Danimarka Tarihi 

Danimarka Tarihi

Resmi Adı:               Danimarka Krallığı

Başkent:                  Kopenhag (800.000)

Yönetim Biçimi:      Anayasal monarşi

Yüzölçümü:             43.094 km2

Bağımsızlık Tarihi:  5 Haziran 1849

Nüfusu:                    5.843.000 (2024)

Dil: Danca (resmî), Almanca, İngilizce

Para Birimi: Danimarka Kronu

İhracat Ürünleri: İlaç, petrol yağları, motor, jeneratörler, bilgisayar, peynir ve süt ürünleri, tavuk, balık, domuz ve domuz eti.

Danimarka geçen Pazar 14.ocak 2024 te tarihi bir güne şahitlik etti. Meydana yuzbinlerce vatandaşın katıldığı merasimde veliaht prens 10. Frederik resmen kral olarak ilan edildi.

Kral 10. Frederik 26. Mayıs 1968 doğumlu evli (eşi Avustralyalı oda Kraliçe ilan edildi ) 4 çocuk babası, Siyaset bilimi diplomasına sahiptir ve Danimarka Savunması'nda her üç serviste de uzun bir kariyere sahiptir. Diğer görevlerinin yanı sıra seçkin bir birim olan Frømandskorpset'te de görev yapmıştır. 2015 yılından bu yana Kara ve Hava Kuvvetleri'nde Tümgeneral ve Deniz Kuvvetleri'nde Tuğamiral olarak görev yapmaktadır.

Ayrıca Kral Frederik aynı zamanda (1 Ocak 2011 itibariyle) İngiliz veraset sıralamasında 322 numarada yer almaktadır.

Danimarka topraklarında yapılan arkeolojik kazılara ait en eski buluntular MÖ 110-130 binli yıllara tarihlendirilse de bölgedeki insan yaşamının izleri MÖ 13 binli yıllardan itibaren sürülebilmektedir. MÖ 3 binli yıllardan sonra bölgede tarımsal faaliyet yapıldığı bilinmektedir.

Bilinen ilk topluluklar Britanya bölgesinden göç eden Keltler, Angller ve Saksonlardır. MS 6. yüzyılda İsveç’ten göç eden Danların Zealand Adası’nda kurduğu devlet, ilk Danimarka devleti kabul edilmektedir. Bu yüzyıllarda Roma ve Bizans’la ilişki kurulmuştur. 8-10. yüzyıllar arasındaki Viking hâkimiyetiyle birlikte 10. yüzyıl ortalarında bölge Hristiyanlaştırılmıştır.

Mevcut Danimarka Krallığı’nın temelleri Kral Gorm ve Harald’ın dönemlerinde pekişmiştir. “Mavi Diş (Bluetooth)” lakaplı Kral Harald 980 yılında Danimarka ile Norveç’i birleştirmeyi başarsa da daha sonra krallık yeniden ikiye bölünmüştür.

1397 yılında Danimarka Kraliçesi Margareta’nın öncülüğünde Danimarka, İsveç ve Norveç’in birleşmesiyle Kalmar Birliği oluşturulmuştur. Bugünkü İzlanda, Finlandiya, Grönland ve Faroe Adalarını da kapsayan birlik, 15. yüzyılda Avrupa’nın en önemli devletlerinden biri hâline gelmiştir. İsveç 1521 yılında bağımsızlığını ilan ederek birlikten ayrılırken, Danimarka ile Norveç 1821 yılına kadar birliklerini sürdürmüştür.

Danimarka bayrağı, Danimarka Krallığı'nın resmi ve dünyanın en eski bayrağıdır. Kırmızı zemin üzerine bayrağın köşelerine doğru uzanan beyaz İskandinav haçından oluşur. Haçın yatay kısmı bayrağın gönder tarafına doğru kaymıştır. 14. yüzyıldan beri Danimarka kralları tarafından kullanıldığı onaylanmıştır.

1536’dan itibaren Protestanlığa geçiş yapan Danimarka, takip eden süreçte özellikle Katolik İsveç’le karşı karşıya gelmiş ancak bu mücadelede başarısız olarak toprak ve güç kaybına uğramıştır. Napolyon Savaşları’nda Fransa’nın yanında yer alan Danimarka, savaş sonrasında Kiel Anlaşması ile (1814) Norveç’ten çekilmek zorunda kalmış, böylece Danimarka-Norveç birliği dağılmıştır.

