GÜRCİSTAN

GÜRCİSTAN

1991 yılında Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla bağımsızlığını kazanan üç Güney Kafkasya ülkesinden biridir. 9 Nisan 1991 tarihinde Sovyetler Birliği’nden bağımsızlığını ilan etmiştir. 69.700 km yüzölçüme sahiptir. Kuzey ve doğusunda Rusya, güneyinde Azerbaycan ve Ermenistan, batısında ise Türkiye ve Karadeniz ile çevrilidir. Başkenti yaklaşık 1.3 milyon nüfusa sahip olan Tiflis’tir. Diğer önemli şehirleri Kutaisi, Batum ve Rustavi’dir.

Gürcistan, idari olarak, başkent Tiflis, dokuz bölge (vilayet) ve iki özerk cumhuriyetten oluşmaktadır.

1. Acara Özerk Cumhuriyeti, Batum ve çevresindeki beş ilçeden (rayon) oluşmaktadır. Gürcistan topraklarının % 4.2’sine ve yaklaşık 400 bin nüfusa sahiptir. Batum’un nüfusu 125 bin civarındadır.

2. Abhazya Özerk Cumhuriyeti, 1992 yılında Gürcistan’dan bağımsızlığını ilan etmiş olup, anılan tarihten beri fiilen Gürcistan’ın kontrolü dışında bulunmaktadır. Karadeniz kıyısında bulunan Abhazya, Gürcistan topraklarının % 12.4’ünü oluşturmaktadır. Nüfusu 200 bin civarındadır. Bu nüfusun  yarısına yakını Abhazlardan, geriye kalan kısmı Gürcüler, Ermeniler, Rumlar ve Ruslardan oluşmaktadır.

Diğer yandan, Sovyetler Birliği döneminde Gürcistan içinde özerk bölge statüsüne sahip olan 100 bin nüfuslu Güney Osetya da 1990-1991 yıllarında Gürcistan’dan bağımsızlığını ilan etmiş olup, anılan tarihten bu yana fiilen Gürcistan’ın kontrolü dışındadır. Gürcistan Parlamentosu, 1990 yılı Aralık ayında Güney Osetya’nın özerk statüsünü iptal etmiş olup, halen Güney Osetya hukuken büyük ölçüde Gürcistan’ın Şida Kartli vilayeti sınırları içerisinde kalmaktadır.

Gürcistan yaklaşık 4 milyon nüfusa sahiptir. Ülke nüfusunun % 84’ü Gürcüler, % 6.5’i Azeriler, % 5.7’si Ermeniler, geriye kalanı ise diğer milletlerden oluşmaktadır. Dini bakımdan ise, nüfusun % 84’ü Ortodoks Hıristiyan, % 10’u Müslüman ve % 4’ü Ermeni Gregoryen’dir. Ülkede az sayıda Katolik ve Yahudi de bulunmaktadır.

İslamiyet Gürcistan’a henüz ilk hicrî yüzyılda ulaşmış ve Hz. Ömer döneminde başlayan Kafkasya bölgesindeki fetihler, daha sonra Hz. Osman, Hz. Ali ve Emeviler döneminde devam etmiştir. Miladî 8. yüzyılın ortalarında bölgedeki Araplar tarafından kurulan Tiflis Emirliği yaklaşık dört asır varlığını sürdürmüştür. Müslümanlık ülkenin güney kesimlerinde yaygınlık kazanırken, 19. yüzyıldaki Rus işgali İslamiyet’in daha fazla yayılmasına engel olmuştur. Ayrıca işgal sebebiyle Müslüman Gürcüler, Osmanlı ve İran topraklarına göç etmek zorunda kalmıştır.

Karadeniz kıyısında yer alan Acarlar, bölgenin 15. yüzyılda Osmanlı Devleti tarafından fethedilmesinden sonra Müslümanlığı benimsemiştir. 1878 Osmanlı-Rus Savaşı’ndan sonra halkın önemli bir bölümü Anadolu’ya göç etmiş.

