Siirt

Siirt adı Sami dilinde Keert (kart), Süryaniler Seert (Sert), günümüzde de Siirt olmuş. Yüzölçümü 669 km², Rakım: 670 m. Nüfus 337.575 .

Siirt Yöresel Lezzetleri

Siirt kiteli, büryan kebabı, ismeket köfte, perde pilavı, arap dolması, mumbar, meyir çorbası ve aside tatlısı.

Siirt'te yapılan araştırmalarda Cilalı Taş, Bakır, Tunç ve Hellenistik, Roma, Bizans ve İslâm dönemlerinden Yakın Çağ'a uzanan dönemlere ait buluntular ortaya çıkarılmıştır. 3500 yıl öncesine dayandığı iddia edilen Akabe Yolu da bu kenttedir. M.Ö. 3000’lerde yöreye egemen olan Hurri’lerden sonra sırasıyla Hitit, Urartu, Asur, Med ve Pers’ler hakimiyet kurmuştur.

639'da Elcezire'nin fethi için görevlendirilen İyas Bin Ganem Diyarbakır yöresini İslam mücahidlerine açtı. Diyarbakır'ın zaptında önemli hizmetleri bulunan Halit b. Velid Hasankeyf Savaşı'nda muzafferiyeti sonrası Siirt'e yürümüş şehrin o zamanki hakimi Hersolu itaatini arz ederek şehri teslim etmiştir. Bundan sonra Siirt Hakimliği'ne sahabe Hişşam b. Hakem gelmiştir.

Yavuz Sultan Selim'in Çaldıran Seferi ile Osmanlı topraklarına katılmıştır. Cumhuriyet dönemine kadar Bitlis sancağına bağlı olarak kalmıştır.

Bölge İslam inancı olarak ilkin önemli bir “Harici” Merkezi’ydi. IX.YY.’dan sonra Hanbeli ve Maliki mezhepleri aracılığıyla Sünnilik, Mervanoğulları Dönemi’nde Şafiîlik, Türklerle Hanefilik yayılmıştır.

Siirt Ulu Camii (Çinili Minare) (1129)

Şehrin ana eseri 1129'da, Bağdat'ta hükmeden Büyük Selçuklu Sultanı II. Mahmut tarafından inşa edilen Ulu Camii'dir. Çinili Minare olarak da bilinir. 1965 yılında restore edilmiştir. Camiye ait sanat şaheseri mimber ise 1933 yılında Ankara Etnografya müzesine nakledilmiştir.

Siirt Hacı Fethi Serin Cami (2023)

Siirt 15 Temmuz Demokrasi Meydanı’nda eski Ziraat Bankası alanının Cami alanına kazandırılmasının ardından 2023'te inşa edilen cami, Eski Siirt İl Sağlık Müdürü Fikret Serin, İş insanları Diyattin Serin, Ahmet Serin ve Hüseyin Serin’in Babaları Hacı Fethi Serin adına yaptırıldı.

Camiye adı verilen Hacı Fethi Serin Caminin yapımından iki ay sonra vefat etti.

Hacı Fethi Serin Camii, 2 bin 500 metre kare alan üzerine inşa edildi. Zemin kat hariç, 2 kattan oluşacak Hacı Fethi Serin Caminin zemin katında konferans salonu, şadırvan, taziye evi ve kütüphane bulunacak, ibadet kısmı 2 kattan çift minare şeklinde yapıldı.

Siirt Şeyh Muhammed Kazım Türbe (1999) Ve Camii (2007)

Siirt merkeze bağlı Aydınlar Yolu, Çal Mahallesinde bulunmaktadır. 1997-1999 yılları arasında Mimar Hüsrev Tayla tarafından inşa edilen türbenin banileri Şeyh Efendi’nin oğulları ve müritleridir. 15.12.1996 yılı İstanbul’da vefat eden Nakşibendi Şeyhi Muhammed Kazım'ın naaşı Siirt’e nakledilerek oraya defnedildi.

