Fes Karaviyyin Camii, Fas 859

Fes Karaviyyin Camii, Fas 859

Bu hafta cuma namazını Fas'ın Fes Şehrindeki Karaviyyin Camii'nde kıldık. Cumamız mübarek olsun.

Fes Karaviyyin Camii, Fas 859

Fes şehrinde, çok sayıda çıkmaz sokaklarıyla, dar ve farklı açılara sapan yollarıyla bir labirenti andıran eski yerleşim bölgesinin (el-Medine) merkezindedir.

Fas’ta hüküm süren İdrisîler döneminde, 859 yıllarında ilk inşası gerçekleşen Karaviyyin Câmii’nin bânisi, varlıklı bir aileden gelen ve babası bir fâkih olan Fatıma el-Fıhrî’dir.

İslam tarihine isimleri altın harflerle yazılan iki kız kardeş Fatıma ile Meryem el-Fihri kardeşlerin hikayeleri, fakih olan babaları Muhammed Bin Abdullah el-Fihri’nin Tunus’taki Kayrevan kentinden Fas’ın Fes kentine göç etmesiyle başlıyor. Bir taraftan Endülüs’ten gelenlerin yaşadığı Endülüs, diğer tarafta Kayrevan’dan gelenlerin yaşadığı Kayrevan mahalleleriyle bir kültür mozaiğine dönüşen Fes, Fatıma ile Meryem’in imzalarıyla tüm dünyaya adını duyuruyor.

Fatıma ile Meryem, babaları fıkıh alimi Muhammed el-Fihri’den kalan serveti, babalarının misyonuna uygun bir şekilde ilim ve irfan yolunda harcamayı seçerek, bu mirasın çağlara ulaşmasını sağladı.

İki kız kardeş 859-860 yıllarında Fes’in Kayrevan mahallesinde Karaviyyin Camisi’ni, Endülüs mahallesinde de Endülüs Camisi’ni inşa ettirdi.

Kayrevan mahallesinde bulunan Şurefa Camisi'nin cemaate yeterli gelmemesi üzerine, daha büyük bir cami olarak inşa edilen Karaviyyin Camisi, zaman içerisinde bölgenin ilim merkezi haline gelmesiyle üniversiteye dönüşürken, Endülüs Camisi, cami olma özelliğini korumaya devam etti.

Karaviyyin Câmii, 1956 yılında Fas’ın bağımsızlığını kazanmasının akabinde modern bir üniversiteye dönüştürülmüştür. Karaviyyin Kütüphanesi Fas’ın en önemli milli kütüphanelerinden biridir. 1981 yılında Fes şehrinin eski merkeziyle beraber Karaviyyin Câmii, UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne dâhil edilmiştir.

Avlusu ile birlikte şehirdeki en büyük alanı teşkil eden cami, ilk inşa edildiği zaman kareye yakın bir şekle sahip olup, 39 x 32 m. ebatlarında bir alanı kaplıyordu. Camide İdrisiler, Muvahhidun ve Meriniler döneminde birçok genişletme çalışmaları yapıldı. Günümüzde 85x70 metrelik bir alanı kaplamaktadır. 20.000 kişiliktir.

06.09.2024