Yozgat
Yozgat şehri, Bozok yaylasının yüksek tepelerinden birinin eteğine kurulmuştur. Deniz seviyesinden 1300 metre yükseklikte bulunan Yozgat, genellikle bozkır ve dağlık arazi yapısına sahiptir. Yüzölçümü 14.097 km2 olan Yozgat ilinde kilometrekareye 29 insan düşüyor. Yozgat ilinin nüfusu 2007 yılında 492.000, 2012'de 453.000, 2020'de 419.000 iken 2025 yılına göre nüfus 413.000 .
Anadolu’nun en eski yerleşim yerlerinden biri olan Yozgat, Hititler, Frigler, Kimmerler, Lidyalıla, İskender ve Diadoglar, Galatlar, Romalılar, Bizanslılar, Selçuklular, Beylikler ve Osmanlı İmparatorluğu dönemini yaşayan zengin tarihi geçmişe sahip Türkiye'nin önemli illerinden biridir. Oğuzların Bozok koyundan gelen Türkmen halkın bu şehre yerleşmesi ile Bozok ismini alan bölge 1800’lü yıllarda Yozgat olarak anılmaya başlanmış. Aşağıdan yukarıya doğru kat kat artan rakımının yüksekliğinden dolayı önceleri "Yüzkat" denmiş, zamanla bu isim söylene söylene Yozgat halini almıştır. 1927 yılından itibaren Atatürk’ün emri ile adı Yozgat olarak kalmış.
Yozgat denilince akla ilk olarak haside tatlısı gelir. İl; Arabaşı, Parmak Çörek, Desti Kebabı, Efelik Sarması
gibi eşsiz lezzetlerin yanı sıra termal turizm olanakları ve Çamlık Milli Parkı ile ünlüdür. İlde hububat ekiminin yanı sıra nadas uygulamasının yerine nohut ve mercimek ekimi yapılıyor. Yozgat'ın meşhur meyvesi Aronya meyvesidir. Bu meyve Yaban Mersini'ne benzer ama aynı meyve değildir. Aronya yaban mersini ve karamurverden 4 kat daha fazla antioksidan içerir.
Bugün mesire yeri olarak da kullanılan Çamlık, 1956 yılında Milli Park haline getirilmiş. Ormanın kuruluşu, bugün bir efsaneyle dile getirilir;
Aşık kerem.”Aslı”sını ararken bir gün yolu Yozgat yakınlarındaki bu yamaca düşmüş. Aramış, sormuş derken, sevdiğine yine kavuşamamış. Bir çam dikmiş yamaca şöyle seslenmiş; Bu çamdan nice çamlar filizlensin, bir koruluk olsun, sazlar-sözler bizi anlatsın! İşte o gün bu gündür. Çamlık, bir sevda türküsüdür…”
Çapanoğlu Camii, Yozgat’ın en görkemli ve tarihi yapılarından birisi. Osmanlı döneminde Bozok Sancağı valisi Çapanoğlu Mustafa Bey tarafından 1779 yılında, dış kısmı ise 1795 yılında kardeşi Süleyman Bey tarafından yaptırılan cami, Avrupa etkisindeki Türk barok mimarisinin Anadolu’daki nadir örneklerindendir.
Yozgat Bilal Şahin Külliyesi, Yozgat'ın en görkemli ve modern yapılarından biri. Kent Park Mevkiinde bulunan külliye, iş adamı Bilal Şahin tarafından 2010 yılında yapımına başlandı ve 2013 yılında açılışı yapıldı. Külliye içinde birçok hizmet binası, cami, kuran kursu, okuma salonu, şadırvan, saat kulesi ve misafirhane bulunuyor. Külliye, hem dini hem de kültürel faaliyetlere ev sahipliği yapıyor. Külliyenin en dikkat çeken yapısı, 1500 kişilik Bilal Şahin Camii. İbadet yeri, kesme taştan inşa edildi ve klasik Osmanlı mimarisinin izlerini taşıyor.
Caminin yanında, 100 öğrencilik hafız kuran kursu ve Naciye Afet Şahin kuran kursu da hizmet veriyor. Külliyenin bahçesinde, Bilal Şahin Külliyesi Şadırvanı ve Saat Kulesi göze çarpıyor. Saat kulesinin tepesinde, Yozgat'ın manzarasını seyredebileceğiniz bir seyir noktası bulunuyor.
