Yüzölçümlü 1224 km2, Rakım 760 m. Merkezi nüfus 30.000, toplam nüfusu 76.600. Şırnak'ın en çok köyüne sahip ilçesidir (64 köy).
1924 yılında Cizre'ye bağlı bucak iken, 1937'de de ilçe olmuş. Antik dönemlerdeki adı Zarih olduğu söylense de, hizmetleri nedeniyle şehre Beyt-Zaptdeyn (Zapdeyn Evi) adının verildiği rivayet edilmektedir.
M.Ö. 300-400 yıllarında Farsların istilasına uğrayan bölge, bu dönemde Hazak ismiyle anılmıştır. Hazak, Farsça, mert ve cesur anlamına gelir. Günümüzde ise İdil adını almış.
İslam, Emevi, Abbâsî, Zengi, Artuklu ve Osmanlı İmparatorluğu'nun egemenliklerine tanıklık eden İdil, bu imparatorlukların izlerini taşır. Şehir, tarih boyunca farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmış. Bugün çoğunluğu Müslüman nüfusun oluşturduğu İdil'de aynı zamanda Süryani (Asuri) vatandaşlar da vardır.
İdil'in en büyük camisidir. Çaşının tam ortasında yer alan mimarisi ile göz dolduran güzel bir cami.
İdil ilçe merkezinde eski yerleşim yerinde bulunmaktadır. Süryani Ortodoks Cemaati"ne ait kilise faal durumdadır. Sonradan bir çan kalesi eklenmiştir. Tescilli olan kilise sağlam ve bakımlıdır.
Şırnak'ın İdil ilçesine 1387 yıllarında yerleştiği ve uzun bir süre bu yörede yaşadığı bilinen Aksak Timur (Timurlenk 1336-1405) tarafından yapılan tarihi Timur Çeşmesi Anadolu’da Timur adı ile anılan tek eserdir. 2016 yılında hendek ve barikat döneminde tahrip olmuştur.
Geçmişi 1200 yıl öncesine dayanan Mağara Köyü adını mağaralarından alır. Hasankeyf'tekine benzer ilkçağ hayat izlerini taşıyan barınaklar mevcuttur. Ezidi Köyü olan Mağaraköy'ü terk edilmiş olmasına karşın, mezarlık oldukça temiz ve bakımlı. Mezarlıkta Ezidi inancında kutsal sayılan Güneş, Tavus Kuşu tasvirleri mezar taşlarında yer alıyor. Ezidiler, günde üç kez güneşe döner, dua ederler. Her isteyen, çoluk-çocuk, genç-yaşlı olsun, şeyh olsun, emir olsun, herkes güneşin karşısına geçer, içinden ne geçiyorsa, güneşe söyler.
Köyün tarihi, 1941 kayıtlarında adı Kivah geçer. Bu küçük köy, geçmişte Mardin iline bağlı İdil ilçesine aitti. Ancak, 1990'da Şırnak ilinin kurulmasıyla, İdil, Şırnak'a bağlanmıştır. 1993'te terör ve güvenlik gerekçesiyle boşaltılan köye, 2010'dan sonra az da olsa dönüşler olmuş. Köyden, Şırnak merkez 115 km, İdil merkez 40 km, Midyat merkez 28 km uzaklıktadır.
Şırnak Gezilecek Yerler içerisinde Cudi Dağı da yer alıyor. Güney Doğu Anadolu Bölgesinin en önemli dağlarından birisi olan Cudi Dağı, İslamda önemli bir yere sahiptir. 2.114 metre yüksekliğe sahip olan Cudi Dağı, tufan sonrasında Nuh Peygamberin gemisini demirlediği yer olarak inanılır.