18. Yüzyılın ortalarından itibaren anayasal ve parlamenter sisteme ilişkin düzenlemeler hayata geçirilirken, Hindistan ve Gana’daki sömürge yönetimleri de bu döneme kadar devam etmiştir. Danimarka Batı Hint Adaları’ndaki yönetimlerse, 1917 yılına kadar varlığını sürdürmüştür. 1834 yılında parlamentonun kurulduğu ülkede, 1849 yılında mutlak monarşiden anayasal monarşiye geçilmiştir.

Birinci ve İkinci Dünya Savaşı’nda tarafsız kalmayı seçen Danimarka, buna rağmen İkinci Dünya Savaşı’nda Almanya tarafından işgal edilmiş ve 1940-1945 yılları arasında Alman işgali altında kalmıştır. Savaş sonrasında yeniden toparlanma sürecine giren Danimarka, takip eden yarım yüzyıllık süreçte hızla gelişerek dünyanın en müreffeh ülkelerinden biri hâline gelmeyi başarmıştır.

NATO’nun kurucu üyelerinden olan Danimarka, 1973 yılında da Avrupa Birliği’ne (AB) dâhil olmuştur ve her iki teşkilatın da etkin üyelerinden biridir.

Danimarka’da İslam;

Danimarkalı tarihçi Jørgen Bæk Simonsen, Danimarka ile Müslüman dünyası arasındaki karşılaşmaların , Danimarka ordusunun Kudüs'ün kontrolünü Müslüman yönetimden almak için Haçlı Seferlerine katıldığı Orta Çağ'a kadar uzandığını belgeliyor.

Danimarka halkı ve bölgesinin İslamiyet’le ilk temasının 10. yüzyılda Vikinglerin Ortadoğu ve Kuzey Afrika bölgesi ile sağladığı ticari ilişkilerle kurulduğu tahmin edilmekle birlikte, ülkede 20. yüzyıla kadar herhangi bir Müslüman toplumundan bahsetmek mümkün değildir.

* 1880 Danimarka nüfus sayımında ülkede 8 "Müslüman" kaydedildi.

* 1950-1960 sanayileşmenin artması nedeni ile ülkeye, Müslüman nüfusun çok olduğu Yugoslavya, Türkiye, Pakistan ve Kuzey Afrika ülkelerinden çok sayıda göçmen göç etti.

* 1973 Danimarka hükümeti ülkeye serbest göçü durdurdu.

* 1974 Ailesi Danimarka'da olan Danimarka'da biriyle evlenen veya sığınma arayan kişilerin ülkeye gelebilmesi için kurallar gevşetildi.

* 1980'lerde, başta İran, Ortadoğu ve Afrika olmak üzere ikinci bir Müslüman dalgası Danimarka'ya göç etti.

* 2013 itibarıyla 23 farklı Müslüman topluluk "kabul edilen dini topluluklar" olarak tanındı.

* 2014 yılında Danimarka'da hayvan refahı endişeleri nedeniyle elektrikle şoklama yapılmadan helal kesim yasaklandı.

* Şubat 2016'da, Danimarka'nın kadınların işlettiği ilk camisi olan Kopenhag'daki Mariam Camii, Sherin Khankan tarafından kuruldu ; sadece kadın imamları var.

* 2017 sonbaharında, Danimarka parlamento (Folketinget), insanların "tanınabilirliği bozacak şekilde yüzü maskeleyen kıyafet ve giysiler" giymesini yasakladı.

* 31 Mayıs 2018'de hem peçe hem burkanın tamamen yasaklandığı açıklandı. Yasak 1 Ağustos 2018'de yürürlüğe girdi ve 1000 DKK (yaklaşık 134 euro) para cezası içeriyor, tekrarlanırsa ceza 10.000 kron oluyor.

*  Mart 2021 Danimarka'da antidemokratik bağış yapılmasını yasakladı; Göçmen Bakanı Mattias Tesfaye'ye göre nedeni yurtdışından camilere milyonlarca bağış yapılması.

Bugün Danimarka’da Müslümanların sayısı yaklaşık 350 bindir. Bu da nüfusun %6'sıdır. Ülkede en kalabalık göçmen grubu  70.000’i aşan nüfusuyla İkinci Dünya Savaşı sonrası 1960’larda işçi olarak gelen Türklerdir. Diğer kalabalık Müslüman gruplar ise İranlılar, Iraklılar, Somalililer, Suriyeliler, Pakistanlılar ve Bosna-Herseklilerdir. Öte yandan Danimarkalıların İslamiyet’e olan ilgisi de giderek artmaktadır. Günümüzde ihtida etmiş 5.000 kadar Danimarkalı olduğu tahmin edilmektedir. Ülkede 200’e yakın cami  vardır.

05.10.2023 Perşembe

Mehmet Bülbül

https://da.m.wikipedia.org/wiki/Kategori:Slag_med_deltagelse_af_Danmark