Ağrı

Tutak

Doğubayazıt

Ağrı

Ağrı yöresi, MÖ 2000 yılına kadar dayanır. Türklerden önce Hititler, Hurriler, Urartular, Yunanlar, Bizanslılar ve Araplar yaşamıştır. Ağrı, Yavuz Sultan Selim tarafından Çaldıran Savaşı sonrası Osmanlı topraklarına katılmıştır.

Osmanlı döneminde Şorbulak olarak anılan ilin adı, Ermeniler zamanında Karakilise olarak değiştirilmiştir. Kazım Karabekir Paşa zamanında ismi değiştirilip Karaköse diye adlandırılmıştır. Şehre isim olarak Şorbulak, Karakilise, Ararat, Karaköse ve son olarak Ağrı Dağından esinlenilerek Ağrı ismi verilmiştir.

Ağrı'nın toplam yüzölçümü 14,927 km²'dir. Rakım 1632 metre. Nüfus 496.000.

Ağrı ili merkez ilçe (150.600) dahil toplamda 8 ilçeden oluşur; Diyadin (36500), Doğubayazıt (115.000), Eleşkirt (25800), Hamur (15.000), Patnos (109.225), Tutak (26.775), Taşlıçay (18.150).

Keledoş, Kürt Köftesi, Taze Fasulye Kavurma, Çiriş Kayganak, Uşkun Yemeği, Soğan Yahnisi gibi yemekler popülerdir. Unlu Yemekler:Kete, Hengel, Mantı, Bişi, Katmer, Su Böreği gibi hamur işleri. Ağrı'nın En Meşhur Tatlısı Hasude Tatlısı.

Ağrı Ulu Camii (2013)

Erzurum Caddesi üzerinde yer alan Ağrı Ulu Cami'nin Ankara'daki Ahmet Hamdi Akseki Camisi'nin mimarisi esas alınarak inşa edildiği anlaşılıyor. Kolonsuz geniş iç mekânıyla, şehrin ve Doğu Anadolu bölgesinin en büyük camilerinden birisi. 2013 yılında temeli atılan Ağrı Ulu Cami 4 bin 500 kişi kapasiteli.

Ağrı Merkez Camii (1950/2023)

1950 yılında Üç Kiliseler’in taşlarından yapılmıştır. Mimari özelliği olmayan basit bir cami olup, ibadet mekanının orta bölümü küçük bir kubbe ile örtülmüştü. Üç kenarı iki sıra halinde dörder pencere ile içerisi aydınlatılmıştı. Eski olması, depreme dayanıksız olması nedeni ile yıkım kararı alınan Ağrı Merkez Camii yeniden yaptırıldı.

1952 yılında yaptırılan eski cami, farklı zaman dilimlerinde geçirdiği tadilatlar nedeni ile depreme dayanıksız hale geldiğinden dolayı alınan karar doğrultusunda 2021 yılında yıkıldıktan sonra yeni cami inaşaatına başlanıldı. 18 ay içerisinde tüm çalışmaları bitirilen Ağrı Merkez Camii yeniden açıldı.

Hava Şehitleri Anıtı (1980)

Erzurum’dan Ağrı’ya girişte Atatürk meydanında, Atatürk heykelinin sağ tarafında yer almaktadır. Şehitlik önceleri bugün park olarak kullanılan alanın ortasında yer alırken 1980 yılında yapılan çevre tanziminde bugünkü yerine taşınmıştır.

1930 yılında İran Veliahtının düğününe giden iki uçak kötü hava şartları sebebiyle düşmüş, şehit olan Pilot Ast. Fethi Türker ve Makinist Sıdık uyar buraya defnedilmiştir. Şehitlik Nidai Paşa tarafından 1930 yılında yaptırılmıştır. 23x19 cm.

Ağrı Kasor (Arakonak) Medresesi

Arakonak Köyü eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Kasor idi, Ermenicede "kartsor" sözcüğü "taşlı dere" anlamına gelmektedir.

Ağrı, Osmanlı döneminde Bayazıt Sancağından devraldığı ilim, kültür ve tasavvuf mirasını, Cumhuriyet döneminde de devam ettirmeyi başarmıştır. Daha önce Ahmed-i Hânî ile başlayan ilim ve tasavvuf geleneği, Seyyid Abdurrahim Arvâsî, Molla Muhammed Celâlî, Şeyh Abdülbari Küfrevî, Halife Yûsuf ile devam etmiştir.

Son dönem Ağrı’da yetişmiş âlim ve mutasavvıfların başında Nakşibendî-Hâlidî şeyhlerinden Molla Muhammed Kasorî gelmektedir. Kasorî’nin Kasor köyünde kurduğu medrese Ağrı’da Şark Medrese geleneğini yaşatan etkin ilim irfan merkezlerinden biri olmuştur.

Molla Muhammed Kasorî, Cumhuriyet döneminde Ağrı'da yetişen seçkin âlim ve mutasavvıflardan biridir. 1346/1925 yılında Urfa'da doğmuştur. Ağrı merkeze yaklaşık 10 km uzaklıkta Kasor köyünde kurduğu medreseden dolayı Kasorî diye tanınmıştır.

Ağrı İbrahim Paşa Kümbeti (Hamur Kümbeti)

İbrahim Paşa Kümbeti olarak da bilinen Hamur Kümbeti, hem tarih hem de inanç turlarıyla Ağrı’nın en çok ziyaret edilen kutsal mekanlardan biri. İbrahim Paşa'nın çocukları için yaptırıldığı tahmin edilen ve klasik Türk-İslam kümbet örneklerinin en güzellerinden biri olarak gösterilen Hamur Kümbeti, dikdörtgen planlı olarak kesme taşlarla inşa edilmiş tasarımı ve günümüze kadar sağlam kalmış. Ağrı'ya 10 km mesafede Hamur Beldesi'de yer almaktadır.

Page updated

Google Sites

Report abuse