Türkistan Kazakistan

Türkistan

Kazakistan’ın tarihi eski ama kendisi yeni eyaleti olan Türkistan; sadece Kazakistan için değil, Türk dünyası için de çok önemli bir yer. Eski adı Yesi idi. Kazakistan’ın en önemli ruhani ve tarihi yapısı olan Hoca Ahmed Yesevi Türbesi burada yer alıyor ve UNESCO Dünya Kültür Mirası listesinde bulunuyor. Nüfusu 227.098.

2017 yılında Türk Dünyası Kültür Başkenti seçilen Türkistan'ın ismi önceden Güney Kazakistan idi. Haziran 2018’de isim değiştirerek Türkistan eyaleti olarak anılmaya başladı, eyaletin merkezi de eski İpek Yolu şehri olan Türkistan kentine taşındı.

01.05.2025 itibariyle KZT Kazakistan Tenge

1 € = 600 KZT - 100 KZT = 0.17 €

1 $ = 520 KZT - 100 KZT = 0.18 $

1 Dkr = 80 KZT - 100 KZT = 1.20 kr

1 ₺ = 13.55 KZT - 100 KZT = 7.40 ₺ 

Hoca Ahmet Yesevi

Etkileri günümüze kadar ulaşan Ahmet Yesevi (Ahmet bin İbrahim bin İlyas Yesevi), 11. Yüzyılın ikinci yarısında bugünkü Kazakistan'ın Çimkent şehrinin doğusundaki Sayram kasabasında doğmuştur. Sayram, o dönemde önemli bir kültür ve ticaret merkezidir. Babasının ölümünden sonra, ablası ile birlikte Sayram yakınlarındaki Yesi'ye yerleşen Yesevi, burada "Arslan Baba" adlı bir Türk şeyhinden ilk eğitimini almaya başlamıştır. Türbesi Yesi yakınındaki Otrar'da bulunan Arslan Baba, rivayete göre; Muhammed'in emanet ettiği hurmayı Ahmet Yesevi'ye ulaştırmak görevini üstlenmiştir. 

Yesevi, öğretisini hocası Arslan Baba'dan aldığı "ehl-i beyt" sevgisi ve bu doğrultudaki tasavvuf anlayışı üzerine kurmuştur. Bir Türk sufi tarafından kurulan bu ilk büyük "Türk tarikatı", önce Maveraünnehir, Taşkent ve çevresi ile batı Türkistan'da etkili olmuştur. Daha sonra Horasan, İran ve Azerbaycan'da yaşayan Türkler arasında yayılan Yesevi tarikatı, 13 yüz yıldan başlayarak göçlerle Anadolu'ya, oradan da Balkanlara ulaşmıştır. 

Türkistan Hoca Ahmet Yesevi Camii Kazakistan 2015

Türkistan şehrinde büyük Türk mutasavvıfı Hoca Ahmet Yesevi Türbesi’nin hemen yanı başına inşa edildi. Yapımına 16 Ekim 2009 tarihinde başlandı. Türkiye Diyanet Vakfı tarafından inşa edildi. Açılışı 17 Nisan 2015.

Bölgedeki tarihi yapılarla da uyum içinde olan cami ve külliyede, kütüphane, aşevi, salonlar, yemekhane, kafeterya, sınıflar, gasilhaneler ve morg gibi hizmet alanları bulunuyor.

Cami ve müştemilatın oturum alanı 2.200 m2. Cami, çevre düzenlemesiyle birlikte 20.000 metrekare alana sahiptir. 3 bin kişi aynı anda ibadet edebiliyor.

https://maps.app.goo.gl/tDW9rLNtdfzssn1B7

Hoca Ahmed Yesevi Türbesi

Kazakistan’ın en önemli ruhani ve tarihi yapısı olan Hoca Ahmed Yesevi Türbesi, bir Türk şairi ve din muallimi olan Mevlâna’nın hocası Ahmed Yesevi onuruna yapılmış. Türbenin inşasına 1389 yılında başlanmış ancak yapımı 1405 yılında Timur’un ölümüyle yarım kalmış. Yüksekliği 39 metre olan türbenin kubbesi Orta Asya’da türünün en büyüğü sayılıyor. Hoca Ahmed Yesevi Türbesi, UNESCO Dünya Kültür Mirası listesinde yer alıyor.

Türbenin en önemli iki eseri, 7 ayrı metalin alaşımından dökülmüş olan 2 ton ağırlığında, 3 ton su alma kapasitesindeki döküm Toy Kazan ve Timur’un savaşlara çıkarken kullandığı sancaktır.

https://maps.app.goo.gl/p1V2Jwrw6QDnkSU19

Türkistan Hilvet Yeraltı Camii

Hoca Ahmed Yesevi türbesine sadece 150 metre uzaklıkta bulunan bu yarı yeraltı yapı, her biri farklı bir amaca hizmet eden ayrı odalardan oluşmaktadır.

Hoca Ahmet Yesevi 63 yaşından itibaren türbenin yer altında bulunan kısmında yaşamış. Bunun nedeni çok sevdiği peygamberimiz Hz. Muhammed’in 63 yaşında ölmesi. Hoca Ahmet Yesevi müritleriyle tüm toplantılarını burada yapmış, kitaplarını burada yazmış ve ölene kadar burada kalmış.

Rabia Sultan Begüm Türbesi

Ahmed Yesevi Türbesi’nin önünde Timur’un torunu ve Uluğ Bey’in kızı olan Rabia Sultan Begüm Türbesi var. 15. yüzyıla tarihlenen sekizgen planlı yapının yüksek kasnak üzerinde sivri kubbesi var ve Timurlu mimarisi özelliklerini taşıyor.

https://maps.app.goo.gl/eJLW6QjrHyBjaYxS6

Domalak Ana Türbesi

Buranın önemli yapılarından biri. Domalak Ana, Kazak halkının efsanevi annelerinden biri. Yedi Nehir Bölgesi’nde yaşayan kabileleri yöneten Baydibek Karashauly Batır’ın üçüncü eşi ve Alban, Suan, Dulat’ın annesi.

Kervansaray

Kervansaray; otel, AVM, eğlence merkezi olarak hizmet veren bir kompleks. Türkistan’a gelen herkes mutlaka Karavansaray’a uğrar.

https://maps.app.goo.gl/iXUwAUTFyrMphGQUA

Otrar

Siriderya kıyısındaki Otrar’ın ismi genelde Moğol felaketiyle anılıyor. Burası İslam dünyasının en büyük düşünürlerinden Farabi’nin doğduğu kent. Cengiz Han tarafından yerle bir edilen Otrar Antik Kenti’nin kalıntıları geniş bir alana yayılıyor.

https://maps.app.goo.gl/qzLLb8sM195jMsva8   Pamyatnik Khanam

https://maps.app.goo.gl/p93JjBQQAc5xRjea7    Kale

https://maps.app.goo.gl/yoCUrzUezLGAx1pp8   Хан мешіті

https://maps.app.goo.gl/qLSN2wSpetVVxuhs6  An-Nur Camii

https://maps.app.goo.gl/NA7qSt8Vns317VSp6  Muhammed Cami

https://maps.app.goo.gl/z5fEjdXfJtfgfxLp9   Ahmet Yesevi Üniversitesi