Elazığ

Elazığ 

Eski adı ile Osmanlıca (معمورة العزيز) Mamuretül-Aziz olan  Gakgoşlar Diyarı Elazığ'ın yüzölçümü 9383 km2, Rakım 1067 m. Nüfus 606.625. 

(Gakkoş “garındaş” kelimesinden türetilmiştir). 

Elazığ Merkez 458.747, ilçeleri; Kovancılar 38.605, Karakoçan 28.645, Palu 17.856, Baskil 13.443, Arıcak 13.161, Maden 10.183, Sivrice 8.446, Keban 6.629, Alacakaya 5.647, Ağın 2.579. 

Elazığ'a bağlı 10 ilçe, 20 Belediye, 9 Belde, 547 köy ve 114 Mahalle vardır. 

Elâzığ mutfağı, 200'e yakın yemek çeşidine sahip olan, zengin ve köklü bir Anadolu mutfağıdır. Kendine özgü lezzetleri olan Dutunu, orcik şekeri, çedene kahvesi, ağın leblebisi ve cevizli sucuk, Cavzer, Borani, Lobik Çorbası, Gömme, Sırın, Kara Kavurma, Kelecoş, Süslü Fidoş, Koruk Üzüm Şerbeti, Dolanger tatlısı gibi yöresel lezzetlerin yanısıra meşhur meyvesi dut ve üzümdür. Kurutulmuş Dut'a ceviz ve badem içi katılmasıyla elde edilen "Dutunu" halkın demirbaş yiyecekleri arasında bulunmaktadır.

Elazığ'dan bunları almadan dönmeyin!

Orcik, orcik şekeri, Dut unu, Çedene kahvesi, Ağın leblebisi ve tulum peyniri.

Ülkemizin önemli barajlarından biri olan Keban Barajı ile Hazar Gölü ve Buzluk Mağarası’nın bulunduğu Elazığ, Harput’un devamı niteliğindedir. Tarih boyunca önemli uygarlıklara ev sahipliği yapan il, UNESCO Dünya Kültür Mirası Temsili Listesi'ne kabul edilen ve kürsübaşı adıyla bilinen bir geleneğe sahiptir. (Kürsübaşı geleneği, eski Harput evlerinde kışları kullanılan adeta soba görevi yapan kürsü etrafında ısınmak, sohbet etmek, eğlenmek amacıyla bir araya gelinmesine deniyor. Elazığ ve Harput'ta hâlâ yaşatılmaya çalışılıyor).

Elazığ ili, MÖ 4000'li yıllarda kurulan, Harput kentinin ovadaki devamıdır. Bu nedenle yıllarca Harput olarak anılmıştır. 1110 Artukoğulları, 1230 Moğollar, 1234'den itibaren de Anadolu Selçuklu İmparatorluğu'nun hâkimiyeti altına girdi. 1507 yılında Safevî Devleti'nin eline geçen Harput, 1514 yılında ise Çaldıran Savaşı ile Osmanlı hakimiyetine girmiştir. Agavat Mezrası denilen bugünkü yerleşim yerine 1834'te taşınan Elazığ'a 1862'de Sultan Abdülaziz'in tahta çıkışının beşinci yılında Ma'mûretü'l-Azîz Vilayeti ismi verilmiş. 1937'de Atatürk Elazığ'a bolluk bereket manasına gelen El-Azık ismini vermiş. 

 ELAZIĞ TARİHİNDEKİ BELLİ BAŞLI DÖNEMLER

Harput’ta hüküm sürmüş uygarlıklar şunlardır:

Hurriler (M.Ö.20.yy.), Hititler (M.Ö.14-13.yy.), Urartular (M.Ö.9.yy.), Romalılar (M.Ö.8. yy.), Bizanslılar (M.S.10.-11. yy.), Azeri Türkleri (M.S.11.yy.), Araplar (M.S.11.yy.), Çubukoğulları (M.S.12.yy.), Artukoğulları (M.S.12.yy.), Selçuklular (M.S.13.-14.yy.), Dulkadiroğulları (M.S.14.yy.), Akkoyunlular (M.S.15.yy.) ve Osmanlılar (M.S.16.yy.).