Erdoğan Akdağ Camii ve Külliyesi (2014)
Yozgat İl Müftülüğüne bağlı olarak hizmet veren, Bozok Üniversitesi Kampüsü içerisinde işadamı Erdoğan Akdağ tarafından yaptırılan cami ve külliye 2014 yılında ibadete açıldı. Caminin temeli 2012 yılında atılmıştı.
Külliye, üniversite öğrencilerine yönelik hizmet veren Diyanet Gençlik Merkezi’ni de bünyesinde barındırıyor. İçerisinde kütüphane, ders çalışma alanı, dinlenme ve sohbet odası gibi pek çok aktivite alanı yer alıyor.
Yozgat’ın merkez ilçesine bağlı Osmanpaşa Beldesi’nde, tarihi ve manevi değeri yüksek bir türbe bulunuyor. Bu türbe, Osmanpaşa Camisinin yanında yer alıyor ve Emirci Sultan olarak bilinen Osmanpaşa’nın mezarını barındırıyor. Emirci Sultan, 13. yüzyılda yaşamış ve Hoca Ahmet Yesevi’nin halifelerinden biri olmuş bir mutasavvıf. Efsaneye göre, Çin’de bir ejderhayı öldürdüğü için Emir-i Çin lakabını aldı ve Anadolu’ya tekrar gelerek burada İslam’ı yayılmasına katkı sağladı. Osmanpaşa Beldesine yerleşen ve buraya ismini veren derviş burada vefat etti. Türbesi, 1239 veya 1240 yıllarında yapıldı ve içinde Emirci Sultan’ın yanı sıra diğer bazı dervişlerin de sandukaları bulunuyor
Yozgat'ın merkezinde, Çapanoğlu Camisinin yanında, göz alıcı bir yapı duruyor. Bu yapının adı Hamidiye Saatli Çeşmesi. Adından da anlaşılacağı gibi, hem bir çeşme hem de bir saat kulesi. Ama sadece bu kadar değil. Hamidiye Saatli Çeşmesi, II. Abdülhamit'in tahta çıkışının 25. yılında, 1900 yılında yaptırıldı
Yozgat’ın merkezinde, Cumhuriyet Meydanı’nda bulunan Yozgat Saat Kulesi, 1908 yılında Yozgatlı Şakir Usta tarafından yapıldı. Yedi katlı ve tek balkonlu bir yapı. Sarı köfeden kesme taşlarla inşa edilmiş. Her cephesinde birer saat var.
Yozgat'ın merkezinde, tarihi ve kültürel bir değer olan Fatih Camii (Rum Ortadoks Kilisesi), görülmeye değer bir yapı. Bu cami, aslında 19. yüzyılda Rumlar tarafından kilise olarak inşa edildi. Ancak 1996 yılında camiye dönüştürülen yapının mimarisi, Rum sanatının özelliklerini taşıyor.
Şeyh Hacı Ahmet Efendi Camii ve Türbesi Yozgat (1858)
Camiin banii olan Şeyh Hacı Ahmet Efendi bu binayı sadece Cami olarak değil aynı zamanda Şeyhi bulunduğu Halveti Tarikatının Dergahı olarak da kullanılmak üzere yaptırmış ve burası uzun süre bu iki görevin de ifasında kullanılmıştır. Ayrıca Cami cemaati ve mahalle sakinlerinin ihtiyacı için, daha sonra kendi adı verilen Şeyzade deresinden bir de su getirterek çeşme akıtmıştır.
Şeyh Hacı Ahmet Efendi, Sultan Abdülmecit Han ve hanımı Şevk-i Efza (Efsar) Kadınhanın yardımlarını gördükten sonra H. 1275 (M. 1858) yılında yaptırmış.
Minber, mihrap ve yanındaki ahşap süslemeler caminin 1990’lardaki tamiratı sırasında yapılmıştır. Minaresi ise 1957 yılında yapılmış.
Halvati-Şabani şeyhi Yozgatlı Şeyh Hacı Ahmet Efendi 1896 yılında vefat etti.