Sayram

Sayram 

Kazakistan’ın 3. büyük şehri Çimkent'tir. Çimkent’e 10 km mesafede tarihî ve manevî değeri olan Sayram şehri var.

Sayram'ın nüfusu 41.000'dir. 1999 yılında kuruluşunun 3000. yılını kutlamıştır. Sayram, İslami ülke ile çok tanrılı (payen) Türkler arasında bir sınır kent görevini yapmıştır. Sayram'da İshak Baba olarak anılan, Arap fethini idare eden İshak'tır. Sayram ahalisi İslâm dinini benimsedikten sonra İshak Baba'nın yaptırdığı ilk camide cuma namazından sonra İsbicâb (İsfijab) adı verilmiştir.

Samanî hanedanlığı 840 yılında Sayram şehrini ele geçirdiler. Karahanlılar Sayram'ı Samanî hanedanı II. Nuh'un saltanatı sırasında 980 yılında ele geçirdiler.

SAYRAM ZİYARET YERLERİ

İbrahim Ata Camii ve Türbesi Sayram Çimkent 

Mahmut Baba Türbesi Sayram Çimkent

Hızır Minaresi (Hızır Ata Minaresi) 12.-14. Asr

Abdel-Aziz Baba Türbesi Sayram 12.-14. Asr

Karashash-ana Türbesi Sayram 12.-14. Asr

Mirali-Baba Türbesi Sayram Çimkent

Hoca Salih Türbesi Sayram Çimkent

Sayram Camii Çimkent

Sayram Camii Çimkent

Sayram'daki tek cami olmasa da en büyüğüdür. Kazakistan'da ilk Cami burada yapılmıştır.  Tarihsel olarak, Cuma Camii ana kavşakta belirgin bir şekilde duruyordu ancak 1928'de insan eliyle değil, bir depremle yıkıldı.

İbrahim Ata Camii ve Türbesi Sayram Çimkent

Cami ve Türbe, Sayram'ın kuzeybatı eteklerinde yüksek bir tepenin üzerinde durmaktadır ve Hoca Ahmed Yesevi'nin babasının mezar yerini işaret etmektedir. Bu alan birçok ziyaretci ve turisti kendine çekerek, bölgedeki herhangi bir turda olmazsa olmaz bir durak haline getirmektedir.

Günümüzde Sayram olarak bilinen tarihi Ispijab yerleşimi, saygı duyulan Sufi Hoca Ahmed Yesevi'nin doğum yeridir. Ebeveynleri İbrahim Ata ve Karaşaş Ana, buraya gömülmüştür ve 11. yüzyılda İslami düşüncenin gelişen merkezi olan, manevi akıl hocaları ve alimlerle dolu bu bölgeye kutsal bir nitelik kazandırmaktadır.

İbrahim Ata'nın kendisi eğitimli, müreffeh bir aileden geliyordu ve küçük yaştan itibaren saygı kazanmıştı. Manevi bir lider ve saygı duyulan bir vaiz olarak bilinen, ihtiyaç sahiplerine yardım etmeye kendini adamış ve hayatı boyunca birçok takipçi yetiştirmiştir.

Hoca Ahmet Yesevi'nin Annesi Karaşaş-ana Türbesi, Sayram - Çimkent - Kazakistan 12.Asır

Y. Saremiy caddesinden şehir merkezine doğru sadece beş dakikalık yürüyüş mesafesindedir ve ardından sağa doğru Amir Timur caddesine girilir. Türbe caddenin hemen sağ tarafındadır. Kutsal Sufi Hoca Ahmed Yesevi'nin annesi ve İbrahim Ata'nın eşi bu türbede gömülüdür. Adı Ayşe Bibi'dir. Sayram'da ünlü, asil ve zengin bir sakin olan Şeyh Musa'nın kızıydı . Ayşe Bibi'nin kibirli olmadığı ve alçakgönüllülüğüyle ünlü olduğu bildirilmektedir. Şifa verme ve insanların rüyalarını yorumlama ve açıklama becerisine sahipti.  Hoca Ahmed Yesevi'nin annesi sadece çocuklarını büyütmeye değil, yardıma ihtiyacı olan herkese, özellikle de acı çeken ve hasta insanlara yardım etti.

