HATAY
Hatay’ın tarihi gerçekten bir roman gibi: savaşların, uygarlıkların, dinlerin ve kültürlerin iç içe geçtiği bir coğrafya. Sana en can alıcı noktalarıyla, hikâye tadında aktaracağım:
Uygarlıkların Kavşağı;
Hatay, tarih boyunca “Doğu ile Batı’nın buluşma noktası” oldu. Asi Nehri’nin suladığı bereketli toprakları ve Akdeniz’e açılan limanları sayesinde insanlar burayı binlerce yıldır bırakmadı. Hititlerden Perslere, Romalılardan Osmanlı’ya kadar 26 medeniyet hüküm sürdü.
Antakya: Roma İmparatorluğu’nun İncisi;
M.Ö. 300’de Büyük İskender’in komutanlarından Seleukos tarafından kuruldu. Roma döneminde ise “Doğu’nun başkenti” diye anıldı. Roma’nın 3. büyük kenti oldu; hamamlar, tiyatrolar, mozaikler yapıldı. Bugün dünyanın en zengin mozaik koleksiyonlarının Hatay Arkeoloji Müzesi’nde olması bundan.
Hristiyanlığın İlk Merkezi;
Antakya, yalnızca Roma’nın değil, Hristiyanlığın da kalbidir. İsa’nın havarilerinden Petrus burada ilk kez halka hitap etti. Dünyanın ilk kilisesi sayılan St. Pierre Kilisesi burada bulunur. “Hristiyan” sözcüğü ilk kez Antakya’da kullanıldı.
İslam Medeniyetleri, Selçuklu ve Osmanlı;
Kent, 636’da müslüman arapların eline geçti. Emevi ve Abbasiler dönemi önemli ilim ve ticaret merkezi idi. Ardından Selçuklu, Memlük ve Osmanlı dönemlerinde camiler, medreseler, hanlar yapıldı. Habib-i Neccar Camii, Anadolu’daki ilk cami olarak Hatay’da yükseldi.
Haçlı Seferleri ve Antakya Prensliği;
1098’de Birinci Haçlı Seferi sırasında Antakya ele geçirildi ve burada Haçlı Antakya Prensliği kuruldu. 170 yıl boyunca süren bu dönem, Hatay’ın çok kültürlü yapısına yeni bir katman ekledi.
Hatay’ın Kurtuluşu ve Atatürk’ün Vasiyeti;
Hatay, Osmanlı’dan sonra önce Fransız mandası altına girdi. 1930’larda Atatürk, “Hatay benim şahsi meselemdir.” dedi. Türk halkının mücadelesiyle 1938’de bağımsız Hatay Devleti kuruldu. Bir yıl sonra, 29 Haziran 1939’da yapılan referandumla Hatay anavatana katıldı.
Bugünkü Hatay: Kültürlerin Kardeşliği;
Bugün Hatay; cami, kilise ve havranın yan yana olduğu, mutfağıyla UNESCO Gastronomi Şehri seçilen, kültürlerin birbirine karıştığı “medeniyetler mozaiği” olarak biliniyor.
Hatay, 12 bin yıllık geçmişe sahip, Roma’nın 3. büyük şehri, Hristiyanlığın doğduğu Merkez, Anadolu’nun ilk camisine sahip şehirdir.