“Aylardan ağustos, günlerden cuma,
Gün doğmadan evvel iklîm-i Rum’a,
Bozkurtlar ordusu geçti hücuma,
Yeni bir şevk ile gürledi gökler,
Ya Allah…Bismillah… Allahüekber.
Malazgirt, Muş ilinin bir ilçesidir. Ovası, kalesi ve tarihi Malazgirt Meydan Muharebesi ile tanınmış bir ilçe. Yüzölçümü 1527 km2, Rakım 1530 m.
1071'de Selçuklu sultanı Alparslan Malazgirt'te Bizanslıları yener. Bu zafer, hem Türk birlikteliği için hem de Malazgirt tarihi için önemli bir yere sahiptir.
1929'da Muş'un tekrar il olması sonucu Muş'a bağlanan ilçe, Mayıs 1934'te Ağrı'ya bağlanmış ancak 4 Ocak 1936'da yeniden Muş'a bağlanmıştır.
Malazgirt Meydan Muharebesi (1071)
26 Ağustos 1071 tarihinde Büyük Selçuklu hükümdarı Alparslan ile Bizans İmparatorluğu hükümdarı Romen Diyojen arasında Malazgirt Ovasında gerçekleşen muharebedir. Alp Arslan'ın kesin zaferi ile sonuçlanan bu muharebe, "Türklere Anadolu'nun kapılarını açan son muharebe" olarak bilinir ve savaşın ardından pek çok Türk Anadolu'ya yerleşmeye başlamıştır.
Muş Müzesine bağlı bir birim olarak 2021 yılında hizmete açılan müzede, 1071 Malazgirt Savaşı, Selçuklu Ordusu ile Bizans İmparatorluğu savaş minyatürü ile canlandırılmaktadır.
Müzede, Osmanlı Devleti padişahları ve savaş kahramanları ile ilgili görsellerin yanı sıra Türkiye'nin farklı bölgelerini temsil eden kültür varlıkları ile Osmanlı Dönemine ait tarihi dokuyu sergileyen Taksim Tramvayı gibi eserler sergilenmektedir.
1071 Malazgirt Zaferinden 2071'e temasıyla işlenen müzede Türk-İslam tarihi görseller ve çeşitli temalarla sergileniyor.
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Ahlat Müzesi, Muş Alparslan Üniversitesi ve Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi işbirliğinde 2020'de hayata geçirilen "Malazgirt Savaş Alanının Tespiti, Tarihi ve Arkeolojik Yüzey Araştırma Projesi" kapsamında kazı çalışmalarının ikinci etabı devam ediyor.
Sultan Alparslan'ın tarihin en büyük zaferlerinden birini kazandığı Malazgirt ilçesinde, 12 üniversiteden bir araya gelen 40 akademisyen, 1071'deki savaşın yapıldığı alanı tespit etmek için titiz bir çalışma yürütüyor. "Selçuklu Şehitliği" veya "Selçuklu Karargahı" olduğu değerlendirilecek yer ilçeye 7,5 km uzaklıkta Afşin köyünde. Örenşar ve Çayırdere köylerinde de Şehitler Mezarlığı bulunmaktadır.
Muş'un Malazgirt ilçesinin en eski camilerinden olan ve yıkılarak yerine Selçuklu mimarisine uygun olarak yaptırılan 1071 Kümbet Camii. Şekerbulak, 49400 Malazgirt/Muş
Mahalle arasında merkezde konumlanmış güzel bir cami. 7 Eylül 2025 Cumartesi günü öğle namazını bu camide eda ettik.
Saltukgazi, 311. Sk., 49400 Malazgirt/Muş, Türkiye
Muş Malazgirt'te Sultan Alparslan’ın zafere çıkmadan önce cuma namazını kıldığı namazgah yeniden yapıldı. Aynı anda 4000 kişinin ibadet edebileceği Namazgah, Ahlat'tan getirilen özel Ahlat taşından inşa edildi.
Kaz Gölü, adını gölde yaşayan kazlardan alır. Göl, doğanın en güzel hediyelerinden birisi olarak görülür. Gölün çevresi, yeşilin her tonunu barındıran bitki örtüsüyle kaplı. Bu bitki örtüsü, gölün mavi sularıyla mükemmel bir kontrast oluşturur. Malazgirt ilçe sınırları içerisinde yer alan bu gölün suları tuzlu ve acı bir tada sahip.
Kale, Malazgirt merkezde yüzyıllar içerisinde çeşitli onarımlar geçirerek ayakta kalmış. Malazgirt’in eski merkezini çevreleyen bir yapıya sahip olan bu kale, zamanla ilçenin yapının dışına çıkması ile yerleşim biriminin ortasında kaldı. Bizanslılar tarafından 10. yüzyılda inşa edilmiş olan kale, eski dönem İslamiyet kaynaklarında ‘Berber Kalesi’ olarak anılıyor. Hem İslamiyet’in ilk dönemleri hem de Bizans döneminde birçok kez savaş gören yapı, siyah sert taşlardan ve Horasan harcı kullanılarak inşa edilmiş.
Muş'un Malazgirt ilçesindeki Zafer Anıtı, Türkiye’nin tarihine ışık tutan önemli bir simgesi. Bu anıt, 1071'de Selçuklular ile Bizans arasında yapılan Malazgirt Savaşı’nın anısına dikildi. Zafer Anıtı, iki adet dikili taştan oluşuyor. Her sütun 52 m yüksekliğinde olacak şekilde inşa edildi. Bu yapıların ortasındaki boşluk Anadolu’nun kapılarını ve Türklerin Malazgirt’te kazandığı savaş sonrasında bu yerden geçmesini temsil ediyor. 1992 yılında tamamlanan Zafer Anıtı'nı projesi Mustafa Aslaner'e aittir.
Muş'ta Malazgirt-Bulanık yolunda Şekerik Deresi üzerinde bulunuyor. Yapının yapım tarihini belirten kitabesi günümüze gelememiş ama Selçukluların son döneminde yapıldığı sanılıyor. Kesme taştan yapılmış olan köprünün uzunluğu 30 m, genişliği ise 6.5 m. Kemer açıklığı ise 12 metre. Malazgirt ilçesinin ayakta kalan en önemli kültürel varlıklarından birisidir. Sadece tarihi bir eser olarak kalan köprünün yanına yeni köprü yapıldığı için artık kullanılmıyor.
Malazgirt Millet Kıraathanesi
Malazgirt Millet Bahçesi içerisinde yer alan Millet Kıraathanesi bünyesinde hizmet veren Çınarlı Kitap Kafe, huzurlu atmosferi ve zengin menüsüyle halkımıza keyifli bir mola imkânı sunuyor.
Geniş kitap yelpazesiyle bilgiyle buluşabilir, taptaze lezzetlerle ister sabah kahvaltısı, ister akşam çayı... Her öğüne uygun nefis seçenekler sizi bekliyor.
Her yaştan misafirimize açık olan kafe, kültürle iç içe, dinlendirici ve sıcak bir deneyim vadediyor.
Yer: Malazgirt Millet Bahçesi - Millet Kıraathanesi
Açık: Haftanın her günü
Menü: Çay, kahve çeşitleri, atıştırmalıklar, yöresel lezzetler ve daha fazlası!
Muş, Malazgirt, Şekerbulak Mah., Şehit Kaymakam Muhammet Fatih Safitürk Cad., 50