Siirt Saat Kulesi (1975)

Şehir merkezinde, Ulu Camii'nin doğusunda yer alan ve Siirt'in tarihî simgelerinden biridir. İlk olarak 1905 yılında Alaaddin Paşa tarafından inşa ettirilen orijinal kule, zamanla yıkılmış ve günümüze ulaşamamıştır. Mevcut saat kulesi ise 1975'te, Hükümet Caddesi'nde eski valilik binasının yanında inşa edilmiştir. Kulede bulunan saat mekanizması, yaklaşık 250 yıllık geçmişi var. Bu saat, daha önce Siirt Ulu Camii'nde idi, 1974 yılında saat kulesinin yapılmasıyla buraya taşınmıştır.

Siirt Tarihi Delikli Taş ve Kanyon

Siirt merkeze 3-4 km mesafede olan Tarihi Delikli Taşın bulunduğu tepede manzara seyri çok güzel. Gelip kafa dinlemek için harika bir yer. Delikli taşın olduğu taş düz ve kaygan olabiliyor. Dikkat edilmesi lazım.

Siirt Tillo İbrahim Hakkı ve Hocası İsmail Fakirullah Türbesi

Din ve astronomi bilgini olan İbrahim Hakkı’nın Hocası İsmail Fakirullah için 18.yüzyılda yaptırdığı türbe Aydınlar ilçe merkezinde (Tillo) bulunmaktadır. Bir büyük ve iki küçük kubbenin örttüğü iki oda ve bir hol ile kuleden ibarettir.

Türbenin asıl özelliği Aydınlar ilçesinin 3-4 km. doğusundaki bir tepe üzerinde bulunan “Kalet-ül Ustad” denilen yığma taşlardan yapılmış olan ve duvarındaki 40x50 cm. ebatlarındaki pencereden her yıl gece ve gündüzün eşit olduğu 21 Mart günü yeni doğan güneşin ilk ışınları türbe kulesinin penceresine vurarak kırılma suretiyle hocası İsmail Fakirullah Hz.lerine ait sandukanın baş tarafını aydınlatmasıdır. Türbe, 2015 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne girdi.

Hocasına kalpten bağlı İbrahim Hakkı Hazretleri, oraya gömülmek istememiş ancak büyük ısrarlar sonucu buraya gömülmeye razı olmuştur.

Siirt Tillo Ulu Camii (17.Asır)

Hz. Ömer zamanında Hz. Halit Bin Velit komutasında Siirt’in feth edildi (639). Bu komutanın torunlarından Şeyh Hamza El Kebir ve ailesi ondan yaklaşık 600 yıl sonra dedelerinin feth ettiği topraklardan Tillo’ya hicret etti. Bu bölgelerde kiliseden camiye çevrilen ibadethanelerde hutbede ahşaptan bir kılıç ile anmaya devam ettiler. Kılıç, geleneği sürdürmek için İsmail Fakirulah (Ulu Camii)’ne emanet edildi.

Anadolu’nun en eski Kılıçlı Camii Kastamonu Atabey Gazi camisidir (1273).

Kılıçlı camilerden bazıları; Kastamonu Atabey Camii. (1273), Kocaeli Gazi Süleyman Paşa Camii (1414), Edirne Eski Camii (1460), Amasra Fatih Camii (1460), Tillo Ulu Camii (17.Asır).

Aslında Kılıçla minbere çıkmanın doğru dürüst bir kaynağı, dayanağı yok. Ancak Hz. Ömer zamanından beri zaman zaman uygulandığı kabul ediliyor.

Siirt Tillo Kalatül Üstad Kalesi

Tillo Güneş Hadisesi ile meşhur olan kale, ulaşım açısından oldukça rahat bir konumda. Ayrıca kaleye çıkmak da çok kolay. Güneş Hadisesi olarak bilinen durumdan etkilenen yerlerden biri olan kale, mistik bir atmosfere sahip. Türbenin 2 km uzağında yer alan Kale, İbrahim Hakkı Hazretleri tarafından inşa edilmiş. Ufak bir pencerenin yer aldığı kale, nişangâh olarak kullanılmış. Kale, İbrahim Hakkı Hazretleri’nin bilimsel birikimini ve maharetini yansıtıyor. Yapıya dair son restorasyon 2011 senesinde gerçekleşmiş.

