Lübnan 

Lübnan

Lübnan, en eski uygarlıkların ve üç semavî dinin doğduğu, Asya, Afrika ve Avrupa kıtalarını birbirine bağlayan stratejik bölge olan Ortadoğu'dadır.

Lübnan nüfusu 5.817.226, Başkent Beyrut  1.916.100, Ras Beyrut  1.251.739, Trablus  229.398, Sayda 163.554. Yüzölçümü 10.400 km2, Lübnan, İstanbul ile aynı saat diliminde yer alır. Resmî dili Arapçadır. Lübnan'ın para birimi Lübnan Lirası (Paund), Bugünkü kur ile; 1 TL = 2617 LBP, 1 Dolar = 90.000 LBP, 1 Euro = 99.000 LBP)

7 Aralık 1943'te kabul edilen Lübnan bayrağı beyaz, kırmızı ve yeşil renklerden oluşur. Kırmızı, I. Dünya Savaşında ölen Lübnan askerlerini, beyaz barış ve refahı simgeler. Bayrağın ortasında bulunan sedir ağacı, Lübnan'ın ulusal simgesidir.

Kuzeyi ve doğusu hilâl şeklinde Suriye topraklarıyla kuşatılmış olan Lübnan güneyde 60 km bir sınırla İsrail’e komşudur; batıda ise Akdeniz’e açılır.

Yönetim:

Lübnan, tek meclisli ve çok partili bir rejimle yönetilir, mezhepçiliği içeren parlamenter bir demokrasi vardır. Örneğin Devlet Başkanı Maruni Hristiyan, Başbakan Sünni, Meclis Başkanı Şii, Başbakan Yardımcısı ve Meclis Başkan Yardımcısı Doğu Ortodoks Kilisesi'ne bağlı olması gerekir. Bu sistemin amacı mezhep çatışmalarını azaltmak ve hükümetteki tanınmış 18 dini grubun demografik dağılımını adil bir şekilde temsil etmektir.

Lübnan dinî ve etnik bakımdan çok karışık bir ülkedir, halk âdeta ayrı cemaatler halinde yaşar; bu cemaatlerin başlıcaları Sünnî müslümanlar % 28 (kıyı kesiminde), Şiî müslümanlar %28 (Bikā‘ vadisinde ve güneyde), Katolik Mârûnîler % 22 (Hristiyan araplara Marunî denir, büyük bölümü Lübnan dağlarında), Dürzîler %4 (Lübnan dağları ortası), Ortodoks Rumlar % 6 (kıyı şehirlerinde) ve Katolik Ermeniler % 3 (güneyin kırsal kesimlerinde), Kürtler %2 (Beyrut ve Kuzeyinde), Türkmenler %2 (ülkenin kuzeyinde), Diğerleri %5 (Kelkitler, Suryaniler ...)

Tarihi:

MÖ 3.000’lerde bölgeye gelen Kenanlılar yani Fenikelilerdir. Fenikelilerin ilk büyük ticaret limanı olan Byblos’un tarihi MÖ 5.000’lere kadar gider. Bölge daha sonra sırasıyla Amurru, Mısır, tekrar Fenike, Asur, Babil, Pers, İskender, Selefkiler, Roma ve Bizans yönetiminde kalmıştır.

Lübnan Hz. Ömer dönemindeki Yermük Savaşı (636) ile  Müslümanların hakimiyeti altına girdi. Emevîlerden sonra bölgeye Abbasîler, Tolunoğulları, İhşitler, Fatımîler ve Selçuklular hakim oldu. 12. ve 13. yüzyıllarda Bizans hakimiyetinde idi.Selahaddin Eyyubi’nin 1189’da Kudüs’ü fethinden sonra Beyrut ve Sayda’yı da fethetmesine rağmen, onun vefatından sonra hakimiyet yeniden Haçlılara geçmiş, 13. yüzyılın sonlarında Memlükler Lübnan’ı fethetmiştir. Yavuz Sultan Selim zamanı 1516’da düzenlenen Mısır Seferi’yle Memlük Devleti son sona buldu, bölge Osmanlı Devleti’nin hakimiyetine girdi ve 400 yıl Osmanlı hakimiyeti altında kaldı.

Lübnan1918’den 22 Kasım 1943'e kadar Fransızlar tarafından işgal edildi. 1 Ocak 1944’te de Lübnan'ın bağımsızlığı resmen tanındı.

İsrail  6 Haziran 1982’de Lübnan’ı işgal etmiştir. Lübnan'daki Hristiyan Falanjistler bu işgalde İsrailli güçlere yardım etti. Üç ay süren operasyon boyunca İsrail ordusu, sadece FKÖ'yle savaşmakla kalmayıp bir Arap başkenti Beyrut'u kuşattı. 2000 yılında İsrail Lübnan’dan çıkarken arkasında Hizbullah örgütünü bıraktı.

1975'ten 1990 yılına kadar Lübnan'daki iç savaşlar yaklaşık olarak 230.000 insanın ölümüne neden olmuştur. Yaklaşık 350.000 kişi yaralanmış bir milyondan fazla insan da ülkesini terk etmiştir.

04.10.2024 Cuma

Mehmet Bülbül