Nevşehir
Nevşehir nüfusu 2024 yılına göre 317.952 (Merkezdeki nüfus 161.293), yüzölçümü 5.392 km², Rakım 1150 metredir. 1954 yılında Niğde’den ayrılarak il olmasıyla gelişmeye başlamıştır.
İlde ilk yerleşmeler Civelek Mağarası buluntularına göre M.Ö.7000 yıllarında Gülşehir ilçesi, Civelek Köyü civarında olmuştur. Nevşehir ‘Güzel Atlar Ülkesi’ anlamına gelen (Farsça Katpatuka) Kapadokya Bölgesinin merkezinde yer alır. Bölgeye sırası ile Hititler, Frigler, Asurlular, Persler, Romalılar, Selçuklular ve Osmanlılar egemen olmuşlardır.
Kapadokya BölgesiM.S. 3. yüzyıldan itibaren Hristiyanlığın önemli merkezlerindendi. 11.ve 12. yüzyıllarda Selçukluların eline geçmiştir.
1071 Malazgirt Zaferinden sonra bölgede Türk köyleri kurulmaya başlayınca şehre 'Muşkara' ismi verilmiştir. İlin adı 1725 tarihinde Nevşehir olarak değiştirilmiştir. Nevşehirli Sadrazam Damat İbrahim Paşa zamanında büyük bayındırlık hareketine girişilmiş; imaretler, camiler, medreseler ve çeşmeler yapılmıştır.
Nevşehir il merkezinde Osmanlı dönemine ait sekiz adet tarihi cami (Kurşunlu Cami, Orta Bekdik Cami, Aşağı Bekdik Cami, Tahta Cami, Kara Cami, Eskili Cami, Hacı Şeyh Efendi Cami, Hacı Nasuh Cami) bulunmaktadır.
Nevşehir merkezinde ziyaret edebileceğiniz en önemli tarihi yapılar ve etkileyici mimari eserler arasında yer alan Damat İbrahim Paşa Külliyesi, Belediye Caddesi üzerinde kısa bir yürüyüşle veya toplu taşıma araçları ile kolayca ulaşabileceğiniz güzel bir konumda.İsmini Lale Devri'nin ünlü sadrazamı Damat İbrahim Paşa’da alan ve 1726 ile 1727 yılları arasında inşa edilen külliyenin içerisinde cami, medrese, kervansaray, sıbyan mektebi, imaret, hamam ve 2 tane de tarihi çeşme bulunuyor.
Geleneksel Osmanlı külliye mimarisi ile tasarlanan, asırlık çınarlar ile süslenen ve günümüze kadar sağlam kalmış çarpıcı mimarisiyle dikkat çeken Damat İbrahim Paşa Külliyesi, tarih ve kültür turlarının en önemli duraklarından biri.
Orta Bekdik Camii, Nevşehir şehir merkezinde Bekdik Mahallesi, Tahta Camii Sokak üzerinde bulunmaktadır.
Halk arasında Bekdik Camii olarak da tanınmaktadır.
Caminin Abdülhamid Ağa tarafından yapıldığı belirtilmektedir. Caminin tamir kitabesi mevcuttur.
Bu tamir kitabesine göre; cami, Sultan Abdülaziz’in kölelerinden Nergiz Kalfa tarafından 23 Receb 1296 / 13 Temmuz 1879 senesinde tamir edilmiştir.
Avlusunda küçük bir hazirenin yer aldığı caminin kuzeyine dört sütunla biçimlenen düz tavanlı bir son cemaat yeri eklenmiştir. Son cemaat yerinin doğusunda yer alan basık kemerli bir kapı ile camiye girilir. Kapı üzerinde yer alan altı satırlık Osmanlıca kitabe H.1296 tarihini vermektedir.
Kırma çatı ile örtülü yapının dört sütunla biçimlenen baldaken tarzdaki özgün köşk minaresi eski haliyle korunmuş Selçuklu minareler tarzında ve yuvarlak ve kulesiz ve yeni minaresi yapıdan bağımsız olarak avlunun kuzeybatı köşesine yerleştirilmiştir.
Nevşehir Orta Bekdik Camii Çeşmesi
Bekdik Mahallesinde Bekdik Camii önündeki bir evin duvarında yer almaktadır. Cami karşısında , çeşmenin orijinal kitabesi hala üzerinde yer almaktadır.
Nevşehir Belediyesi tarafından başlatılan 'Nevşehir Kalesi ve Çevresi Kentsel Dönüşüm Projesi ile toplam 11 mahallenin boşaltılarak yıkılmasının ardından bu mahallerde yer alan 13 Camii cemaatsizlik ten dolayı ibadate kapatıldı. İbadete kapatılan camilerden birisi de Orta Bekdik Camii'dir.
Nevşehir Kalesi, şehir merkezinin Eskili Mahallesi'nde bulunan ve büyük bir yer altı şehri üzerine inşa edilmiş etkileyici bir tarihi yapı. 1100 yılında ticaret yollarını korumak amacıyla yapıldığı düşünülen bu görkemli kale, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde de kullanılmış.
Kale, moloz ve kesme taşlarla inşa edilmiş devasa surlarıyla şehre hakim bir noktada konumlanıyor. Yamaçlarında oyulmuş yaşam alanları ve çeşitli dönemlere ait tarihi eserler bulunuyor. Ziyaret sırasında kalenin üzerine inşa edildiği yer altı şehri kalan kaya oyması manastırları da görmeniz gereken yerlerden.
60 milyon yıl önce Erciyes Dağı, Güllüdağ ve Hasan Dağı’nın volkanik patlamalarıyla püsküren lavların ve küllerin milyonlarca yılda rüzgârlar ve yağmurlarla şekillenmesi ile doğal yollarla oluşmuş büyüleyici kaya oluşumları olan peribacaları; Nevşehir, Kırşehir, Niğde, Aksaray ve Kayseri illerini kaplayan Kapadokya bölgesinin neredeyse tamamına yayılmış durumda.
En güzel örneklerini Ürgüp, Göreme, Uçhisar, Ortahisar gibi Nevşehir ilçeleri ve beldelerinde görebileceğiniz peribacaları, Türkiye'nin dünyada en bilinen doğa güzellikleri arasında yer alıyor ve etkileyici şekilleriyle turizm dergilerinin kapaklarını süslüyorlar. Her yıl milyonlarca yerli ve yabancı turist tarafından ziyaret edilen Nevşehir peribacaları, özellikle gün doğumu ve gün batımında sundukları büyüleyici manzaralarıyla ünlü. Kapadokya yürüyüşleri, fotoğrafçılık gezileri, at ve ATV safarileri ile keşfe çıkabileceğiniz peribacalarını sıcak hava balon turlarına katılarak kuş bakışı da izleyebilir ve harika fotoğraflar çekebilirsiniz.