Doğubayazıt
Yüzölçümü 2424 m2, Rakım 1600 m, nüfusu 2024 yılına göre 114.769.
Ağrı'nın en büyük ilçelerinden biri olan Doğubayazıt, şehir merkezine yaklaşık 1,5 saat uzaklıkta. Ağrı Dağı eteklerinde uzanan büyüleyici İshak Paşa Sarayı'nda dolayı her yıl binlerce turisti ağırlayan ilçede Ahmed-i Hani Türbesi ve Doğubayazıt Eski Camii; Ağrı’nın simgesel yapılarından biri olan Doğubayazıt Kalesi gibi mimari şaheserler ziyaret edilebilir.
Doğubayazıt merkezine 60 km uzaklıkta, Ağrı Dağı eteklerinde deniz seviyesinden 2000 m yükseklikteki Balık Gölü ve ünlü meteor çukuru da yakından görülebilir. Doğubayazıt’a sadece 15 km uzaklıktaki Ağrı Dağı Milli Parkı da büyüleyici vahşi yaşamı ve bitki çeşitliliği ile görülmeye değer bir yerdir.
İshak Paşa Sarayı Doğubayazıt Ağrı (1685-1784)
Ağrı Dağı’nın eteklerinde yükselen ve devasa bir külliye şeklinde inşa edilen 116 odalı saray; Osmanlı, Pers, Selçuklu ve Ermeni mimarisini bir arada sunar. Yapımına 1685 yılında başlanan ve 1784 yılında 99 yılda ancak tamamlanabilen İshak Paşa Sarayı, 7600 metrekareden daha büyük bir alanı kapsıyor. İçerisinde türbe, cami, iç ve dış avlular var. Haftanın her günü 09.30-18.45 arası açık.
Eski Bayezid Camii Doğubayazıt Ağrı (1514)
1514 yılından günümüze kalan ve Doğubayazıt Eski Camii olarak da bilinir. Osmanlı döneminin önemli savaşlarından Çaldıran Savaşı’ndan sonra görkemli Doğubayazıt Kalesi’nde hemen yanı başındaki bölgeye hakim sarp bir kaya üzerine inşa edilmiştir.
Ahmet-i Hani Türbesi ve Müzesi
Ünlü İslam alimi Ahmet-i Hani’ye adanmış güzel müzesiyle dikkat çeken Ahmet-i Hani Türbesi, Doğubayazıt ilçesinde bölgeye hakim yüksek bir tepe üzerinde klasik Osmanlı mimarisiyle inşa edilmiş. Türbenin hemen yanına inşa edilen müze ise Ağrı’nın binlerce yıllık tarihi ve kültürünü yansıtan sergileriyle çok ilgi görüyor. Yöresel giysiler giymiş balmumu heykellerden el yapımı sanat eserine, yüzlerce yıllık antikalardan Ahmet-i Hani’nin hayatından kareler ve günlük eşyalara kadar pek çok farklı bölümü mevcut.
Ahmet-i Hani (1651-1707)
1061 (1651) yılında doğdu (Mem û Zîn, s. 139). Babasının adı İlyas’tır. Nisbesini, Hakkâri yakınlarında bulunduğu söylenen Han Köyünden alır. Bir süre Cizre’de yaşayan ve Mem û Zîn adlı mesnevisini burada kaleme alan Hânî daha sonra Eski Bayazıt’a (Doğubayazıt) gitti ve orada vefat etti (1707). Said Nursi’nin de gençliğinde kabrini ziyaret ederek ondan feyiz aldığı nakledilir.
Doğubeyazıt Halife Yusuf Türbesi
Doğubayazıt' ilçesi Seslitaş Köyü'ndedir.