Zemzemil Hassa Hatun Külliyesi

Tillo ilçesindeki külliye, ismini Sultan Mahmut’un eşi Zemzemil Hassa Hatun’dan almış. Zemzemil Hassa Hatun, yaşamını zikir ve ibadet ile geçirmiş değerli bir isim olarak biliniyor. 1765 senesinde doğmuş 1852 senesinde ölmüş. Şeyh Mustafa Fani Hazretleri’nin kızıdır. Tepelik bir bölge üzerinden konumlanan bu külliyeye 1800’lerin sonlarında Bediüzzaman’ın geldiği ve Kubbe-i Hasiye adı verilen kubbede zaman geçirdiği söyleniyor. Said Nursi'nin burada bir süre ilim tahsil etmiş. Tillo’daki bu tarihi mekana 1890 yılında gelmiş.

Siirt Tillo kalesi cam seyir terası

Türkiye’nin en yüksek seyir terası olma özelliğini de taşımaktadır. Botan Vadisi’nin güzelliklerini ayaklar altına seren Cam Terasın vadiden yüksekliği 1.100 m. Çelik konstrüksiyondan yapılan Terasın 7 m uzunluğu ve 5 m genişliği bulunmakta. Teras üzerinde bulunan korkulukların boyu ise 1.30 m. Ziyaret ederken Teras üzerine en fazla 30 kişinin çıkmasına izin veriliyor.

Siirt Botan Köprüsü (2020)

(Türkiye'nin en yüksek Köprüsü 165 metre)

Diğer adıyla, Beğendik Köprüsü, Siirt ilinin Pervari ilçesinde yer alan bir köprüdür. Temeli 2013'te atılan köprünün inşaatında 2017'de çökme meydana geldi. Uzunluğu 450 m, orta açıklığı 210 m, genişliği 14 m olan köprü, Temmuz 2020'de hizmete girdi. Yüksekliği 165 m olan köprü, Türkiye'nin en yüksek köprüsüdür.

Siirt Şeyh’ul Hazin Hazretleri Makamı

Şeyh’ul Hazin, Siirt şehri ve tarihi için oldukça önemli bir zat olarak kabul ediliyor. Özellikle Ulu Camii içerisinde verdiği vaazlarla bilinen Şeyh’ul Hazin türbesi, Dereyamaç içerisinde bulunuyor. Şeyh’ul Hazin Hazretleri’nin yaşadığı dönemde Ulu Cami'de İhlas Suresi tefsirinde 40 gün boyunca ara vermeden vaaz verdiği rivayet ediliyor. 1800’lü yılların ortasında yaşayan Şeyh’ul Hazin türbesi, şehir merkezine 6 km uzaklıkta bulunuyor. Yanındaki kabristanda Halid bin Velîd'in (r.a) askerinin kabri de bulunmaktadır.

Veysel Karani Hz. Camii ve Türbesi, Siirt - Veyselkarani

Baykan ilçesinin Ziyaret Beldesindedir. Yörenin “Cas denilen harcıyla yapılıp Kubbe ile örtülmüş olan türbe, 1967 yılında yıktırılarak yerine yeni bir türbe yaptırılmıştır. Veysel Karani türbesi ve külliyesi 2001 yılında Valilikçe restore edilerek modern bir görünüme kovuşturulmuştur. Her yıl 16-17 Mayıs tarihlerinde Veysel Karaniyi anma etkinlikleri düzenlenmektedir.

Veysel Karani Kimdir?

Asıl ismi Üveys bin Âmir Karni, 550’li yıllarda Yemen’de doğmuştur. Veysel Karani, ömrünü çobanlık yaparak geçirmiş ve Hz. Ali’nin hilafeti esnasında Sıffin Savaşı’nda şehit olmuştur.

Page updated

Google Sites

Report abuse