Halfeti - Şanlıurfa
Halfeti ilçesinin yüzde 80'i Birecik Barajı'nın yapımı ve evlerin su altında kalmasıyla birlikte, 15 km uzaklıkta kurulan yeni yerleşim merkezine taşındı. Taş mimarisi ile yapılmış evlerin ve camilerin su altında kaldığı ilçe, aradan geçen süre içerisinde doğal güzelliğiyle dikkat çekiyor.
Fırat Nehri'nin altında kalan taş mimarisiyle "Saklı cennet" ve "Kayıp kent" olarak da anılmaya başlanan Halfeti, yerli ve yabancı turistlerin yoğun ilgi gösterdiği bir belde haline geldi.[
Şanlıurfa ilinin bir ilçesi olan Halfeti, Şanlıurfa'nın batısındadır. Yüzölçümü 646 km2, Rakım 450 m. Nüfus 43.023.
Halfeti MÖ 855 yılında Asur kralı III. Şalmanezer tarafından kurulduğunda "Şitamrat" adını taşıyordu. Şehir, tarihi boyunca Hitit, Asur, Med, Pers, Makedon, Selevkos ve Partlar'ın idaresinde kalmıştır. 2. yüzyılda Bizanslıların eline geçince bu kez "Romaion Koyla" adını almıştır.
Şanlıurfa ve çevresi Hz Ömer döneminde İslam ordularınca fethedilmiş ve daha sonra Emevi, Abbasi, Selçuklu, Zengi ve Eyyübiler'in hâkimiyetinde kalmış. 1260 yılında İlhanlı hükümdarı Hülagu'nun orduları tarafından ele geçirilmiş. 1922'de Memluk Sultanı Eşref tarafından ele geçirilmiş. Memlükler tamir ettiği şehre "Kal'at-ül Müslimin" adını verildi. Yavuz Sultan Selim zamanında Osmanlılara geçen şehir, bugün de kullanılan "Urumgala" ve "Rumkale" adlarını alarak Halep Eyaleti'ne bağlandı.
Şehrin nüfusunun 19. yüzyılda 5-l0 haneye kadar düşmesi ve Rumkale'nin harap olmasıyla yerleşim alanı Fırat'ın karşı sahiline nakledilmiş ve bugünkü Halfeti yerleşimi kurulmuştur. 1926 yılına kadar Birecik'e bağlı bir nahiye olan Halfeti, 1954 yılında ilçe haline getirilmiştir.
Halfeti günümüzde eski ve yeni olmak üzere ikiye ayrılıyor. Sular altında kalmasıyla Halfeti’de yaşayan halk Yeni Halfeti olarak adlandırılan yere yerleştikden sonra sular altında kalan Halfeti, Eski Halfeti olarak, Birecik Barajı’nın yapılmasından sonra sular altında kaldı ve batık şehir konumuna geldi.
Halfeti’nin en özel duraklarından biri olan Savaşan Köyü bir batık kent. Cittaslow Uluslararası Koordinasyon Komitesi tarafından 2013 yılında "Sakin Şehir" olarak seçilen Savaşan Köyü’nün büyük bir kısmı sular altında kalmış. Tekne turları ile caminin oldukça yakınından geçerek bu etkileyici manzaraya tanık olmak mümkün.
Sular altında kalan görüntüsüyle benzersiz bir görüntü oluşturan Ulu Camii’nin yapım tarihi 1804-1807 yılları arası. Bir kısmı sular altında kalsa da yapıyı dışarıdan görebilmek mümkün.
Rumkale’yi izleyebileceğiniz harika yerlerden biri de Rumkale cam teras oluyor. 150 metre yükseklikteki cam teras Fırat Nehri ile Rumkale manzarasıyla büyüleyici bir durak.