İşbiliyye (Sevilla)  Endülüs İspanya

İşbiliyye (Sevilla)  Endülüs İspanya

Günümüzde Sevilla olarak isimlendirilen İşbiliyye, Endülüs’ün güneyinde, Kurtuba’nın güney batısındadır.

Eskiçağ ve Roma dönemindeki adı Hispalis'dir. Vizigotlar döneminde önemli idarî ve kültürel merkezdi. 712'de Musa b. Nusayr tarafından fethedilen İşbîliye, Kurtuba’nın 719’da merkez olarak kullanılmasına kadar, Müslümanların Endülüs’teki ilk merkezi olmuştur.

Murâbıtlar döneminde (1090-1147) de önemli şehir olan İşbîliye, Muvahhidlerin (1147-1232) Endülüs’e hâkim oldukları dönemde Endülüs’ün merkezi olarak kullanılmıştı.

Aslen Mürsiyeli (Murcia) olan Muhyiddîn İbnü’l-Arabî de henüz 8 yaşındayken İşbîliye’ye yerleşmiş ve ilk tahsilini bu şehirde görmüştü.

Kastilya Kralı III. Fernando’nun İşbîliye’yi ele geçirmesiyle şehirde İslâm hakimiyeti sona erdi (1248).

Günümüzde İspanya'nın 4. büyük şehri olan İşbiliyye'nin (Sevilla) nüfusu 684.234.

Sevilla Ulu Camii (Katedral & ‌Giralda Çan Kulesi), İspanya 1171

Dünya kültürel mirasları listesinde yer alan camilerden biri de İşbiliye Ulu Camii’dir. Günümüzde yerinde Sevilla Katedrali bulunmaktadır. Cami, 1171 yılında Muvahhidler döneminde inşa edilmiştir.

1248’de ‌Kastilya Kralı ‌III. Fernando’nun önderliğinde ordunun kenti ‌Muhavvidler’den alması sonrası, 1356’da yaşanan deprem nedeniyle cami yıkılır ve yerine Sevilla Katedrali inşa edilir. Avrupa’nın en büyük katedrali olma özelliğine sahip olan bu katedral, bu özelliğini cami temellerine borçludur. ‌Kristof Kolomb’un Mezarı da buradadır.

Avlu ile ibadet mekânı toplamda 8.231 m2 alana sahiptir. Mersin ağaçlarının bulunduğu avlu camiye aittir ve avludaki sulama kanalları günümüzde hâlâ kullanılmaktadır. İşbiliye Ulu Camii ve minaresi (104 m) döneminde o kadar ün salmıştır ki, minarenin ihtişamı ve güzelliği hakkında tarihî kaynaklarda edebî metinlerle karşılaşmak mümkündür. “Giralda” olarak adlandırılan minare bütün ihtişamıyla hâlâ ayaktadır. Depremden sonra üst kısmı yıkılan minareye ekleme yapılmış ve tepesine bir çan ile rüzgâr gülü asılmıştır. İspanyolca rüzgâr gülü anlamına gelen “Giralda” böylece minarenin ismi olmuştur.

İbn Addabas Camii, Sevilla, İspanya 829

Emir  II. Abd al-Rahman, Ömer ibn Adabbás'ı 829 yılında cami için görevlendirdi. Caminin adı da burdan geliyor. Bu cami, Muvahhidlerin yönetimi altındaki şehrin başkent olduğu ve şu anda Sevilla Katedrali olan yeni bir cami yaratma ihtiyacının ortaya çıktığı 12. yüzyıla kadar İşbiliya'nın ana camisiydi.

844 yılında Sevilla'ya yapılan Viking baskınında bu camiye kundakçı oklarla ağır saldırılar düzenlendi. Yakmayı başaramayınca, onu şehirde ve ötesinde saygı duyulan bir yer haline getirdi. Aylarca Sevilla'da kalan vikinglerden pek çok sayıda asker islama girdi.

Real Alcázar (El-Kasr), Sevilla, İspanya 913

Dünyada hâlâ kullanımda olan en eski kraliyet sarayı olma özelliğini taşıyan ‌Real Alcázar, 913 yılında ‌Sevilla’yı idaresi altında tutan ‌Cordobalı yöneticiler için inşa edilmiştir.

Adı dilimizde “Kralın Evi” anlamına gelen yapı grubunda ilk genişletme, 11. yüzyılda ‌Abbasiler tarafından yapılmış. Bu dönemde kale genişletilerek ‌Al-Muwarak isimli saray inşa edilmiş. Yaklaşık 100 yıl sonra ‌Muhavvid hanedanı, yapı grubunun doğusuna ‌Patio del Crucero’yu yaptırmıştır. ‌

Bu saray dünyaca ünlü Game of Thrones dizine de set olmuş durumda. Dizide The Water Gardens of Dorne olarak bilinen yer bu güzel sarayın bahçesidir.

Plaza de Espana (İspanyol Meydanı)

Yarım ay şeklindeki yapısıyla büyük ilgi çeken Plaza de Espana (İspanyol Meydanı), hoş mimarisiyle çok güzel bir yer.

Torre del ‌Oro, Sevilla, İspanya 13.yüzyıl

“Altın Kule” anlamına gelen yapı, 13. yüzyılda kente hükmeden ‌Muhavvidler tarafından ‌Guadalquivir Nehri’ndeki trafiği kontrol etmek ve ‌Sevilla Limanı’nı savunmak için inşa edilmiş.

Gezilecek bazı yerler;

1- İşbiliyye (Sevilla) Ulu Camisi iken yıkılarak yerine kilise yapılarak İspanya'nın en büyük katedrali haline gelen Sevilla Katedrali.

2- Bugün çan kulesi olan, caminin ayakta kalan son parçası La Giralda minaresi

3- İbn Addabas Camii, Sevilla, İspanya 829

4- Hıristiyan kralların Müslüman ustalara İslam Sanatı kullanılarak yaptırdığı Alkazar Sarayı,

5- 13. yüzyılda kente hükmeden ‌Muhavvidler tarafından inşa edilen “Altın Kule” Torre del ‌Oro, Sevilla, İspanya 13.yüzyıl.

6- Plaza de España ve Plaza America'nın da bulunduğu 340 bin m2 alanıyla kentin en büyük yeşil alanı Maria Luisa Park.

7- Italica Antik Roma Harabeleri, Sevilla, İspanya, M.Ö. 206

8- Bugün 50 bine yakın öğrencinin eğitim gördüğü 1505'te kurulan Sevilla Üniversitesi

9- Santa Cruz Mahallesi

10- Triana Bölgesi

Mustafa Balbay'ın "Afrika’nın Uçlarında" adlı kitabında dediği gibi;

- Burası Sevilla, Sev İllâ.

12.09.2024 Perşembe

Mehmet Bülbül