Benzer şekilde Abhazlar da, 16. yüzyıldaki Osmanlı hakimiyeti ile birlikte Müslümanlığı benimsemiş, 19. yüzyılın ortalarından itibaren bölgedeki Rus istilası sebebiyle diğer Kafkas halkları gibi Anadolu topraklarına göç etmişlerdir.

Resmi kaynaklar Müslüman nüfusu yüzde 10 gösterirken, Gürcistan Müslümanlar Birliği bu oranın yüzde 17’yi bulduğunu iddia etmektedir. Zira kimliğini gizlemek zorunda kalan yahut sayımlarda göz ardı edilen Müslüman Gürcüler de vardır.

Acaralı Gürcü Müslümanlar Sünni mezhebine, Azerilerin çoğu ise Şii mezhebine bağlıdır. Bu iki büyük grup dışında, Ahıska Türkleri, Pankisi vadisinde yaşayan Çeçenler ve Kvareli bölgesinde yaşayan Dağıstan kökenli Müslümanlar da yine Sünni mezhebindendir.

İslam’la çok erken tanışan Gürcü toplumu, çok sayıda âlime ev sahipliği yapmıştır. Ebubekir Gürci, El Mübarek Et Tiflisi, Ebu Kasım et Tiflisi, Kemal et Tiflisi, Ebu Hasan İbni Ebi Talip el Gürci, Yufus et Tfilisi, Abdullah-ı Gürcistani gibi alimler, kaleme aldıkları eserler ve yapmış oldukları İslami çalışmalarla hatırlanan kıymetli isimlerden bir kısmıdır.

Bugün Gürcistan’daki cami ve medrese sayısı yaklaşık 350. Azeri köylerinde ve bazı Müslüman Gürcü köylerinde ezan dışarı verilirken, Tiflis şehir merkezinde bulunan Cuma Camisi’nde ezan cami içerisinde okunmaktadır. 1951 yılına kadar başkent Tiflis’te Cuma Camisi’nde Sünni, Mavi Cami’de Şii Müslümanlar ibadet ederken komünist rejimin Mavi Cami’yi yıkması sonucu, şehrin tek camisi haline gelen Cuma Camisi Sünni ve Şiiler için iki ayrı mihrap yerleştirmiştir. 18.yüzyılda Osmanlı tarafından inşa edilen Tiflis Cuma Cami, son 300 yıl içinde üç kez yıkılıp yeniden inşa edilmiştir.

Müslüman nüfusun yoğunlaştığı Batum’da bulunan Orta Cami, Sovyet döneminde yıkıldıktan sonra, Sovyetler Birliğini’nin dağılmasının ardından yeniden inşa edilmiştir.

Batum şehri Hohna köyündeki tarihi ahşap camiye dair en eski kayıtlar 1700’lere, Kobuleti şehrindeki Kvirike Köyü Cami’nin tarihi ise 1800’lü yıllara dayanmaktadır.

Saat diilimi olarak Gürcistan; Türkiye'den 1 saat, Danimarkadan 2 saat ileride.

Gürcistan para birimi Lari'dir (GEL)

01.03.2025 itibariyle GEL Gürcistan Lari

1 € = 2.89 GEL ---------  100 GEL = 34.6 €

1 $ = 2.78 GEL ---------- 100 GEL = 35.9 $

100 DKK = 38.75 GEL --- 100 GEL = 258 kr

100 ₺ = 763 GEL -------- 100 GEL = 1310 ₺

Gürcistan para birimi Lari'dir (GEL)

17.05.2025 itibariyle GEL Gürcistan Lari

1 € = 3 GEL            -     100 GEL = 30 €

1 DKK =2.5 Gel      -     100 GEL = 250 kr

100 ₺ = 6.66 GEL -  100 GEL = 1500 ₺