belirtiler arasındadır.
Yön Bulma ve Mekansal Sorunlar: Alzheimer evreleri ilerledikçe, kişi günlük yaşamda yön bulmada, tanıdık yerlere ulaşmakta zorlanabilir
Karmaşıklıkla Başa Çıkma Güçlüğü: Günlük yaşamda yemek yapma ve giyinme gibi basit görevleri yerine getirme yeteneği azalabilir.
Karar Vermekte Zorlanma: Alzheimer hastaları basit kararları bile almakta güçlük çekebilirler ve işleri organize etmekte zorlanabilir.
Kişilik ve Davranış Değişiklikleri: Hastalığın ilerlemesiyle birlikte alışılmadık davranışlar, öfke nöbetleri, depresyon, huzursuzluk gibi semptomlar ortaya çıkabilir.
Zaman ve Mekan Kavramını Kaybetme: Alzheimer hastaları zamanı ve ortamları algılamakta zorlanarak saatleri ve günleri karıştırma, geçmiş ve gelecek arasındaki farkı anlamakta zorlanma gibi durumlar yaşayabilir.
Sosyal İzolasyon: Kişi sosyal etkileşimden kaçınabilir ve sosyal etkinliklere katılmak istemeyebilir.
İşlev Kaybı: Alzheimer hastaları günlük yaşam aktivitelerini bağımsız bir şekilde yerine getirmekte zorlanabilir.