İlk türbe, mezarının üzerine 12.-14. yüzyıllar arasında inşa edilmiştir. Mevcut bina, 19. yüzyılda yıkılmış bir ortaçağ binasının yerine inşa edilmiştir. Peki neden Karashash-ana Türbesi olarak adlandırılmıştır? Karashash-ana Kazakçadır ve "siyah saçlı" anlamına gelir . Türbenin adı, bir zamanlar türbenin tepesine siyah bir saç tutamının bağlandığına dair bir efsaneden kaynaklanmaktadır.

Mirali-Baba Türbesi Sayram Çimkent

Sayram'daki çok eşsiz türbelerden biri Mirali-Baba Türbesi'dir . Türbe, Amir Timur caddesinin batı kesimindeki bir mezarlıkta ve Merkez Camii'nin hemen arkasındaki Karashash-ana Türbesi'ne yaklaşık 300 metre uzaklıkta yer almaktadır .

Mirali-Baba Türbesi, bir Sufi şeyhi ve ilahiyatçı olan babası Padshak-Malik-Baba'nın yıkık türbesinin güney duvarına inşa edilmiştir . Mirali Baba , İslam'ı yayan önemli bir alimdi. Ölümünden sonra iyi bir arkadaşı mezarına yüksek bir mezar taşı diktirdi. Daha sonra üzerine daha büyük bir türbe inşa edildi - ancak 1925'te harabe halinde bulundu.

1982'de Kazak SSC'nin tarih ve kültür anıtları olarak kaydedildiğinde yeniden doğdu.

*Abdel-Aziz Baba Türbesi Sayram 12.-14. Asr

Şehir kapısının hemen 300 metre kuzeyinde, aynı caddenin sol tarafında yer almaktadır - Y. Saremiy caddesi. Türbe, eski bir İslam mezarlığının merkezinde yer almaktadır ve üç kubbesiyle kolayca tanınır.

Abdülaziz Baba), Orta Asya'nın Arap fethi sırasında yaşamış ve 8. yüzyılda yaşamış bir Arap savaşçısıydı. Arap Ishak Baba liderliğindeki Müslüman birliklerinin bayraktarıydı ve 766 yılında modern Kazakistan topraklarına girdiler. Efsaneye göre İslam'ın yayılmasında gerçek bir kahramanlık göstermiş, eğitimi, kararlılığı ve İslam'a olan sarsılmaz sadakati dikkat çekiciydi. Abdülaziz Bab'ın lakabı Balegerdan'dı , yani " sıkıntıyı kovmak " anlamına geliyordu. Bu, insanları kötülük ve kötü şanstan koruma bilgisine atıfta bulunuyordu.

Hızır Aleyhisselam’ın babası Hoca Salih'in Türbesi, Sayram - Çimkent - Kazakistan

19. yüzyıldan kalma bir mimari anıt olan Hoca Salih Türbesi, Sayram'ın kalbinde yer alır. Yerel efsaneye göre, Sayram'da doğduğuna inanılan peygamber Hızır, Hoca Salih'in oğluydu. Bu inanca uygun olarak, Hızır'ın her cuma akşamı, babası Hoca Salih ve annesi Bibigiyas Ana'nın mezarlarına saygılarını sunmak için şehre döndüğü söylenir.

Türbe, eski medinenin eski duvarından yaklaşık 300 metre doğuda, Emir Timur caddesinde yer almaktadır. Ziyaretçiler girişte şu yazıyı bulurlar: “Ben seyahat eden bir kuvvetim. Ve sadece burada beni arayan insanları kabul ediyorum!- Hızır Ata.” 

Hoca Salih, ünlü Hızır Ata'nın babasıdır . Bu anıt, Sayram'daki en ayrıntılı ve güzel yapılardan biridir ve küçük bir gül bahçesiyle çerçevelenmiştir. 18. yüzyılda pişmiş tuğlalarla inşa edilmiş ve türbenin dış duvarları geometrik desenler oluşturan sırlı çinilerle kaplıdır. Binanın ana hatları 6.44×6.30m ve yüksekliği 7.15m'dir.

Zaman içinde bina üç kez onarılmıştır. Son yenileme, eski Senato milletvekili Omirbek Baigel'di tarafından finanse edilerek 2010 yılında gerçekleşmiştir. Ancak sadece yedi yıl sonra, türbenin kubbesi kar ve yağmurdan hasar görmüştür. Hocasalık Türbesi, 2017 yılından bu yana yağmur ve buzdan geçici bir çatı ile korunuyor .