HALİFE YUSUF
1885-1965 yılları arasında yaşayan ve Doğubayazıt’ta doğup yine orada vefat eden, eğitimini zamanının en meşhur şark medreselerinde gören, Beyazıtlı meşhur müderris Şeyh Muhammed Celali’nin öğrencisi ve Bediuzzaman Said-i Nursi’nin medrese arkadaşı olan Halife Yusuf Topçu İshak Paşa Sarayı’nın topçusu Şerif Ağa’nın oğludur. Halife Yusûf, Şafii İlmihalini dünyada ilk olarak Kürdçe kaleme alması ile tanınır. Yazdığı en meşhur eserleri Akîdetü’l-İmân, İrşâdu’l-İbâd (Büyük Şafiî İlmihali) ve Feraiz İlmi-İslam Miras Hukuku.
Meteor Çukuru Doğubayazıt Ağrı (1982)
Dünyanın en büyük ikinci meteor çukurudur. 1982'de düşen bir göktaşının oluşturduğu devasa çukur, Doğubayazıt ilçesinde Ağrı merkeze 2 saat uzaklıkta yer alıyor. Günümüzde 65 metre derinlikten 35 metre derinliğe kadar yükselen Meteor Çukuru yanındaki seyir alanından incelenebilir.
Buz Mağarası Doğubeyazıt
Küçükağrı Dağı'nın güney eteğinde, ünlü meteor çukuruna oldukça yakın bir konumda yer alıyor. Büyüleyici bir lav tünel sistemine sahip olan ve doğa anıtı ilan edilerek koruma altına alınan Buz Mağarası, 100 metre uzunluğu ve 50 metre genişliğe sahip salonlarında unutulmaz bir gezi deneyimi sunuyor.
Nuh'un Gemisi Doğubeyazıt
Tüm dünyada arkeoloji ve tarih meraklılarının aradığı Nuh'un Gemisi’nin Ağrı Dağı'nda olduğu söyleniyor. Ağrı Dağı'nın güney bölümünde yer alan ve tarih meraklılarının yanı sıra inanç turlarıyla da sıkça ziyaret edilen Nuh'un Gemisi’nden Tevrat, İncil, Kur'an-ı Kerim gibi dini kitaplar ve tarihi yazıtlarda da bahsediliyor.
Ağrı Dağı
Ağrı Dağı; 5137 metre yükseklikteki Atatürk Zirvesi ile 3898 metre yükseklikteki İnönü Zirvesi’nden sunduğu büyüleyici manzaraları, dağ eteklerinde sıralanan tarihi hazineleri ve el değmemiş doğal güzellikleriyle ünlü. Türkiye'nin en yüksek dağı olmasının yanı sıra ülkemizin en büyük buzuluna da ev sahipliği yapan Ağrı Dağı, zengin vahşi yaşam ve bitki çeşitliliğiyle doğa tutkunlarını büyülüyor. 88 hektarlık bir alana yayılan Ağrı Dağı Milli Parkı ile el değmemiş güzellikleri koruma altına alınan dağın eteklerinde deniz seviyesinden 2241 m yükseklikte uzanan Balık Gölü yakından görebilir. İshak Paşa Sarayı ve efsane Nuh'un Gemisi de görülür. En sıcak yaz günlerinde bile erimeyen karlı zirveleri, buzul gölleri ve tarihi hazineleriyle görülmeye değerdir.
Doğubayazıt Kalesi
Doğubayazıt merkezine 7 km uzaklıkta, sarp kayalar üzerine inşa edilmiş. İlk olarak Urartu döneminde inşa edildiği tahmin edilen ve uzun bir yapım sürecinden sonra M.Ö. 13. yüzyılda tamamlanabilen etkileyici kale, antik İpek Yolu rotası üzerinde savunma ve gözetleme amacıyla inşa edilmiş. Kale, Urartulardan sonra Selçuklular ve Osmanlılar tarafından da çeşitli eklemeler yapılarak kullanılmaya devam edilmiş. İshak Paşa Sarayı'na oldukça yakın bir konumda yer alır.